Hoe voorkomen we overbelasting door dragen en tillen?

17 juni 2021

In onze organisatie is het dragen en tillen van zware voorwerpen niet altijd te vermijden. We willen onze werknemers zo min mogelijk lichamelijk belasten? Wat kunnen we doen om 'gezond' tillen en dragen te bevorderen?

Werknemers die lasten moeten dragen en tillen, kunnen daar ernstige gezondheidsschade door oplopen. Tenminste, als ze dit verkeerd doen en zichzelf overbelasten. De wet vertelt niet hoeveel een individuele werknemer kan en mag dragen en tillen. Voor dragen en tillen van lasten zijn geen grenswaarden aangegeven.

Of en hoeveel iemand kan tillen, hangt van verschillende factoren af. Er zijn wel richtlijnen die zorgen dat dragen en tillen zo verantwoord mogelijk gebeurt. Door de juiste omstandigheden te creëren, voorkomt u overbelasting en lichamelijke schade. De meeste rugklachten worden nog steeds veroorzaakt door verkeerd tillen.

Tilgewicht

U moet de risico’s van dragen of tillen wegnemen of beperken en deze opnemen in de RI&E. In het bijbehorend plan van aanpak geeft u maatregelen om de risico’s aan te pakken. Om het risico van overbelasting te kunnen beoordelen, kunt u gebruikmaken van de NIOSH-methode, genoemd naar het National Institute of Occupational Safety and Health dat de methode ontwikkelde.

Hiermee kunt u berekenen wat het maximale tilgewicht is onder bepaalde omstandigheden. Niet alleen het gewicht van het voorwerp dat getild moet worden bepaalt namelijk de belasting, maar ook hoe vaak de werknemer moet tillen, de afstand waarover hij de last moet verplaatsen, de hoogte tot de vloer en de draaiing die het lichaam moet maken bij het oppakken en neerzetten van de last.

De NIOSH-methode

De NIOSH-methode berekent op basis van de factoren hierboven het aanbevolen maximale gewicht dat de werknemer kan tillen. In ideale omstandigheden is dat 23 kilogram, maar als de omstandigheden niet ideaal zijn, kan dit veel minder zijn.

Om de berekening te maken, moet u het gemiddelde gewicht kennen dat tijdens het werk moet worden getild en de verschillende eigenschappen van de tilsituatie. De tool vergelijkt het begin- en het eindpunt van de tilsituatie.

Nadat u alle vragen van de tool heeft beantwoord, berekent de formule het maximaal te tillen gewicht, rekening houdend met de gegevens die u heeft ingevuld. Als er op het werk iets getild moet worden, moet u altijd streven naar de gunstigste omstandigheden. Daarvan is sprake als:

  • de werknemer de last dicht bij zijn lichaam kan houden;
  • het gewicht zich bij het optillen op een hoogte van ongeveer 75 centimeter bevindt;
  • de verticale verplaatsingsafstand van de last niet meer is dan 25 centimeter;
  • de werknemer de last met beide handen kan oppakken;
  • de werknemer zelf zijn lichaamshouding kan kiezen en zich dus niet in vreemde bochten hoeft te wringen;
  • de romp van de werknemer tijdens het tillen recht kan blijven en geen draai hoeft te maken.

De NIOSH-methode is ook als app beschikbaar. Zowel in de App Store als voor Android kunt u hem vinden onder de afkorting van Manual Material Handling Calculator, namelijk MMH Calculator.

De arbeidshygiënische strategie

Bij het verminderen van de fysieke overbelasting volgt u – zoals de Arbowet voorschrijft – de arbeidshygiënische strategie. Dat betekent dat u maatregelen moet nemen in een voorgeschreven volgorde en pas een oplossing van een lager niveau mag toepassen als dat niet anders kan.

  • Bron wegnemen: alternatieve werkmethode. Automatiseren, optimaliseren of mechaniseren van werkprocessen. Logistiek werkproces aanpassen, verkleinen draagafstand.
  • Collectieve maatregelen: gebruik hulpmiddelen zoals tillift, handgrepen en harnas. Taakroulatie: intensiteit, duur en frequentie van de fysieke belasting verlagen.
  • Individuele maatregelen: samenwerken met collega’s, hulp inroepen van collega’s.
  • Persoonlijke beschermingsmiddelen ter beschikking stellen: handschoenen, kniebeschermers.