Aan welke eisen moet een ontbindende voorwaarde voldoen?

13 september 2021

We willen graag dat iedere werknemer over een Verklaring omtrent gedrag (VOG) heeft. In afwachting van de VOG willen we de werknemer wel alvast laten werken. Kunnen we dit regelen door een ontbindende voorwaarde op te nemen in de arbeidsovereenkomst? Aan welke eisen moet een ontbindende voorwaarde voldoen?

Bij het aangaan van een arbeidsovereenkomst heeft u de mogelijkheid om in het contract een ontbindende voorwaarde op te nemen. Deze stelt dat als bepaalde omstandigheden zich voordoen, u het contract direct mag beëindigen. Het aangaan van een dergelijke bepaling is niet zomaar rechtsgeldig. U moet aan strikte eisen voldoen.

Rechtsgeldig

De ontbindende voorwaarde is rechtsgeldig als deze objectief bepaalbaar is en het intreden van de voorwaarde niet afhankelijk is van de wil of de waardering van de werkgever of werknemer. Hiermee wordt onder meer bedoeld dat uw organisatie geen invloed op het intreden van de voorwaarde mag hebben. Deze criteria vindt u niet terug in de wet, maar zijn door de Hoge Raad bepaald. De ontbindende voorwaarde moet schriftelijk zijn overeengekomen.

Voorbeelden

U mag bijvoorbeeld afspreken dat de arbeidsovereenkomst van een werknemer eindigt zodra hem een noodzakelijke Verklaring omtrent het gedrag (VOG) wordt geweigerd. Het wel of niet krijgen van een VOG is immers objectief bepaalbaar en u kunt daarop als werkgever geen invloed uitoefenen. Formuleer de voorwaarde objectief en zorgvuldig.

U kunt ook afspreken dat een werknemer bijvoorbeeld binnen een jaar een bepaald diploma moet behalen. Lukt hem dat binnen de gestelde termijn niet, dan eindigt de arbeidsovereenkomst om die reden. Als u helder omschrijft om welk diploma het gaat, is de voorwaarde objectief bepaalbaar. En als het diploma door een objectieve derde wordt verstrekt, heeft u op het behalen ervan geen invloed. Daarmee wordt dus aan de voorwaarden voldaan.

Ook het verkrijgen of behouden van een bepaalde bevoegdheid – bijvoorbeeld een onderwijsbevoegdheid – kunt u op deze manier in een ontbindende voorwaarde opnemen.

Voordeel

Het voordeel van dergelijke ontbindende voorwaarden is dat het contract bij het intreden van de voorwaarde eindigt, zonder dat u daarvoor een ontslag via UWV of de kantonrechter moet regelen.

Onrechtmatig

Nu duidelijk is waar een ontbindende voorwaarde aan moet voldoen, volgt daaruit ook wanneer ze niet zijn toegestaan. Het opnemen van de bepaling dat het dienstverband eindigt bij het niet behalen van een doel, is onrechtmatig. De werkgever heeft in de meeste gevallen namelijk invloed op het al dan niet behalen van het doel.

Los daarvan volgt uit de wet dat ontbinding van de arbeidsovereenkomst wegens disfunctioneren – want daar gaat het eigenlijk om bij het niet halen van doelen – alleen door de kantonrechter kan worden uitgesproken. Als de werknemer niet voldoet aan (redelijke) prestatienormen die gesteld zijn door de werkgever, kan dat dus niet tot ontslag via een ontbindende voorwaarde leiden.

Verder staat in de wet dat ontbindende voorwaarden die betrekking hebben op huwelijk en geregistreerd partnerschap en op zwangerschap en bevalling, nietig zijn. Deze bepalingen moeten discriminatie bij de toepassing van de voorwaarden voorkomen.

Deze V&A wordt u aangeboden door Rendement Online en is tot stand gekomen in samenwerking met mr. Jeroen Brouwer.