Wanneer heeft de ondernemingsraad (OR) adviesrecht en wanneer niet?

26 januari 2021

We vragen ons af wanneer er nu wel een adviesrecht voor de ondernemingsraad ontstaat en wanneer niet, met name als het gaat om buitenlandse vestigingen. We vinden de wet niet altijd duidelijk op dit punt. Wanneer heeft de ondernemingsraad adviesrecht?

In artikel 25 lid 1 van de Wet op de ondernemingsraden (WOR) staat een lijst van onderwerpen waarover de ondernemer advies moet vragen aan de ondernemingsraad (OR).

Er moet sprake zijn van een voorgenomen besluit, voordat het adviesrecht ontstaat. In veel gevallen moet dat voorgenomen besluit ook belangrijk genoeg (V&A) zijn om het adviesrecht te laten ontstaan.

Adviesplichtige onderwerpen:

  • overdracht van de zeggenschap over de onderneming of een onderdeel daarvan;
  • het vestigen van, overnemen of afstoten van de zeggenschap over een andere onderneming;
  • het aangaan van, het aanbrengen van een belangrijke wijziging in of het verbreken van duurzame samenwerking met een andere onderneming (waaronder begrepen het aangaan, in belangrijke mate wijzigen of verbreken van een belangrijke financiële deelneming vanwege of ten behoeve van een dergelijke onderneming);
  • beëindiging van de werkzaamheden van de onderneming of van een belangrijk onderdeel daarvan;
  • belangrijke inkrimping, uitbreiding of andere wijziging van de werkzaamheden van de onderneming;
  • belangrijke wijziging in de organisatie van de onderneming, dan wel in de verdeling van bevoegdheden binnen de onderneming;
  • wijziging van de plaats waar de onderneming haar werkzaamheden uitoefent;
  • het groepsgewijze werven of inlenen van arbeidskrachten;
  • het doen van een belangrijke investering ten behoeve van de onderneming;
  • het aantrekken van een belangrijk krediet ten behoeve van de onderneming;
  • het verstrekken van een belangrijk krediet en het stellen van zekerheid voor belangrijke schulden van een andere ondernemer, tenzij dit geschiedt in de normale uitoefening van werkzaamheden in de onderneming;
  • invoering of wijziging van een belangrijke technologische voorziening;
  • het treffen van een belangrijke maatregel in verband met de zorg van de onderneming voor het milieu, waaronder begrepen het treffen of wijzigen van een beleidsmatige, organisatorische en administratieve voorziening in verband met het milieu;
  • vaststelling van een regeling met betrekking tot het zelf dragen van het risico, bedoeld in artikel 40, eerste lid, van de Wet financiering sociale verzekeringen;
  • het verstrekken en het formuleren van een adviesopdracht aan een deskundige buiten de onderneming betreffende een der hiervoor bedoelde aangelegenheden.

Uitzonderingen

Als de andere onderneming in het buitenland gevestigd is (of wordt) én het voorgenomen besluit redelijkerwijs geen gevolgen heeft voor de onderneming in Nederland, ontstaat er geen adviesrecht bij een (voorgenomen) besluit tot:

  • het vestigen van, overnemen of afstoten van de zeggenschap over een andere onderneming;
  • het aangaan van, het aanbrengen van een belangrijke wijziging in of het verbreken van duurzame samenwerking met een andere onderneming (waaronder begrepen het aangaan, in belangrijke mate wijzigen of verbreken van een belangrijke financiële deelneming vanwege of ten behoeve van een dergelijke onderneming);
  • het verstrekken en het formuleren van een adviesopdracht aan een deskundige buiten de onderneming over de bovenstaande onderwerpen.

Dit is alleen anders als het besluit redelijkerwijs gevolgen kan hebben voor een onderneming die door de ondernemer in Nederland gedreven wordt op het vlak van;

  • beëindiging van de werkzaamheden van de onderneming of van een belangrijk onderdeel daarvan;
  • belangrijke inkrimping, uitbreiding of andere wijziging van de werkzaamheden van de onderneming;
  • belangrijke wijziging in de organisatie van de onderneming, dan wel in de verdeling van bevoegdheden binnen de onderneming;
  • wijziging van de plaats waar de onderneming haar werkzaamheden uitoefent.

In die gevallen kan de OR wel adviesrecht hebben.