VERDIEPINGSARTIKEL

Wat mag u geloven van de Belastingdienst?

De fiscale wereld is best wel ingewikkeld. Komt u er op dat gebied een keer niet uit dan kunt u besluiten om een adviseur in te schakelen maar ook zelf op zoek gaan naar het antwoord op uw vraag.

De Belastingdienst heeft verschillende kanalen om u van informatie te voorzien. Maar welke informatie kunt u beschouwen als bindend, en welke niet?


22 december 2020 5 minuten Door redactie

Dit verdiepingsartikel wordt u aangeboden door Rendement Online


Op de website van de Belastingdienst is een vracht aan informatie te vinden op elk fiscaal terrein. Met persoonlijke vragen kunt u via de BelastingTelefoon of schriftelijk in contact komen met het kantoor dat uw fiscale dossier beheert.

Soms krijgt u het e-mailadres van een inspecteur aangereikt of gaat u bij hem langs om tot afspraken te komen over bijvoorbeeld de verwerking van bepaalde posten in uw aangifte. Heeft u werknemers in dienst dan is de kans groot dat u het Handboek Loonheffingen van de Belastingdienst er op naslaat als u vragen over de loonheffingen heeft.

Verreweg de meeste telefonische contacten met de Belastingdienst lopen via de BelastingTelefoon. Het is van belang u te realiseren dat u aan informatie van de BelastingTelefoon geen vertrouwen kunt ontlenen als een antwoord later onjuist blijkt te zijn. De antwoorden zijn dus niet bindend.

De medewerkers van de BelastingTelefoon geven algemene informatie in de vorm van inlichtingen. Deze inlichtingen hebben een andere juridische status dan een expliciet standpunt of een toezegging van de inspecteur. Het bewijs dat u een gesprek heeft gevoerd, is immers lastig te leveren, tenzij u alles opneemt.

Al in 2008 stelde het gerechtshof Den Bosch dat de Belastingdienst ‘ongehinderd algemene voorlichting moet kunnen geven zonder dat dit tot gevolg heeft dat bij onjuiste inlichtingen de Belastingdienst daaraan is gebonden’.

U kunt niet blind vertrouwen op gegevens op de website van de fiscus

Maar als u uw aangifte te goeder trouw heeft ingevuld op basis van de foute informatie van de BelastingTelefoon, mag de Belastingdienst geen boete opleggen. De inspecteur mag de aangifte wel corrigeren.

Website

De website van de Belastingdienst wordt beschouwd als een hulpmiddel voor de burger, en de gegeven informatie is niet leidend. U kunt dus niet blind vertrouwen op gegevens op de site van de fiscus.

Belastingplichtigen die blind vertrouwen op gegevens op de site van de fiscus kunnen dus voor de rechter van een koude kermis thuiskomen (zie kader). Want de website is maar ‘een hulpmiddel’ en de informatie erop ‘is niet leidend’ heeft de rechter aangegeven.

Informatie van de website van de Belastingdienst is niet te vertrouwen

In onderstaande zaak haalde een vrouw bakzeil met haar stelling dat ze op de informatie van de website van de Belastingdienst mocht vertrouwen betreffende de huur van een woonboot. Op de website van de Belastingdienst/Toeslagen vond zij informatie waaruit zij afleidde dat ze ook huurtoeslag kon aanvragen voor het drijvende huis. En over 2013 betaalde de fiscus haar ook de huurtoeslag uit als voorschot.

Maar in 2014 kwam de Belastingdienst daarvan terug. De huurtoeslag over 2013 was onterecht uitgekeerd en de vrouw moest dat geld terugbetalen. De zaak kwam uiteindelijk terecht bij de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State. De vrouw probeerde daar de terugvordering van de huurtoeslag ongedaan te maken met een beroep op het vertrouwensbeginsel.

Verwachting
Maar het valt niet mee om een geslaagd beroep te doen op het vertrouwensbeginsel. Daarvoor is het namelijk nodig dat ‘een aan het bestuursorgaan toe te rekenen concrete en ondubbelzinnige toezegging is gedaan door een daartoe bevoegd persoon, waaraan rechtens te honoreren verwachtingen kunnen worden ontleend’.

En daar was in dit geval geen sprake van. Iemand kan niet aan informatie op een website het vertrouwen ontlenen dat er recht op huurtoeslag is. ‘De website is slechts een hulpmiddel voor de burger en de gegeven informatie is niet leidend’, stelde de Afdeling. De voorwaarden in de wet zijn wél leidend om te zien of iemand recht heeft op huurtoeslag.

Inspecteur

Een beroep op opgewekt vertrouwen heeft meer kans van slagen als u een brief schrijft aan de fiscus waarin u expliciet vraagt om een inschatting van de fiscale gevolgen van bepaalde handelingen of opgevoerde aftrekposten.

 

Met een schriftelijk antwoord van de inspecteur staat u sterker als u besluit voor de rechterlijke weg te kiezen. U beschikt dan immers over een hard bewijsstuk. Als u bij de Belastingdienst aanklopt met een fiscale vraag, kunt u het antwoord als bindend beschouwen. De fiscus kan alleen terugkomen op dit antwoord als de door u geschetste situatie anders is dan de werkelijkheid.

De fiscus is niet verplicht om antwoord op de voorgelegde fiscale vraag te geven. Hij kan dit bijvoorbeeld weigeren als er sprake is van strijd met de goede trouw. Ook met vragen die tegen de fiscale grenzen aan zitten wordt voorzichtig omgesprongen.

Handboek

Als werkgever mag u vertrouwen op de inhoud van het Handboek Loonheffingen. Neemt u bepaalde beslissingen op basis van het Handboek, dan volgt de Belastingdienst uw handelwijze. Tenzij het overduidelijk is dat de informatie onjuist is en u dat ook in redelijkheid had moeten beseffen.

Vertrouwen

Het vertrouwensbeginsel speelt dus een grote rol bij de vraag of u de door u gebruikte informatiekanalen van de Belastingdienst als bindend kunt beschouwen. Maar wat houdt dit beginsel nu precies in?

U mag erop vertrouwen dat de fiscus gewekte verwachtingen nakomt. U ontleent deze ‘gewekte verwachtingen’ aan diverse soorten mededelingen, waaronder algemene, ter kennis van het publiek gebrachte inlichtingen (bijvoorbeeld ministeriële besluiten, brochures), maar ook, vaak meer op een individuele situatie afgestemde, toezeggingen van of afspraken met de Belastingdienst.

Het kan overigens wel zo zijn dat een toezegging zo duidelijk in strijd is met de wettelijke regels dat u niet op nakoming ervan mag rekenen. Daar staat tegenover dat een interne beleidsnotitie van de fiscus als zodanig geen grond vormt voor een uitleg die in uw nadeel uitvalt. Centraal voor de werking van het vertrouwensbeginsel is de aard van de handelwijze van de fiscus jegens uzelf en het vertrouwen dat u daaraan mag ontlenen.

Kennis

Voor het honoreren van het beroep op het vertrouwensbeginsel speelt de fiscale kennis van de belastingplichtige ook wel eens een rol zo blijkt uit jurisprudentie. Als er financiële schade wordt geleden door foute informatie van bijvoorbeeld de BelastingTelefoon kan de rechter geneigd zijn het beroep toch toe te wijzen.

Fiscus stuurt nooit berichten naar u toe

Regelmatig worden er berichten verstuurd of telefoontjes gepleegd uit naam van de Belastingdienst.

De fiscus stuurt u echter nooit een bericht via WhatsApp, sms of mail over bijvoorbeeld betalingsachterstanden en vraagt u ook nooit per mail, WhatsApp, sms of telefoon om via een link geld over te maken of persoonlijke gegevens door te geven.