Hoe voorkomen we overbelasting door ongunstige houdingen?

Question

Bij bepaalde functies in onze organisatie moeten werknemers regelmatig een ongunstige houding aannemen. We willen graag voorkomen dat zij risico lopen op fysieke overbelasting en ernstige gezondheidsschade. Hoe kunnen we overbelasting door ongunstige houdingen voorkomen?

Accepted Answer

Werknemers die voor hun werk meerdere keren per dag langere tijd in een ongunstige houding moeten zitten of staan, kunnen klachten ontwikkelen aan gewrichten, pezen en spieren.

Werkzaamheden en beroepen waarin dit voorkomt, zijn heel divers: denk aan bestuurders van een heftruck, inpak- en sorteerwerkzaamheden, tandartsen, maar ook aan een fiets repareren in een ophangtakel, montagewerk aan auto’s op een hefbrug en het wassen van patiënten door zorgmedewerkers.

Bijvoorbeeld met het Werkhoudingeninstrument (WHI) van TNO kun je bepalen of er een verhoogd risico is op lichamelijke klachten door werkhoudingen en zo ja, bij welke houdingen dat het geval is.

Beoordelen van taken met het WHI

Met het WHI maak je een beoordeling door te kijken naar het risico per taak en daarmee voor alle werknemers die de betreffende taak uitvoeren.

De methode is bedoeld om taken te beoordelen die alles bij elkaar langer dan een half uur per dag duren (alle afzonderlijke momenten dat een werknemer in die houding werkt opgeteld) en waarbij de werknemer weinig kracht hoeft uit te oefenen (minder dan één kilogram, vergelijkbaar met het tillen van een pak suiker). Bekijk je sorteerwerkzaamheden, dan kijk je dus naar het sorteren van producten of onderdelen die minder wegen dan één kilogram.

Formulier invullen

Om het instrument (gratis) te gebruiken, moet je eerst een account aanmaken. Je start de beoordeling door een formulier in te vullen dat je kunt downloaden. Je geeft per taak aan om welke houding het gaat.

Opties zijn geknield, gehurkt en staand werken, met gedraaide of gebogen romp werken (zoals bij in- en uitpakken), met nekdraaiing of -buiging, bovenarmheffing, met polshouding (aan de kassa) of met extreme houdingen (denk aan tegelijk omhoog reiken en achterover hellen, bijvoorbeeld om iets uit een magazijnstelling te pakken).

Vervolgens geef je aan hoe lang de houding aangenomen wordt: de aaneengesloten duur en de totale duur per dag. Dat zijn alle perioden waarin de houding voorkomt bij elkaar opgeteld. Komt een houding heel vaak voor, maar telkens heel kort (iemand moet bijvoorbeeld regelmatig even iets pakken en daarbij het lichaam draaien), dan is daarvoor een apart meetformulier waarmee je de totale duur kunt bepalen.

Beoordelen volgens het stoplichtmodel

Het WHI werkt met een beoordeling volgens het stoplichtmodel:

Rood - Bij de kleur rood bestaat er een sterk verhoogd risico. De werknemer loopt dan grote kans op klachten aan het bewegingsapparaat en de werkgever moet direct maatregelen nemen om het risico te beperken.
Oranje - Krijgt een risico de kleur oranje dan is er een verhoogd risico op klachten en moet de werkgever maatregelen nemen om voor alle werknemers dit risico naar beneden te brengen.
Groen - Er is geen verhoogd risico en dit geldt voor het overgrote deel van de werknemers.

Na het invullen van de gegevens voor elke taak, krijg je dus per beoordeelde taak te zien welke werkhoudingen een verhoogd risico op klachten met zich meebrengen. De resultaten zijn weergegeven in één van de stoplichtkleuren.

De WHI-methode kan ook achteraf toegepast worden om te kijken of de maatregelen die de werkgever heeft genomen, effectief zijn geweest. Is het risico van klachten door werkhoudingen afgenomen of moet de werkgever de maatregelen aanpassen?

Maatregelen tegen ongunstige werkhoudingen

De juiste maatregelen kunnen veel verbeteren, neem daarbij maatregelen volgens de arbeidshygiënische strategie. In een garage kan de werkgever bijvoorbeeld een hefbrug aanschaffen die de wielen van de auto vrijlaat. Zo kunnen werknemers er makkelijker bij.

Werken in een ongunstige houding levert extra risico op als er geen mogelijkheid is om korte pauzes te nemen. De werknemer krijgt dan onvoldoende hersteltijd. Ook meer dan twee uur per dag veel kracht zetten in een ongunstige houding levert een zwaardere belasting op. Daarnaast kan hoge werkdruk het risico op overbelasting vergroten.

Thema's

Direct naar:

Thema's

Direct naar:

Thema's

Direct naar:

Thema's

Direct naar:

Thema's

Direct naar:

Thema's

Direct naar:

Thema's

Direct naar:

Thema's

Direct naar:

Hoe voorkomen we overbelasting door ongunstige houdingen?

Thema's

Direct naar:

Thema's

Direct naar:

Thema's

Direct naar:

Thema's

Direct naar:

Thema's

Direct naar:

Thema's

Direct naar:

Thema's

Direct naar:

Thema's

Direct naar:

Thema Arbeidsomstandigheden