VERDIEPINGSARTIKEL

Overdrachtsbelasting bij bedrijfsoverdracht

Als (bedrijfs)onroerend goed deel uitmaakt van de overname, heeft u niet alleen te maken met de inkomsten- en/of vennootschapsbelasting. De koper kan bovenop de overnamesom ook nog eens te maken krijgen met overdrachtsbelasting.

Het gaat hierbij al gauw om een stevig bedrag. Bij overdracht binnen de familiesfeer zijn bepaalde familieleden vrijgesteld van overdrachtsbelasting.


6 oktober 2021 3 minuten Door redactie

Dit verdiepingsartikel wordt u aangeboden door Rendement Online


Veel ondernemingen hebben een bedrijfspand op de balans staan. Denk aan een winkelpand dat eigendom is, een boerderij, de stallen en de grond van de agrarische ondernemer of aan het bedrijfsterrein en de gebouwen dat een productiebedrijf bezit.

Als de onderneming wordt verkocht, heeft dat gevolgen voor het onroerend goed. De vraag die u zich moet stellen, is of overdrachtsbelasting verschuldigd is.

Wanneer overdrachtsbelasting?

U betaalt in principe 6% overdrachtsbelasting als u in Nederland een pand koopt. Bij de verkrijging van een woning is dit echter 2%. U betaalt ook overdrachtsbelasting over rechten op onroerende zaken, zoals een erfpachtrecht.

U zou kunnen denken dat de overdrachtsbelasting niet speelt bij de verwerving van de aandelen in een bv. De bv heeft immers rechtspersoonlijkheid en is in die hoedanigheid eigenaar van het onroerend goed. Het is zo gezien een verdedigbaar standpunt dat het onroerend goed niet in andere handen overgaat, aangezien alleen maar de aandelen in de bv van eigenaar veranderen.

Deze redenering kent echter een belangrijke uitzondering: over aandelen die u krijgt van een bv, nv of maatschap waarvan de bezittingen voor het grootste deel uit onroerende zaken bestaan, betaalt u gewoon overdrachtsbelasting. De Belastingdienst merkt dergelijke ondernemingen aan als onroerende zaaklichamen.

Als een notariële akte wordt opgemaakt bij de notaris, doet deze namens u aangifte. In het geval dat u alleen economisch eigenaar bent geworden, moet u zelf binnen een maand na de eigendomswissel aangifte doen.

Vrijstelling van overdrachtsbelasting

In een aantal gevallen kunt u een vrijstelling voor de overdrachtsbelasting krijgen. Dat kan onder meer als:

  • u zowel overdrachtsbelasting als BTW moet betalen;
  • er sprake is van bedrijfsoverdracht aan familieleden;
  • er sprake is van inbreng in een vennootschap (die geen nv of bv is);
  • er sprake is van inbreng bij omzetting van een onderneming in een nv of bv;
  • een bedrijf fuseert, zich splitst of intern reorganiseert.

Ook al heeft u recht op een vrijstelling, u of de notaris moet nog steeds aangifte overdrachtsbelasting doen bij een overgang in de eigendom.

De verkrijging door (één of meer) bepaalde familieleden van een ondernemer is vrijgesteld van overdrachtsbelasting. Het gaat hierbij om de overdracht van:

  • ouders aan kinderen;
  • grootouders aan kleinkinderen;
  • van broers of zussen aan elkaar.

De vrijstelling geldt voor de verkrijging van goederen die behoren tot en dienstbaar zijn aan de onderneming. De onderneming moet in haar geheel door de verkrijger of verkrijgers worden voortgezet. De vrijstelling geldt ook:

  • als het familielid de verkregen onderneming direct of op een later tijdstip onderbrengt in in een bv, waarvan hij alle aandelen houdt;
  • bij een gefaseerde bedrijfsoverdracht, waarbij het familielid ter afsluiting hiervan van de oorspronkelijke ondernemer onroerende zaken verkrijgt die al dienstbaar zijn aan de onderneming van het familielid.

De vrijstelling geldt ook als het verkrijgende familielid de onderneming vervolgens inbrengt in een personenvennootschap met een ander familielid van de oorspronkelijke ondernemer. Als voorwaarde geldt dat de onderneming uitsluitend wordt voortgezet door de familieleden van de oorspronkelijke ondernemer.

Er zijn allerhande tussenconstructies denkbaar, bijvoorbeeld dat de economische eigendom van het bedrijfspand is ingebracht in de vennootschap en de juridische eigendom tot het buitenvennootschappelijk ondernemingsvermogen behoort. Dit kan een belemmering vormen voor de vrijstelling van overdrachtsbelasting.



Meer informatie over bedrijfsoverdracht vindt u in de toolbox Uw onderneming overdragen doet u zo.