Zo ga je om met controles van de Belastingdienst

Het is helaas nodig dat er controles door de Belastingdienst plaatsvinden. De fiscus kan ook beslissen om bij jóú langs te komen om de boeken in te zien. Afhankelijk van de bevindingen kan de dienst je een naheffing of navordering en eventueel een verzuim- of vergrijpboete opleggen. Een volledig overzicht van de controles en sancties, en de aandachtspunten daarbij vind je in deze toolbox.

  • 1

    Download de interactieve inhoudsopgave

    Zo ga je om met controles van de Belastingdienst

    Wees goed voorbereid op fiscale controles en mogelijke sancties

    De Belastingdienst heeft een aantal manieren tot zijn beschikking om een controle bij jouw onderneming ter plaatse uit te oefenen. Om welk soort bezoek het gaat, staat aangegeven in de brief die het bezoek aankondigt.

    Als de Belastingdienst naar aanleiding van de controle van mening is dat jouw onderneming in gebreke blijft wat de verschuldigde belasting of premies betreft, kan hij een navorderingsaanslag of naheffingsaanslag opleggen. Als je onderneming te laat, geen of een foute aangifte indient, kun je een verzuimboete of een vergrijpboete opgelegd krijgen.

    Deze toolbox zet op een rijtje hoe dit proces van controle en sancties verloopt, en welke rechten en plichten jouw onderneming en de Belastingdienst daarbij hebben.

    Elke titel in de interactieve inhoudsopgave bevat de link naar het betreffende onderdeel op Rendement Online. Deze inhoudsopgave is ook te gebruiken als checklist: je kunt items afvinken als je wilt bijhouden welke onderdelen je hebt afgerond.                    

  • 2

    Controle door de Belastingdienst

    Belastingdienst komt op bezoek

    Infographic Contact met de Belastingdienst Publicatiedatum: 03-03-2025

    De Belastingdienst heeft een aantal bezoekmanieren tot zijn beschikking om een controle bij je uit te oefenen. Om welk soort bezoek het gaat, staat in de brief aangegeven die het bezoek aankondigt.


    Wat staat je te wachten bij een waarneming ter plaatse?

    Verdiepingsartikel Contact met de Belastingdienst Publicatiedatum: 25-02-2026

    De inspecteurs van de Belastingdienst mogen – en komen in de regel dan aangekondigd – jouw onderneming binnenlopen voor een waarneming ter plaatse. Zij krijgen dankzij jouw medewerking dan gelegenheid om je onderneming te observeren. Allerlei gegevens nemen zij mee om je administratie te doorgronden. Hoe zou zo’n momentopname jouw onderneming kunnen baten of schaden? Kun je achteraf nog enige invloed uitoefenen?


    Controlebevoegdheden van de Belastingdienst

    Verdiepingsartikel Contact met de Belastingdienst Publicatiedatum: 25-02-2026

    Het opsporen van fiscale misdrijven is relatief moeilijk. Zo zal de Belastingdienst iemand niet snel op heterdaad kunnen betrappen. Een strikte controle van de belastingregels is echter noodzakelijk om het maatschappelijke draagvlak voor de belastingheffing in stand te houden. Welke controlebevoegdheden heeft de Belastingdienst daarbij?


    Boekenonderzoek en wat wel en niet is toegestaan

    Verdiepingsartikel Contact met de Belastingdienst Publicatiedatum: 26-02-2025

    De boekenonderzoeken van de Belastingdienst zijn weer in volle gang. Dat betekent dat de belastinginspecteur zomaar bij je op de stoep kan staan. Waar moet je nu allemaal op letten als de inspecteur voor een boekenonderzoek bij je langskomt? En wat mag de fiscus wel en wat mag hij niet?


    Wat mag fiscus als bewijsmiddel gebruiken?

    Verdiepingsartikel Contact met de Belastingdienst Publicatiedatum: 12-03-2025

    De belastingwet geeft de Belastingdienst een heleboel mogelijkheden om informatie over jou te vergaren. Hiermee hoopt hij dan aan te kunnen tonen dat je fiscaal iets niet juist hebt gedaan. Een navordering of naheffing (afhankelijk van de soort belasting) en wellicht ook een boete zullen dan volgen. Maar hoe ver kan de fiscus nu gaan met het verzamelen van bewijs en mag hij het dan ook altijd gebruiken om aan te tonen dat je fraude hebt gepleegd?


    Bewijs aanleveren aan de Belastingdienst

    Verdiepingsartikel Contact met de Belastingdienst Publicatiedatum: 08-09-2023

    Een deel van uw werk bestaat in feite uit bewijs verzamelen dat u de fiscale zaken juist voorstelt. U zorgt voor een goed verhaal en de nodige bewijzen voor het geval dat de inspecteur vragen stelt. Maar in hoeverre is een ‘goed verhaal’ genoeg? In sommige gevallen kunt u daarmee volstaan, maar in andere gevallen is keihard bewijs cruciaal. En eigenlijk is keihard bewijs in alle gevallen prettiger.


  • 3

    Horizontaal toezicht door de Belastingdienst

    Het verschil tussen verticaal en horizontaal toezicht

    Tool Contact met de Belastingdienst Publicatiedatum: 27-02-2026

    Bij horizontaal toezicht vindt er vooraf afstemming plaats tussen de Belastingdienst en de belastingplichtige.


    Wat is het verschil tussen verticaal en horizontaal toezicht?

    Vraag & Antwoord Contact met de Belastingdienst Publicatiedatum: 03-02-2025

    Wat is precies het verschil tussen verticaal toezicht en horizontaal toezicht van de Belastingdienst?


    Toezicht door de Belastingdienst

    Infographic Contact met de Belastingdienst Publicatiedatum: 14-03-2023

    De Belastingdienst houdt op verschillende manieren toezicht op het nakomen van de fiscale verplichtingen. Het gaat dan om verticaal en horizontaal toezicht. Wat houden deze beide toezichtsoorten precies in? U ziet het in deze infographic.


    Wat houdt een koepelconvenant in?

    Vraag & Antwoord Contact met de Belastingdienst Publicatiedatum: 21-02-2025

    In een publicatie ver horizontaal toezicht kwam ik de term koepelconvenant tegen. Wat houdt dat in?


    Horizontaal toezicht in het mkb

    Verdiepingsartikel Contact met de Belastingdienst Publicatiedatum: 30-07-2025

    De kwaliteit van aangiften behouden of zelfs verbeteren door goede samenwerking. Dat is het doel van ‘horizontaal toezicht Fiscaal Dienstverleners’. Door te steunen op de werkzaamheden van fiscaal dienstverleners, zoals administratiekantoren, accountants en boekhouders, kan de Belastingdienst onder andere sneller zekerheid bieden over ingediende aangiften van hun klanten. Bij horizontaal toezicht verschuift controle achteraf naar afstemming vooraf.


    Kritiek op horizontaal toezicht neemt toe

    Verdiepingsartikel Contact met de Belastingdienst Publicatiedatum: 14-07-2025

    De Belastingdienst houdt op verschillende manieren toezicht op het nakomen van je fiscale verplichtingen. Deed hij dat vroeger vooral achteraf, nu is er meer nadruk komen te liggen op controle al vooraf. Het horizontaal toezicht heeft het verticale toezicht dus enigszins verdrongen. Maar is dit horizontale toezicht wel de juiste toezichtmogelijkheid gezien de steeds meer groeiende kritiek?


  • 4

    Navordering en naheffing door de Belastingdienst

    Het verschil tussen navordering en naheffing

    Tool Contact met de Belastingdienst Publicatiedatum: 30-03-2026

    Als je de belastingen niet of onvolledig hebt betaald, kan de Belastingdienst een navorderingsaanslag óf een naheffingsaanslag opleggen.


    Kan de fiscus zomaar een navorderingsaanslag opleggen?

    Vraag & Antwoord Inkomstenbelasting (IB) Publicatiedatum: 07-01-2026

    Ik heb een navorderingsaanslag voor de IB ontvangen van de Belastingdienst. Kan de fiscus die zomaar opleggen?


    Wanneer is een adviseur verantwoordelijk voor fouten?

    Vraag & Antwoord Contact met de Belastingdienst Publicatiedatum: 26-02-2026

    Ondanks het feit dat je een belastingadviseur inschakelt voor je fiscale zaken, blijf jij in principe verantwoordelijk voor de ingediende aangiftes. Maar er zijn situaties waarin de adviseur wel verantwoordeijk kan worden gehouden voor door hem (fout) ingediende aangiftes. Waaraan moet je dan allemaal denken?


    Missers rechtzetten met de foutenleer

    Verdiepingsartikel Contact met de Belastingdienst Publicatiedatum: 16-03-2026

    Voor de winstberekening moet het beginvermogen van een boekjaar gelijk zijn aan het eindvermogen van het jaar ervoor. Als je een fout ontdekt in de eindbalans, kun je dit mogelijk nog rechttrekken via de ‘foutenleer’. Maar dat geldt ook weer niet voor álle fouten. Daarom: een duik in de complexe foutenleer.


    Invorderingsmaatregelen van de Belastingdienst

    Infographic Contact met de Belastingdienst Publicatiedatum: 04-06-2025

    De Belastingdienst zal invorderingsmaatregelen nemen als je jouw belastingschuld niet betaalt. In deze infographic vind je de volgorde waarin deze plaatsvinden.


    Dwanginvorderingsmaatregelen van de Belastingdienst

    Verdiepingsartikel Contact met de Belastingdienst Publicatiedatum: 03-04-2025

    Door de belastingschulden die in coronatijd zijn ontstaan. zullen er ondernemers te maken krijgen met de invorderingsmaatregelen van de fiscus. De Belastingdienst heeft heel wat maatregelen tot zijn beschikking om jou te dwingen je aanslag te betalen. Na de vriendelijke betalingsherinnering en aanmaning wordt er zwaarder geschut ingezet. Wat valt er dan te verwachten?


    Hoe wordt de belastingrente berekend?

    Tool Contact met de Belastingdienst Publicatiedatum: 14-04-2026

    In deze tool lees je voor elke belastingsoort hoe je de belastingrente kunt berekenen.


    Wanneer moet de Belastingdienst invorderingsrente vergoeden?

    Vraag & Antwoord Contact met de Belastingdienst Publicatiedatum: 04-07-2024

    Klopt het dat de Belastingdienst in sommige gevallen invorderingsrente moet vergoeden? Zo ja, wat moeten we dan doen om deze rente te krijgen? 


  • 5

    Boete van de Belastingdienst

    Het verschil: verzuimboete en vergrijpboete

    Nieuws Contact met de Belastingdienst Publicatiedatum: 20-07-2018

    De Belastingdienst heeft een aantal mogelijkheden om belastingplichtigen te straffen als zij niet voldoen aan bepaalde belastingverplichtingen. Een van die mogelijkheden is dat er boetes worden opgelegd. Er zijn twee soorten boetes op te leggen.


    Fiscale verzuimboetes

    Infographic Contact met de Belastingdienst Publicatiedatum: 02-07-2025

    Als je organisatie te laat, geen of een foute belastingaangifte indient, kun je een verzuimboete opgelegd krijgen. Dit zijn de huidige boetebedragen.


    Welke soorten verzuim en boetes zijn er bij de BTW-aangifte?

    Vraag & Antwoord Aangifte BTW Publicatiedatum: 30-07-2025

    Welke soorten verzuim zijn er eigenlijk bij de BTW-aangifte? En welke bedragen aan eventuele boetes horen daarbij?


    Voor vergrijpboete moet fiscus met hard bewijs komen

    Nieuws Contact met de Belastingdienst Publicatiedatum: 11-04-2022

    Om terecht een vergrijpboete voor opzet te kunnen opleggen moet de Belastingdienst met overtuigend en hard bewijs komen. Het is niet voldoende dat de fiscus het beboete feit alleen aannemelijk heeft gemaakt, zo geeft de Hoge Raad aan.


    Aandachtspunten bij het toepassen van de inkeerregeling

    Verdiepingsartikel Contact met de Belastingdienst Publicatiedatum: 11-03-2026

    Kom je er op een gegeven moment achter dat er iets niet in de aangifte is opgenomen dat er wel in had moeten staan? Dan ben je als ondernemer (voor de IB) of jouw bv schuldig aan het indienen van een onvolledige aangifte. Wat kun je dan nog doen?


  • 6

    In beroep tegen de Belastingdienst

    Stap voor stap door de fiscale bezwaar- en beroepsprocedure

    Toolbox Bezwaar en beroep Publicatiedatum: 01-05-2025

    De Belastingdienst eist dat jouw onderneming belasting betaalt. Inspecteurs van de Belastingdienst houden in de gaten of de fiscale regels correct zijn toegepast en dus of je onderneming voldoende belasting heeft betaald. Vindt de inspecteur van niet, dan hangen je in de meeste gevallen extra kosten boven het hoofd. Ben je het daar niet mee eens, dan kun je bezwaar maken. Krijg je nul op het rekest, dan kun je achtereenvolgens in beroep gaan, in hoger beroep gaan en in cassatie gaan. In deze toolbox vind je de tools die je nodig hebt bij het instellen van een bezwaar of beroep, en informatie over het verloop van deze procedures.


  • 7

    Meer informatie

    E-training Contact met de Belastingdienst

    E-training 8 modules

    Iedere onderneming heeft te maken met allerlei fiscale regels die niet altijd even duidelijk zijn. Vaak zijn dan ook verschillende interpretaties mogelijk. Voor een antwoord op uw fiscale vragen kijkt u waarschijnlijk regelmatig op de website van de Belastingdienst of belt u met de BelastingTelefoon. Zo zijn er nog legio andere manieren waarop u kunt communiceren met de fiscus. Deze e-training leert u uw rechten en plichten wanneer u contact heeft met de Belastingdienst.