Mag er in overleg afgeweken worden van de Arbeidstijdenwet (ATW)?

7 september 2021

We hebben een werknemer die vanwege privéomstandigheden graag enkel ’s nachts wil werken. We willen hem graag tegemoet komen, maar komen in de knoop met de Arbeidstijdenwet (ATW). Mag er in overleg afgeweken worden van de wet?

Volgens de Arbeidstijdenwet (ATW) mag een werknemer in een periode van 16 weken maximaal 36 nachtdiensten werken, en per 52 weken maximaal 140 nachtdiensten. Ook mag hij niet meer dan zeven nachtdiensten achter elkaar draaien. De ATW vormt dwingend recht.

Afwijken van de wet is alleen mogelijk:

  • door afwijkende bepalingen in de cao;
  • bij bepaalde beroepen, zoals sporters, onderzoekers en militair personeel (zie daarnaast het Arbeidstijdenbesluit);
  • als de werknemer drie keer het wettelijk minimumloon of meer verdient (in 2021 is dit voor fulltimers € 61.236 bruto per jaar, exclusief vakantiebijslag).

De vrijstelling voor veelverdieners geldt echter niet als er regelmatig in nachtdienst wordt gewerkt of er gevaarlijk werk wordt verricht.

Privéomstandigheden

Op basis van artikel 5:14 van de ATW kan alleen bij ‘zeer bijzondere sociaal-maatschappelijke privéomstandigheden’ van de werknemer ontheffing van de ATW-regels verleend worden. Als de werknemer hieraan voldoet, vraagt hij ontheffing aan bij Inspectie SZW.

Na toekenning mag de werknemer in elke periode van vier achtereenvolgende weken maximaal 20 nachtdiensten werken, op voorwaarde dat het een bestendig en regelmatig arbeids- en rusttijdenpatroon is. Tenzij uw werknemer deze ontheffing krijgt, kunt u dus niet in overleg afwijken van de ATW.