VERDIEPINGSARTIKEL

Wat zijn de aandachtspunten bij het invoeren van winstdeling?

Als uw onderneming besluit om de werknemers extra te gaan belonen in de vorm van winstdeling, zijn er veel dingen die u goed moet regelen. De randvoorwaarden van deze variabele beloning moeten glashelder op papier staan, anders kan deze manier om loyale werknemers te laten meeprofiteren van hun harde werk, juist leiden tot frustratie en ontevredenheid. Waar moet u allemaal rekening mee houden?


30 april 2019 4 minuten Door redactie

Dit verdiepingsartikel wordt u aangeboden door Rendement online.


Een regeling die werknemers laat meedelen in de winst van uw onderneming is een beproefde methode om werknemers een extraatje te geven. Winstdeling is voor werkgevers vaak aantrekkelijker dan een vaste dertiende maand. Een dertiende maand moet immers ook uitbetaald worden als uw organisatie geen winst maakt.

Motivatie vergroten

Het voordeel van winstdeling is verder dat het werknemers aanspoort: hun motivatie vergroot als er een duidelijk verband is tussen de winst en de beloning. Winstdeling zorgt er dus voor dat werknemers meer betrokken raken bij de bedrijfsactiviteiten. Bijkomend voordeel is dat winstdeling een aantrekkelijke arbeidsvoorwaarde is. Daarmee kan uw organisatie zich als werkgever onderscheiden bij sollicitanten. Bij winstdeling krijgen werknemers een evenredig aandeel in de winst van de organisatie als beloning voor hun gezamenlijke inspanningen. Als uw onderneming ervoor kiest om zo’n variabele beloning uit te betalen aan werknemers, moet u beginnen met het op papier zetten van duidelijke criteria.

Bijzondere beloning

Het vastleggen van afspraken voorkomt eventuele meningsverschillen. U kunt kiezen voor een jaarlijkse uitkering of voor meerdere uitkeringen per jaar. Het voordeel van een jaarlijkse uitkering is dat u dan maar één keer per jaar met alle administratieve handelingen rondom winstdeling te maken krijgt. Winstdeling die uw onderneming één keer per jaar uitkeert, kwalificeert als een bijzondere beloning. Voor bijzondere beloningen zijn er speciale tabellen om de verschuldigde loonbelasting/premie volksverzekeringen vast te stellen. U kunt de tabellen voor bijzondere beloningen voor 2018 vinden via rendement.nl/salaristools.

Grondslag voor winstdeling

Winstdeling kan gebaseerd zijn op verschillende bedragen. De meest voorkomende mogelijke grondslagen voor een winstuitkeringsregeling zijn:

  • fiscale winst;
  • boekwinst;
  • operationele winst;
  • commerciële winst;
  • dividend.

Vast bedrag of percentage

Er zijn twee manieren om een winstdelingsregeling vorm te geven: op basis van vaste bedragen of van een percentage.

Winstuitkering kan volledige winst opsnoepen
  1. Vast bedrag
    Als uw onderneming voor een vast bedrag aan winstuitkering kiest, moet worden vastgelegd bij welk minimumbedrag aan winst u overgaat tot een uitkering. Door het instellen van deze drempel voorkomt u dat een bescheiden winst helemaal opgaat aan uitkeringen aan werknemers.
  2. Percentage
    Het is ook mogelijk om een vooraf vastgesteld percentage van de winst uit te keren. Zo kunnen de winstuitkeringen nooit de volledige winst opsnoepen. Denk bijvoorbeeld aan een systeem waarin u aan winstdeling een percentage van het jaarsalaris van de werknemer betaalt. Hoe hoger de winst die uw onderneming behaalt gedurende een bepaald jaar, hoe hoger de winstdeling. Dit heeft uiteraard tot gevolg dat werknemers een hogere winstuitkering ontvangen als het uw onderneming voor de wind gaat. In deze situatie is het verstandig om – net als bij de uitkering van een vast bedrag – wel een drempel in te stellen. Zo voorkomt u dat u bij minimale winst de hele winstdelingsadministratie moet optuigen.

Doelstelling voor uitkering

Naast het bepalen van de voorwaarden waaronder uw onderneming overgaat tot winstdeling, moet u ook aandacht besteden aan de voorwaarden waar werknemers aan moeten voldoen om voor een winstuitkering in aanmerking te komen. Steeds meer werkgevers stellen aanvullende eisen op voor teams of individuele werknemers, waaronder het behalen van vooraf vastgestelde doelstellingen. Leg de voorwaarden voor een deelname aan de winstuitkeringsregeling altijd goed vast. Als u dit niet doet, kan er onduidelijkheid ontstaan. Denk bijvoorbeeld aan een werknemer die de organisatie in de loop van het jaar verlaat of ziek wordt. Voor deze onvoorziene omstandigheden kunt u vastleggen dat u de winstuitkering in dit geval naar evenredigheid berekent. Wil uw onderneming de werknemers niet afrekenen op basis van de duur van hun aanwezigheid, dan kunt u besluiten om te kijken naar het resultaat dat in een bepaald jaar is behaald. Dit kunt u doen door te kijken welke resultaten een werknemer gedurende het boekjaar heeft behaald.

Altijd op papier

U moet over de winstdeling de volgende zaken helder aan uw werknemers uitleggen en vastleggen:

  • Wie komen allemaal in aanmerking voor de winstdeling?
  • Krijgt iedereen hetzelfde of is dit bijvoorbeeld afhankelijk van het salaris of aantal dienstjaren?
  • Keert u de winstdeling uit in geld of bijvoorbeeld in werknemersaandelen of opties?
  • Is de nettowinst of het bedrijfsresultaat de basis van de winstdeling?

Automatische piloot 

Zorg er ook voor dat uw onderneming niet op de automatische piloot winst blijft uitkeren. U loopt dan het gevaar dat werknemers dit gaan zien als een gewoonterecht, met alle gevolgen van dien. U mag de voorwaarden voor winstuitkering niet zomaar veranderen als de regeling eenmaal bestaat. Bij een vast percentage van het salaris aan winstdeling is er sprake van inkomen dat tot het loon van de werknemer behoort. Het achterwege laten van deze winstdeling betekent dat u snijdt in de primaire arbeidsvoorwaarden van de werknemer. Als uw onderneming niet aan een onvoorwaardelijke winstdelingsverplichting vast wil zitten, moet u duidelijke voorwaarden opstellen en deze ter beschikking stellen aan de werknemers.

Communiceren met werknemers

Wilt u de voorwaarden voor het in aanmerking komen voor een winstdeling in uw onderneming strikter maken? Dat mag alleen als u dit duidelijk communiceert naar uw werknemers. Anders blijven de oude voorwaarden gewoon van toepassing. Het is belangrijk dat u zich realiseert dat u zich bij winstdeling begeeft op het terrein van belonen. Dit betekent dat u de ondernemingsraad (OR) om instemming moet vragen als uw onderneming veranderingen in de beloningen aan werknemers wil doorvoeren.