VERDIEPINGSARTIKEL

De verantwoording van de NOW

Het jaar is nog maar net begonnen en er is nu al veel te doen om de Tijdelijke noodmaatregel overbrugging voor behoud van werkgelegenheid (NOW) en de rol van de accountant daarin voor zijn cliënt.

De rijksoverheid heeft behoorlijk wat financiële steun verleend en wil natuurlijk weten of dat bedrag terecht is verstrekt. Voor de onderbouwing kan de ondernemer aankloppen bij de accountant. Die heeft het maar druk met de NOW.


9 februari 2021 6 minuten Door redactie

Dit verdiepingsartikel wordt u aangeboden door Rendement Online


De overheid riep afgelopen jaar de NOW in het leven als gevolg van de maatregelen die zijn getroffen door de rijksoverheid om het coronavirus het hoofd te bieden. Werkgevers die als gevolg van het coronavirus kampen met een substantieel omzetverlies (ten minste 20%), kunnen bij UWV een aanvraag indienen voor een tegemoetkoming in de loonkosten, en hiervoor een voorschot ontvangen. Veel ondernemingen deden een beroep op de NOW.

Uit onderzoek van het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) afgelopen jaar kwam naar voren dat de NOW zelfs de populairste coronamaatregel is binnen het midden- en kleinbedrijf.

Derdenverklaring tot € 125.000

De rijksoverheid verlangt een derdenverklaring bij NOW-subsidies tussen € 25.000 en € 125.000. Een dergelijke verklaring kan worden verstrekt door een administratiekantoor, financieel dienstverlener of brancheorganisatie. Het omzetverlies moet in deze verklaring worden bevestigd.

Is de subsidie boven de € 125.000, dan kan alleen een accountant een verklaring afgeven. De overheid heeft accountants gevraagd om in de NOW een rol te vervullen. Zij zijn verplicht om de werkzaamheden gedegen en conform de voorschriften van de overheid en de beroepsstandaarden te verrichten.

De NBA vroeg aandacht voor het publiek belang van de NOW-toetsing

Standpunt van NBA

De Nederlandse Beroepsorganisatie van Accountants (NBA) publiceerde recent in het FD een formeel standpunt over de NOW-regeling en de accountantswerkzaamheden. In een ingezonden brief vroeg de beroepsorganisatie aandacht voor het publiek belang van de NOW-toetsing. De NBA riep haar leden op om samen met hun cliënten zo goed mogelijk samen te werken en te zoeken naar manieren om extra kosten zoveel mogelijk te beperken.

Samen laten vallen met jaarwerk

De NOW-verantwoording vraagt veel werk van de accountant. Door dat zo veel mogelijk te laten samenvallen met het jaarwerk, kunnen deze werkzaamheden efficiënter worden uitgevoerd, aldus de beroepsorganisatie.

In verschillende media werd verkondigd dat accountants te hoge rekeningen insturen voor het toetsen van de NOW-subsidies die zijn verstrekt aan ondernemers. De suggestie dat accountants te hoge facturen voor de toetsing van de NOW-subsidies neerleggen bij ondernemers is onjuist, geeft de beroepsorganisatie aan.

[quote] Zorgen over de vertraging die is ontstaan bij de uitvoering van NOW-audits

Vertraging bij audits

De NBA vroeg in een brief aan minister Koolmees van het ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid (SZW) om uitstel tot 31 oktober 2021, voor het indienen van de NOW-verantwoording en de bijbehorende verklaring.

De beroepsorganisatie is namelijk bezorgd over de vertraging die inmiddels is ontstaan bij de uitvoering van NOW-audits. Volgens de beroepsorganisatie wordt deze vertraging vooral veroorzaakt door onduidelijkheden in het normenkader, zoals het toepassen van de concernregeling en de omzetdefinitie.

Controleprotocol niet beschikbaar

De NBA geeft aan inmiddels verschillende signalen te hebben ontvangen van organisaties dat zij advocaten inschakelen vanwege de vele onduidelijkheden. Wat de beroepsorganisatie betreft komt dat mede doordat het ministerie nog geen FAQ’s heeft gepubliceerd als onderdeel van de NOW.

Daarnaast is het controleprotocol voor NOW 2.0 en 3.0 nog niet beschikbaar. In haar brief aan minister Koolmees roept de NBA niet alleen op tot het uitstellen van de deadline voor de NOW, maar ook tot het versnellen van het beantwoorden van de openstaande vragen, zodat er helderheid is over de norm.

Ook is de NBA een groot voorstander van een wekelijks overleg. Door een overleg in te voeren, kunnen op tijd dilemma’s worden geïdentificeerd en is goede monitoring van de voortgang mogelijk.

Accountants kunnen mogelijk de werkzaamheden niet op tijd starten

Veel openstaande vragen

Zolang er veel vragen openstaan, gaat tijd verloren bij zowel ondernemingen als accountants, aldus de beroepsorganisatie. Het mogelijke gevolg daarvan is dat accountants de uitvoering van de werkzaamheden niet op tijd kunnen starten en dat deze daardoor dus ook niet binnen de gestelde termijn kunnen worden afgerond.

Zorgen over haalbaarheid

De NBA heeft ook aangegeven dat het begin van het jaar ook een drukke periode is, zowel voor de accountant als de ondernemer. De jaarstukken moeten dan worden samengesteld of worden gecontroleerd.

Mede daarom maakt de beroepsorganisatie zich zorgen over de haalbaarheid van de gestelde deadline van zowel de controleverklaring als de derdenverklaring. Wordt de deadline niet gehaald, dan kan dat betekenen dat een onderneming de ontvangen subsidie moet terugbetalen. De NBA vraagt daarom om uitstel.

Het aantal vragen aan de telefonische helpdesk van de NBA verdubbelde

Veel vragen bij accountants

Dat er veel vragen leven bij accountants over de NOW blijkt ook uit het aantal vragen dat de telefonische helpdesk van de NBA afgelopen jaar ontving van leden. Dat verdubbelde ten opzichte van 2019: toen waren dat er 1.667, in 2020 waren dat er 3.245.

In het eerste half jaar van 2020 betroffen de vragen vooral de toepassing van de verschillende maatregelen, waaronder dus de NOW. Aan het einde van het jaar stelden accountants vooral vragen over de manier waarop zij moeten omgaan met de controle van de aangevraagde NOW-regeling. Ook in 2021 zullen accountants nog regelmatig vragen hebben over de NOW.

Golf aan tuchtzaken verwacht

De voorzitter van de Accountantskamer verwacht nog een golf aan tuchtzaken in 2021 die het gevolg zijn van de verantwoording van de steunmaatregelen. Het zal dan in veel gevallen gaan om een klacht van een ondernemer over een accountant die niet achter een NOW-uitkering staat, waardoor zijn klant verplicht is om de vergoeding terug te betalen.

Uiteraard zal de accountant proberen een tuchtzaak zoveel mogelijk te voorkomen en zal hij vooraf duidelijkheid willen hebben. Goede communicatie met de klant is in ieder geval van essentieel belang bij de behandeling en afhandeling van de NOW.

Aanvraagtijdvakken NOW

Dat de NOW populair is, bleek ook uit het feit dat het kabinet besloot om het eerste aanvraagtijdvak van de NOW 3.0 (de derde van de vijf NOW-tranches) te verlengen. Tot en met 27 december 2020 konden werkgevers hiervoor een aanvraag doen bij UWV. Na de eerste periode NOW 3.0 zijn er nog twee tijdvakken waarin ondernemingen een NOW-aanvraag kunnen indienen:

  • januari tot en met maart 2021 (aanvraag vanaf 15 februari 2021);
  • en april tot en met juni 2021 (aanvraag vanaf 17 mei 2021).
De belangrijkste veranderingen voor de derde aanvraagperiode van de NOW

Vergoedingspercentage maximaal 80%

De werkgever krijgt in de eerste periode van NOW 3.0 maximaal 80% van de loonsom vergoed. Dat maximum geldt als hij 100% omzetverlies lijdt. Het vergoedingspercentage daalt evenredig bij een lager omzetverlies. Ook in het volgende aanvraagtijdvak, voor de loonkosten in januari tot en met maart 2021, is het maximum 80%.

Oorspronkelijk zou het maximum voor deze vierde tranche (NOW 3.2) nog 70% zijn. Voor NOW 3.3 staat nog wel een afbouw gepland. Vanaf 1 april 2021 (vijfde tranche) moet sprake zijn van een omzetverlies van ten minste 30% en zou de subsidie maximaal 60% van de loonsom zijn.

Veranderingen derde aanvraagperiode

De belangrijkste veranderingen voor de derde aanvraagperiode van de NOW-regeling zijn de volgende:

  • De tegemoetkoming is weer voor een periode van drie maanden in plaats van vier maanden. Ook het percentage omzetverlies wordt over drie maanden berekend.
  • De loonsom mag met 10% dalen zonder dat dit ten koste gaat van de definitieve tegemoetkoming.
  • De tegemoetkoming gaat van maximaal 90% naar maximaal 80% van de loonkosten.
  • De extra verlaging van de tegemoetkoming bij bedrijfseconomisch ontslag vervalt.
  • Bij een bedrijfseconomisch ontslag heeft een werkgever een inspanningsplicht om werknemers te begeleiden naar ander werk.
  • Bij een bedrijfseconomisch ontslag heeft een werkgever ook de plicht om dit te melden via UWV Telefoon NOW.

Voor het aanvragen van een tegemoetkoming voor de derde aanvraagperiode maakt het niet uit of een onderneming een tegemoetkoming heeft ontvangen voor eerdere periodes.

Rol van de accountant

In de vorm van een advertentie in verschillende dagbladen vroeg de NBA recent in aandacht voor de rol van de accountant in de NOW-toetsing en de rol die hij vervult voor het publiek belang. De advertentie volgde na de eerdere publicatie van het standpunt over de NOW.

De advertentie was niet alleen gericht op de ondernemer en de belastingbetaler, maar diende ook ‘als hart onder de riem’ van de accountant. Accountants zijn erg veel tijd kwijt aan het zorgvuldig afhandelen van de NOW-verantwoording voor hun cliënten. De advertentie is een opsteker.