Tijdens vakantie in lockdown: wie betaalt dat?

13 juli 2020

De vakantieperiode staat voor de deur. Een deel van onze medewerkers blijft in Nederland, een ander deel gaat op vakantie naar een land met code geel of oranje. Stel dat een werknemer niet op tijd terug kan komen van vakantie, vanwege een lockdown. Moet de werkgever dan het loon door blijven betalen?

Nederland heeft, net als veel populaire vakantielanden, op het moment code geel in verband met corona. Dit betekent 'vakantiereizen toegestaan, let op risico's'. Ook zijn er landen met code oranje: 'vakantiereizen afgeraden, alleen noodzakelijke reizen'. Bij code rood is reizen niet mogelijk: de werknemer kan in dat land dus niet op vakantie. Bij code groen zijn er geen bijzondere veiligheidsrisico's.

De werknemer heeft dus de keus tussen een vakantie in een land met code groen, geel of oranje.

Hoofdregel

De hoofdregel is dat een werknemer recht heeft op loon, tenzij het niet kunnen werken in redelijkheid voor risico van de werknemer moet komen. Dat betekent in principe dat het de werkgever is die moet bewijzen dat het risico redelijkerwijs voor de werknemer moet komen. De rechter zal dus niet beoordelen of het niet werken in redelijkheid NIET voor rekening van de werkgever moet komen.

Welke soorten lockdowns zijn er?

Een lockdown kan verschillende vormen hebben. Die vorm kan variëren van het niet mogen verlaten van een faciliteit (bijvoorbeeld een hotel of een cruiseschip), in een bepaald gebied binnenshuis moeten blijven of een bepaald gebied niet uit mogen. Ook kunnen de grenzen van een heel land sluiten. Op dit moment zien we vooral lokale lockdowns, maar dat kan natuurlijk veranderen als het coronavirus weer opleeft.

Lockdown in een land met code geel. Moet de werkgever loon doorbetalen?

Er is nog geen definitief antwoord op deze vraag beschikbaar, omdat nog geen enkele rechter een uitspraak heeft gedaan in een vergelijkbare situatie. 

De meeste juristen verwachten dat een werknemer aanspraak kan maken op loondoorbetaling, mits er voor vertrek geen duidelijke signalen waren dat een lockdown op komst was. Een vakantie in Nederland is immers ook niet vrij van risico: ook hier is een lokale lockdown mogelijk, waardoor de werknemer niet op het werk kan komen. Ook in Nederland geldt tenslotte code geel. 

Lockdown in een land met code oranje. Moet de werkgever loon doorbetalen?

Bij een lockdown in een land met code oranje zal de balans makkelijker in het voordeel van de werkgever uitvallen. De werknemer is tenslotte met vakantie gegaan naar een land waar vakantiereizen afgeraden worden.  

De rechter zal zich in deze situatie afvragen of de werknemer, door op vakantie te gaan naar een land met code oranje, bewust het risico op een lockdown heeft genomen. En dus ook het risico dat hij niet kan werken na de vakantie. Dat kan tot de conclusie leiden dat de lockdown voor risico van de werknemer moet komen. De werkgever is dan na het einde van de vakantie geen loon meer verschuldigd of kan in overleg met de werknemer vakantiedagen afschrijven.

Op afstand werken tijdens een lockdown

Als de werknemer ook op afstand kan werken, is een preventieve oplossing mogelijk.

Spreek vooraf duidelijk met de werknemer af dat hij bij het inpakken voor de vakantie ook die spullen inpakt die het mogelijk maken om in geval van nood op afstand te kunnen werken. Als de werknemer ervoor kiest dit niet te doen, dan zou de werkgever zich op het standpunt kunnen stellen dat het risico voor het niet kunnen werken in redelijkheid voor rekening van de werknemer moet komen. 

Lees ook de V&A: Mag de werkgever vakantie naar een land met code geel of oranje verbieden? en Na vakantie in (thuis)quarantaine: wie betaalt dat?