Stijging eigendomsoverdrachten familiebedrijven is flink

24 mei 2024 | Door redactie

Bijna een derde van de familiebedrijven houdt zich momenteel bezig met eigendomsoverdracht. Veel eigenaren zien het familiebedrijf in de toekomst graag in familiehanden blijven, maar dit is niet altijd even vanzelfsprekend meer.

De overdrachtsvraag spookt rond bij ruim 85.000 familiebedrijven, blijkt uit onderzoek van Nyenrode Business Universiteit, in samenwerking met RSM en Van Lanschot Kempen onder 232 familiebedrijven. Eigendomsoverdrachten vinden al regelmatig plaats binnen familiebedrijven, voornamelijk omdat deze vaak meerdere eigenaren hebben. Maar de forse toename kan ook worden toegeschreven aan de onzekerheid die al een lange tijd rondom de bedrijfsopvolgingsregeling (BOR) heerst.

Wel of niet nalaten aan nageslacht

Uit het onderzoek blijkt dat eigendomsoverdracht binnen een familiebedrijf vaak losstaat van de betrokkenheid van kinderen in de onderneming. Eigenaren hebben verschillende opvattingen over welke kinderen in aanmerking komen om opvolger te zijn, en maken in vergelijkbare situaties meestal niet dezelfde keuze. Wanneer alle kinderen in het familiebedrijf werken, draagt 66% van de eigenaren de eigendom over aan alle kinderen, terwijl 12% dit niet doet. Als niet alle kinderen in het bedrijf werken maar dit wel overwegen, draagt 40% de eigendom over aan alle kinderen, en 32% alleen aan de werkende kinderen. Van de eigenaren wiens kinderen niet in het familiebedrijf werken en dit ook niet willen, draagt slechts 22% de eigendom over aan alle kinderen. Aan kinderen die wel in de onderneming werken wordt 52% overgedragen. Ook fiscale overwegingen (tool) spelen hierbij een belangrijke factor.

Verkoop aan een externe partij of private equity

De tijd dat de eigendom van het familiebedrijf vanzelfsprekend van de ene generatie naar de volgende ging, is voorbij. Hoewel bijna 50% van de eigenaren van familiebedrijven het stukje ‘familie’ niet kwijt willen zien gaan, ziet 16% een verkoop aan een strategische partner meer zitten. Ook gedeeltelijke verkoop aan private equity wordt door 5%  als een reële optie beschouwd. De belangrijkste factoren die eigenaren meenemen in de beslissing voor externe overdracht zijn onder andere de toekomstverwachtingen van de branche, de groeiperspectieven van de onderneming en de capaciteiten en interesses van de nieuwe generatie. De verkoopopbrengst kan daarnaast van groot belang zijn voor een goede oudedagsvoorziening, bijna 20% van de eigenaren is hier afhankelijk van.

Een even groot deel van vermogen krijgen

Zo’n 66% van de eigenaren vindt dat elk kind een even groot deel van het totale vermogen moet krijgen, ook als ze geen opvolger zullen worden. Familiebedrijven waarbij de eigendom niet aan alle kinderen overgedragen wordt, hebben soms de mogelijkheid om de niet-opvolgende kinderen te compenseren via de overdracht van andere vermogensbestanddelen, zoals vastgoed of beleggingen. Opvallend is dat bij 43% van de familiebedrijven niets is geregeld ter compensatie van kinderen die geen opvolger worden. Er wordt bij bijna de helft van de familiebedrijven gesteld dat eigenaren meer aandacht zouden moeten besteden aan vermogensplanning.