VERDIEPINGSARTIKEL

Uw OR heeft invloed op de benoeming van een nieuwe bestuurder

Als uw bestuurder vertrekt, heeft uw OR inspraak bij de benoeming van zijn opvolger. Het kiezen van de nieuwe bestuurder is een belangrijke activiteit. Hij wordt immers voor de komende jaren uw gesprekspartner. Zorg er dus voor dat uw OR al in een vroeg stadium wordt betrokken bij de selectie en benoeming van de nieuwe kandidaat.


9 maart 2021 4 minuten Door redactie

Dit verdiepingsartikel wordt u aangeboden door Rendement Online


Uw OR heeft adviesrecht bij de benoeming of het ontslag van een bestuurder. Dit staat in artikel 30 WOR. In de WOR staat niet op welk moment de ondernemer uw OR hierbij moet betrekken. Zolang hij uw OR om advies vraagt voordat hij een nieuwe bestuurder benoemt, houdt hij zich keurig aan de wet.

Voor uw OR is het alleen niet prettig als uw bestuurder u er pas op het allerlaatste moment bij betrekt. In dat geval zijn er al veel keuzes gemaakt en blijft uw invloed beperkt. Uw OR moet daarom zo snel mogelijk met de ondernemer of de toezichthouders (raad van commissarissen of raad van toezicht) afspraken maken over de betrokkenheid van uw raad bij de werving en selectie.

Profiel voor nieuwe bestuurder

De invloed van uw OR begint al bij de keuze voor het recruitmentbureau en de te verstrekken opdracht. Een bureau met aantoonbare ervaring in deze werving-en-selectieprocedures heeft natuurlijk de voorkeur boven een willekeurig bureau uit het netwerk van de ondernemer. Bij de opdracht voor de werving en selectie is een duidelijk profiel voor de nieuwe bestuurder nodig.

Daar kunt u als OR prima een voorzet voor doen. 

Daar kunt u als OR prima een voorzet voor doen. Bedenk wat uw organisatie de komende jaren volgens u nodig heeft. Met welke kansen en bedreigingen kan uw organisatie te maken krijgen en over welke kwaliteiten moet de nieuwe bestuurder beschikken om van deze uitdagingen een succes te maken?

Competenties waaraan bestuurder moet voldoen

  • Formuleer vervolgens de tien belangrijkste competenties waaraan de ideale kandidaat volgens uw OR moet voldoen:
  • Een sterke leider of een vakman die de branche en het productieproces van haver tot gort kent?
  • Van binnen of buiten de organisatie, man of vrouw, hoeveel en welke ervaring is gewenst?
  • Iemand die het interne functioneren van de organisatie kan verbeteren of iemand die de organisatie naar buiten toe goed kan vertegenwoordigen, bijvoorbeeld bij brancheverenigingen of de politiek?
  • Welke kennis is nodig (zoals bestuurlijk, juridisch, financieel, technisch)?
  • Over welke persoonlijke eigenschappen moet de bestuurder beschikken, voor de functie en voor de samenwerking met de Raad van Bestuur?

De competenties vormen samen het profiel van de nieuwe bestuurder zoals uw OR die graag ziet en is een goede basis voor het definitieve profiel.

Vereisten benoeming bestuurder

Ook kan uw OR bij het opstellen van het profiel met de ondernemer overleggen over de vereisten voor de benoeming van de nieuwe bestuurder. Denk aan:

  • de termijn van de aanstelling, bijvoorbeeld vier jaar met een optie voor een verlenging met nog eens vier jaar;
  • eisen bij de selectieprocedure, zoals het ondergaan van een assessment. In een rollenspel kan ook rekening gehouden worden met profielen van de al aanwezige bestuurders in de RvB;
  • wettelijke vereisten, zoals een Verklaring Omtrent het Gedrag (VOG).

Ook dit zijn belangrijke vereisten die in de wervingsinformatie voor de functie moeten komen te staan.

Selectie van bestuurder

Spreek bij de start van het selectieproces met de ondernemer af dat uw OR betrokken is bij de selectie van potentiële kanshebbers. Dat u alle brieven mag lezen om u een beeld te vormen van de kandidaten en dat een afvaardiging van uw OR – zonder last of ruggespraak – deelneemt aan de bijeenkomsten van de werving-en-selectiecommissie.

Bij de selectie van de kandidaten dient het opgestelde profiel als leidraad om te bepalen of een kandidaat benoembaar is. Ook de samenhang met de competenties, teamrollen en profielen van andere bestuurs- of managementteamleden telt mee. Uit de kandidaten worden vaak twee potentiële kanshebbers gekozen, die vervolgens deelnemen aan het assessment- of drijfverenonderzoek. De uitkomsten daarvan bepalen of de procedure met de betreffende kandidaat wordt voortgezet.

Artikel 30 WOR van de theorie naar de praktijk

Het adviesrecht van uw OR bij de benoeming en het ontslag van een bestuurder staat in artikel 30 van de Wet op de ondernemingsraden (WOR). Wat betekent dit artikel in de praktijk?

  • Uw OR krijgt de gelegenheid advies uit te brengen over elk voorgenomen besluit om een bestuurder van de organisatie te benoemen of te ontslaan.
  • De ondernemer moet uw OR om advies vragen op een moment dat uw advies (nog) van wezenlijke invloed kan zijn op de benoeming of het ontslag.
  • De ondernemer informeert uw OR over zijn voorgenomen besluit. Bij een benoeming krijgt uw OR gegevens over de geselecteerde kandidaat, zodat uw raad zich een mening kan vormen over zijn geschiktheid.
  • Is het definitieve besluit over de benoeming anders dan uw OR adviseert, dan is er geen beroepsmogelijkheid.
  • Het adviesrecht bij benoeming of ontslag van een bestuurder is ook van toepassing op de aanstelling of het ontslag van interim-bestuurders.

Kennismaken met kandidaten

Het is gebruikelijk dat (een delegatie van) de OR een kennismakingsgesprek heeft met de beoogde kandidaten. Vaak is dít pas de fase waarin de ondernemer de OR betrekt bij de benoeming van hun nieuwe bestuurder. De OR die nu pas een rol gaat spelen heeft dan echter veel kansen gemist.

In het gesprek met de beoogde bestuurder kunt u nagaan of de kandidaat aan het profiel van uw OR voldoet en welke ervaring hij heeft met de medezeggenschap. Om een goede indruk van de kandidaat te krijgen, kunt u hem bijvoorbeeld de volgende vragen stellen:

  • Wat zijn uw sterke kanten en waar bent u minder goed in?
  • Hoe kijkt u naar de sterke en zwakke kanten van onze organisatie?
  • Wat zou uw belangrijkste uitdaging worden als u wordt benoemd?
  • Welke bedrijfscultuur heeft uw voorkeur?
  • Waar ligt voor u het zwaartepunt in uw taak: in de externe contacten of de interne organisatie en bedrijfsvoering?
  • Welke positieve en negatieve ervaringen heeft u met de medezeggenschap?
  • Hoe ziet u de rol van de OR bij het maken van plannen en de besluitvorming voor de organisatie en het personeel?
  • Op welke manier zou u met de ondernemingsraad willen samenwerken?

Advies zonder beroepsmogelijkheid

Uw OR bespreekt de uitkomsten van de gesprekken en bepaalt zijn keuze voor de bestuurder. Stuur deze keuze – voorzien van een goede motivatie – naar de ondernemer. Hij neemt het definitieve besluit. Daarbij moet hij uw OR-advies in overweging nemen, maar hij is niet verplicht uw advies op te volgen.

Kiest de ondernemer een andere kandidaat dan uw OR adviseert, dan kunt u daar verder niets tegen inbrengen. U heeft geen beroepsmogelijkheid bij de kantonrechter of Ondernemingskamer.

Meer diversiteit in de top

In grote bedrijven moet minimaal 30% van de top en subtop uit vrouwen bestaan. Uw OR kan daaraan bijdragen. U moet immers een gelijke behandeling van mannen en vrouwen bevorderen (artikel 28, lid 3 WOR) en dankzij artikel 30 WOR heeft uw OR inspraak bij de benoeming van de bedrijfstop.

 

Het kabinet wil met een verplicht vrouwenquotum meer diversiteit in de top van het bedrijfsleven realiseren. Dit staat in het wetsvoorstel ‘Modernisering NV-recht en evenwichtiger man/vrouw verhouding’. Het quotum is tijdelijk. Na vijf jaar wordt gekeken wat het effect ervan is.