VERDIEPINGSARTIKEL

Afspraken maken over nevenwerkzaamheden

Werknemers die verschillende parttimefuncties hebben of die naast hun ‘hoofdbaan’ als freelancer of vrijwilliger werken. Tegenwoordig komt dat steeds vaker voor. Dit hoeft geen probleem te zijn, zolang de nevenwerkzaamheden niet ten koste gaan van het werk voor uw onderneming. Is dat het geval? Dan komt een nevenwerkzaamhedenbeding goed uit.


1 december 2020 4 minuten Door redactie

Dit verdiepingsartikel wordt u aangeboden door Rendement Online


Als u liever niet wil dat een werknemer bepaalde werkzaamheden buiten uw onderneming verricht, kunt een nevenarbeidbeding of nevenwerkzaamhedenbeding met elkaar afspreken. De afspraken gaan alleen over werkzaamheden tijdens het dienstverband.

Goed werkgeverschap

Als u een werknemer wilt beperken in zijn werkzaamheden na het einde van de arbeidsovereenkomst, zijn er wettelijke regels waaraan u zich moet houden. Dit is niet het geval voor nevenwerkzaamheden. De werkgever is vrij beperkende afspraken te maken met de werknemer over nevenwerkzaamheden gedurende het contract.

Hoewel er geen wettelijke bepalingen zijn over het nevenwerkzaamhedenbeding, moet u uzelf wel altijd als een ‘goed werkgever’ gedragen en de redelijkheid in acht nemen als u afspraken maakt met de werknemer.

Om een nevenarbeidbeding overeen te komen met werknemers moet u altijd de belangen van de werknemer afwegen tegen die van de organisatie. Beperkt het beding een werknemer te veel, dan zal de rechter het nietig verklaren.

Nevenwerkzaamhedenbeding en parttimers

Het opleggen van een nevenwerkzaamhedenbeding aan parttimers en oproepkrachten is vaak onredelijk, omdat zo’n beperking hen in financiële problemen zou kunnen brengen. Als parttimewerk niet genoeg oplevert, moet de werknemer wel ander werk erbij kunnen doen. Een nevenarbeidbeding kan de werknemer dan te veel schaden in zijn financiële situatie.

Toestemming voor nevenarbeid

Is er in het contract een bepaling opgenomen die nevenwerk verbiedt, dan wil dat nog niet zeggen dat u in de praktijk onverbiddelijk met die regel om moet gaan. Werknemers kunnen bijvoorbeeld eerst om toestemming vragen om niet-concurrerende werkzaamheden te verrichten. U spreekt dan in de arbeidsovereenkomst af dat nevenarbeid alleen is toegestaan na akkoord van de werkgever.

Zijn de nevenwerkzaamheden niet concurrerend, dan kunt u het nog steeds verbieden als de werkzaamheden van uw onderneming door het nevenwerk in het gedrang komen. Denk aan een werknemer die uitgeblust op zijn werk verschijnt, omdat hij in zijn vrije tijd allerlei klussen voor andere werkgevers oppakt.

Werktijd en vrije tijd

Een nevenwerkzaamhedenbeding geldt zowel gedurende de werktijd als in de vrije tijd van de werknemer. Een werknemer met een nevenwerkzaamhedenbeding mag niet onder werktijd een klusje voor een andere baas doen, maar óók buiten de reguliere werktijd mag dat niet zomaar.

De werknemer moet bij mogelijkheden voor nevenwerk evengoed redelijk en billijk handelen. Dit betekent ook dat zelfs als er geen verbod op nevenwerk is bedongen, een rechter bepaalde werkzaamheden kan verbieden.

Nevenwerk bij ziekte geen reden voor ontslag

Als een zieke werknemer tijdens zijn re-integratie zonder overleg ergens anders bijklust, is dit voor de werkgever nog geen reden om hem op staande voet te ontslaan, zolang de werknemer zich maar aan de afspraken met de bedrijfsarts houdt. Dit bepaalde de kantonrechter in Breda onlangs.

 

In de betreffende zaak had een werknemer zich ziek gemeld met nekklachten. Na een bezoek aan de bedrijfsarts bleek dat hij voor twee tot drie uur weer aan het werk kon. De werknemer volgde het advies op en werkte elke dag tweeënhalf uur. Terwijl de werkgever verwachtte dat de werknemer door werkte tot het niet meer ging, kreeg hij te horen dat de werknemer naast die tweeënhalf uur nog ander werk deed voor een schoonmaakbedrijf. Daarmee vond de werkgever dat het vertrouwen was geschonden en de werknemer werd op staande voet ontslagen.

 

Bedrijfsarts of UWV bepalen belastbaarheid

De rechter oordeelde dat de werknemer zich aan de voorschriften van de bedrijfsarts had gehouden. Hij hoefde niet zelf in te schatten hoe lang hij zijn werk volhield: dat was een klus voor de bedrijfsarts of UWV.

 

De werkgever had met de werknemer in gesprek moeten gaan over zijn bevindingen en op basis hiervan hadden werkgever en werknemer weer naar de bedrijfsarts kunnen stappen om de belastbaarheid opnieuw te beoordelen. Had de werkgever het idee dat de werknemer méér had kunnen werken, dan had hij een second opinion moeten aanvragen.

 

Geen ontslag voor verzwijgen nevenwerkzaamheden

De werknemer had met de werkgever en de bedrijfsarts wel moeten praten over zijn werkzaamheden in het schoonmaakbedrijf, maar dit zwijgen vond de rechter onvoldoende reden voor ontslag op staande voet. De werkgever moest het achterstallige loon betalen en de werknemer weer aan het werk laten gaan.


Kantonrechter Breda, 24 april 2013, LJN: BZ9126

Arbeidstijden en fiscale regels

Ook als in de arbeidsovereenkomst niets over nevenwerkzaamheden is afgesproken, moet de werknemer u als werkgever op de hoogte stellen van zijn nevenwerkzaamheden. Dit heeft twee redenen: u moet rekening houden met fiscale regels en met een eventuele overtreding van de Arbeidstijdenwet (ATW).

Als een werknemer bij twee verschillende werkgevers werkt, mag hij nog steeds niet meer uren werken dan maximaal is toegestaan in de ATW. Bij een overtreding van de ATW riskeert uw onderneming een boete.

U kunt daarom het beste met de werknemer afspreken dat hij ook zelf in de gaten houdt of hij de ATW niet overschrijdt. Desondanks blijft u als werkgever aansprakelijk voor een overtreding van de arbeidstijdenregels.

De werknemer die bij meer dan één werkgever arbeid verricht, is verplicht aan iedere werkgever uit eigen beweging tijdig de inlichtingen te verstrekken die nodig zijn voor de naleving van de ATW.

Nevenarbeid geen goed werknemerschap

Een werknemer is volledig arbeidsongeschikt vanwege een burn-out. Op een zeker moment is hij weer belastbaar, maar hij mag van de bedrijfsarts vanwege zijn behandeling onder meer geen auto rijden. De re-integratie komt niet van de grond, hoofdzakelijk vanwege een verstoorde arbeidsrelatie. 

 

Zonder dat de werkgever, de bedrijfsarts of het UWV daarvan op de hoogte zijn, neemt de werknemer tijdens zijn arbeidsongeschiktheid rijlessen en haalt zijn rijbewijs C. Daarna heeft hij een aantal keer als vrachtwagenchauffeur voor een andere werkgever gereden.

 

De rechter oordeelt dat de werknemer hiermee in strijd heeft gehandeld met het goed werknemerschap. Ook heeft de werknemer in strijd met zijn re-integratieverplichtingen gehandeld. 

 

Recht om te weten

Zelfs zonder nevenarbeidbeding had de werknemer moeten weten dat het verrichten van nevenwerkzaamheden van belang kon zijn voor de beoordeling van zijn arbeids(on)geschiktheid en zijn re-integratie. Een werkgever heeft het recht te weten of zijn werknemer elders werkzaam is, onder meer omdat andere werkzaamheden het herstel kunnen vertragen of de re-integratie kunnen belemmeren. Ook had de werknemer openheid van zaken moeten geven aan de werkgever, zeker nu een deel van de nevenwerkzaamheden onder werktijd plaatsvonden.

 

Kantonrechter Rotterdam, 18 november 2020, ECLI (verkort): 10665

 



Meer informatie over het opstellen van goede bedingen voor de arbeidscontract vindt u in de toolbox Stel goede bedingen voor het arbeidscontract op.