VERDIEPINGSARTIKEL

Doorschuifmogelijkheid voor de IB-ondernemer

Bij de overdracht van uw IB-onderneming aan een medeondernemer of een werknemer krijgt u in principe met stakingswinst te maken waarover u moet afrekenen met de fiscus.

Deze afrekening kunt u echter (grotendeels) voorkomen door gebruik te maken van de geruisloze doorschuifmogelijkheid. Maar dan moet u wel aan de voorwaarden voldoen.


4 oktober 2021 5 minuten Door redactie

Dit verdiepingsartikel wordt u aangeboden door Rendement Online


Draagt u uw onderneming over aan een medeondernemer of werknemer dan kunt u een beroep doen op een doorschuifregeling in de IB. U hoeft dan niet af te rekenen over uw stakingswinst (verdiepingsartikel) en de overnemer kan de verwachte toekomstige belastingclaim in mindering brengen op de bedongen koopprijs. Maar er moet wel aan de voorwaarden worden voldaan. De doorschuifvoorwaarden luiden als volgt:

  • Er moet een overdracht van een (zelfstandig deel van een) onderneming of medegerechtigdheid zijn.
  • De overdracht moet plaatsvinden aan een medeondernemer of een werknemer.
  • De medeondernemer of werknemer moet minimaal 36 maanden medeondernemer of werknemer zijn ten tijde van de overdracht of een jaar als u voor 45% arbeidsongeschikt bent.
  • De voortzetter(s) moet(en) de onderneming voortzetten tegen de boekwaarden die u op de balans heeft staan.
  • De voortzetter(s) en de overdrager moeten bij de Belastingdienst om toepassing van de doorschuifregeling verzoeken.

Zelfstandig deel onderneming overdragen

Bij overdracht van (een zelfstandig deel van) een onderneming maakt het geen verschil of datgene wat bij de overdrager achterblijft nog een onderneming vormt. De doorschuifregeling blijft van toepassing. Dit is door de Hoge Raad al enige tijd geleden bevestigd. Of een zelfstandig onderdeel van een onderneming is overgedragen, moet u als overdrager beoordelen.

Voor de overnemer hoeft het geen zelfstandig deel van een onderneming te zijn, maar wat hij overneemt moet hij wel tot het ondernemingsvermogen gaan rekenen. Wordt een onderneming aan meerdere voortzetters overgedragen, dan kan de overdrager met elke voortzetter kiezen voor toepassing van de doorschuifregeling.

36 maanden medeondernemer zijn

De overnemer moet minstens 36 maanden medeondernemer of werknemer zijn geweest bij deze geruisloze doorschuifregeling. Maar iemand die bijvoorbeeld 24 maanden werknemer is geweest en daarna 12 maanden medeondernemer kan ook voor de doorschuiving in aanmerking komen.

Goedkeuring voor seizoenondernemingen

In principe moet een werknemer onafgebroken in dienst zijn geweest in de 36 maanden voor de overdracht. Maar de staatssecretaris heeft voor seizoenondernemingen goedgekeurd dat de overdrager voor de 36-maandstermijn in de jaren voor overname ten minste één maand per jaar in dienst moet zijn geweest. En in alle opeenvolgende jaren voor de overdracht bij elkaar moet hij ten minste 36 maanden in dienst zijn geweest. Die 36 maanden hoeven dus niet binnen drie jaar te vallen.

  • Daarnaast heeft hij aangegeven dat in het geval van bijzondere omstandigheden  (bijvoorbeeld een sabbatical van werknemer) hij bereid is ervan uit te gaan dat geacht wordt wel te zijn voldaan aan de 36-maandseis. De hierna genoemde criteria spelen bij de beoordeling in onderlinge samenhang een rol:
  • de duur van de onderbreking;
  • de duur van de dienstbetrekking vóór de onderbreking;
  • duur van de dienstbetrekking na de onderbreking maar direct voorafgaand aan de overdracht van de onderneming;
  • de reden van de onderbreking.

Situaties die vergelijkbaar zijn met een sabbatical kunt u ter goedkeuring voorleggen aan de Belastingdienst/Directie Vaktechniek Belastingen/Team Brieven en Beleidsbesluiten, postbus 20201, 2500 EE Den Haag.

Andere doorschuifregelingen

In de IB zijn nog een aantal andere doorschuifregelingen voor de IB-ondernemer opgenomen. Het gaat dan om de volgende omstandigheden:

  • de ontbinding van het huwelijk;
  • uw partner overlijdt;
  • u gaat verder met een nieuwe of bestaande onderneming binnen een jaar;
  • u draagt de IB-onderneming over aan een bv;
  • u komt te overlijden (erven rekening houden met de Successiewet!).

Eerst tot nalatenschap behoren

De staatssecretaris heeft ook goedgekeurd dat deze geruisloze doorschuiving toch kan plaatsvinden als de onderneming van de overledene eerst tot de nalatenschap gaat behoren en de niet-voortzettende erfgenamen deze daarna pas doorleveren aan de voortzettende ondernemer of de werknemer.

Moet u andere belastingen wel afdragen?

Bij de fiscale geruisloze doorschuiving bent u in principe geen IB verschuldigd (met uitzonderingen!). Maar er kan wel belasting verschuldigd zijn. Zo zal de overnemer soms overdrachtsbelasting moeten betalen over de onroerende goederen die onderdeel uitmaken van de onderneming. Ook kan hij voor de aangegane verplichtingen geen aanspraak meer maken op de kleinschaligheidsinvesteringsaftrek.

Verder kan de oudedagsreserve alleen aan de fiscale partner worden overgedragen. Ook de terugkeerreserve valt buiten de geruisloze doorschuiving. Hierover moet dus wel worden afgerekend met de Belastingdienst.

Kijk wat er voordeliger is voor u: wel of niet doorschuiven na overdracht?

Of het voor u voordeliger is om te kiezen voor een geruisloze doorschuiving of om ‘gewoon’ af te rekenen met de Belastingdienst is afhankelijk van de omstandigheden. Hieronder een aantal punten die u moet meewegen bij uw beslissing (en die van de overnemers!):

  • Bij doorschuiven heeft u als overdrager geen recht op de stakingsaftrek van
    € 3.630.
  • Als de koper de onderneming binnen drie jaar staakt, heeft hij geen recht op de stakingsvrijstelling.
  • Behoort de eigen woning tot het ondernemingsvermogen? Dan mag de ondernemer bij afrekening uitgaan van een waarde van de woning in het economisch verkeer van 60% van de woningwaarde.
  • Bij staking kunt u een stakingslijfrente bedingen en hiermee de belastingheffing over de stakingswinst uitstellen naar toekomstige jaren.
  • Blijft de overnemer bij verkoop van de onderneming de koopsom schuldig? Dan is het mogelijk maximaal tien jaar lang renteloos uitstel van betaling te krijgen.
  • Rekent u na staking af dan is het mogelijk bepaalde vermogensbestanddelen over te brengen naar box 3.
  • Heeft u de laatste jaren verlies geleden, dan is het vaak aantrekkelijker om fiscaal af te rekenen en de verliezen te verrekenen.
  • Bij geruisloze doorschuiving treedt de opvolger fiscaal in de voetsporen van de overdrager voor wat betreft de investeringsaftrek. Hij loopt daardoor het risico op een desinvesteringsbijtelling bij toekomstige vervreemding van een bedrijfsmiddel.



Meer informatie over bedrijfsoverdracht vindt u in de toolbox Uw onderneming overdragen doet u zo.