Is fusieplan adviesplichtig?

Publicatiedatum 22 juli 2019

Onze zorginstelling gaat fuseren met een andere zorginstelling. De intentieverklaring is al getekend en de melding aan de mededingingsautoriteit is gedaan. De bestuurder wil nu een plan van aanpak opstellen en dat met de OR bespreken. Is dit plan niet adviesplichtig?

Fuseren is een ingrijpend en complex proces waar de OR maar het beste zo snel mogelijk bovenop kan zitten. Het is dan niet het goede moment om te gaan twisten over procedures en wettelijke verplichtingen. Het zijn de adviesaanvragen op basis van artikel 25 van de Wet op de ondernemingsraden (WOR) die in de regel worden aangemerkt als ‘adviesplichtig’. De plicht slaat op de bestuurder omdat hij het advies moet vragen. Voor de OR is het een recht, het adviesrecht.

Altijd

Artikel 25 WOR beschrijft de gevallen waarin de bestuurder altijd om het ORadvies móet vragen. Daarnaast kan hij natuurlijk net zo vaak advies vragen als hij dat wil. De ondernemingsraad is nooit verplicht om advies te geven, maar mág wel altijd advies geven, gevraagd en ongevraagd (zie ook pagina 16). Het ongevraagd adviseren ligt vast in artikel 23, lid 3 WOR (initiatiefrecht). Veel ondernemingsraden geven echter pas advies als ze daar uitdrukkelijk om worden gevraagd.

Invloed

Regelmatig ontstaan er lange discussies over een al dan niet bestaande wettelijke verplichting om OR-advies in te winnen. Terwijl partijen daarover steggelen, gaat de besluitvorming gewoon door. Als de OR dan aan adviseren toekomt, is dat beperkt tot een ‘ja’ of ‘nee’. Van enige inhoudelijke invloed kan geen sprake meer zijn, want er ligt al een kant en klaar (voorgenomen) besluit. In uw geval blijkt de bestuurder bereid te zijn om het plan van aanpak voor de fusie met de ondernemingsraad te bespreken. Dat biedt uw OR de kans om ideeën en voorlopige standpunten een plek te geven in de besluitvorming. Het geeft u ook de mogelijkheid om met uw bestuurder te praten over de noodzaak en de meerwaarde van de fusie. Bent u nog niet overtuigd van het belang van fuseren, laat uw bestuurder dit belang dan aantonen. Lukt dit niet, breng dan ongevraagd en schriftelijk een goed onderbouwd advies uit met het verzoek de noodzaak aan te tonen. Dit kunt u doen op basis van uw initiatiefrecht zoals bepaald in artikel 23, lid 3 WOR. Uw bestuurder is dan verplicht om minimaal één keer met uw ondernemingsraad te overleggen over het betreffende onderwerp. Na dit overleg moet uw bestuurder zo snel mogelijk schriftelijk onderbouwd aan uw ondernemingsraad laten weten in hoeverre hij het advies van de ondernemingsraad opvolgt.

Procedure

De reden dat ondernemingsraden zo vasthouden aan een adviesaanvraag op basis van artikel 25 WOR is dat ze daarmee extra mogelijkheden krijgen als de bestuurder hun advies niet (geheel) overneemt. Zij kunnen dan de uitvoering van het besluit één maand opschorten en in die periode eventueel een procedure aanspannen bij de Ondernemingskamer (OK) van het Hof in Amsterdam. Bij een ongevraagd advies kan de ondernemingsraad alleen bij de kantonrechter terecht als de ondernemingsraad meent dat de bestuurder zich niet aan de wettelijke procedure heeft gehouden. 

OR doet niet vaak beroep op de Ondernemingskamer

Er wordt heel weinig gebruik gemaakt van de beroepsmogelijkheid bij de OK. In 2015 gebeurde dat slechts 36 keer. Dat ligt ook voor de hand, want de zittingen van de OK trekken veel publiciteit en ondernemingsraden hangen niet graag de vuile was buiten. Daar komt nog bij dat het op- en vaststellen van een plan van aanpak om een fusie voor te bereiden pas adviesplichtig is als daarbij een externe adviseur wordt aangetrokken of zodra de fusieplannen voldoende zijn uitgewerkt en uitonderhandeld met de fusiepartner. Er komt dus nog wel een adviesaanvraag op basis van artikel 25 WOR.