VERDIEPINGSARTIKEL

Voorkom oplichting bij investeren of beleggen

Het kan u overkomen: u wordt benaderd met de vraag of u wilt investeren of beleggen. De rendementen lijken zeer gunstig en u besluit om op het aanbod in te gaan. Helaas blijkt uiteindelijk niks van het verhaal te kloppen en de partij met wie u in zee bent gegaan geeft niet thuis. Een gewaarschuwd mens telt voor twee, dus verdiep u in de signalen van beleggingsfraude.


1 september 2021 6 minuten Door redactie

Dit verdiepingsartikel wordt u aangeboden door Rendement Online


Beleggingsfraude vormde in 2020, net als in 2019, de grootste schadepost van alle meldingen die binnenkwamen bij de Fraudehelpdesk. De hoogste schadebedragen waren te zien bij beleggingsfraude, gevolgd door identiteitsfraude rechtspersonen en voorschotfraude.

Afgelopen jaar werd voor € 13 miljoen buit gemaakt door beleggingsfraude. Het ging daarbij om gedupeerden die op een advertentie waren ingegaan of die per e-mail of telefoon waren overtuigd.

Zeer hoge rendementen

Slachtoffers worden vaak benaderd door malafide partijen met een beleggingsproduct waarover wordt gezegd dat het zeer hoge rendementen geeft. Slachtoffers raken zo overtuigd een gokje te wagen. Uiteindelijk worden de rendementen niet of maar tijdelijk betaald.

Het komt in de praktijk regelmatig voor dat na de eerste investeringen, die schijnbaar winst opleveren, om een extra, hogere investering wordt gevraagd. Daarna zijn de partijen met de noorderzon vetrokken.

Vaak wordt gebruik gemaakt van belscripts om slachtoffers stap voor stap te overtuigen om geld in te leggen. Vanwege de lage bankrente gaan veel mensen maar al te graag een beleggingsavontuur aan als dit op hun pad komt.

Beleggen is natuurlijk een mooie manier om meer spaargeld of een beter pensioen te krijgen. Helaas zijn er veel malafide beleggingspartijen die misbruik maken van het gebrek aan beleggingskennis en zo eindigt menig beleggingsavontuur in tranen.

In 2020 waarschuwde de AFM al voor twijfelachtige beleggingsaanbiedingen

Waarschuwing voor twijfelachtige beleggingsaanbiedingen

Gezien de ernst van beleggingsfraude bundelden de Autoriteit Financiële Markten (AFM) en de Fraudehelpdesk eerder dit jaar de krachten om te waarschuwen voor beleggingsaanbieders die eropuit zijn om slachtoffers geld afhandig te maken.

In 2020 waarschuwde de AFM 2.500 Nederlanders al via een brief voor boilerrooms: frauderende partijen met twijfelachtige beleggingsaanbiedingen. Diegenen die de brief ontvingen, waren met hun gegevens op een lijst terechtgekomen die was bemachtigd door de politie en het Openbaar Ministerie.

Fraudeurs maken dergelijke lijsten vaak op basis van gegevens die mensen online invullen, bijvoorbeeld via een advertentie of een website. Voor het voorkomen van oplichting waarschuwt de AFM om in ieder geval nooit mee te werken aan beleggingsaanbiedingen via de telefoon.

Website van de AFM

Bent u benaderd door een beleggingspartij, dan kunt u via de website van de AFM deze aanbieder controleren. U kunt ook de verschillende registers op de website van de toezichthouder raadplegen. Daarnaast bevat de website van de AFM actuele waarschuwingslijsten. Op deze pagina wordt bijvoorbeeld gewaarschuwd voor ondernemingen en personen die geen vergunning hebben, terwijl ze die volgens de wet wel zouden moeten hebben. Bij het vermoeden dat u bent benaderd door oplichters kunt u contact opnemen met de AFM.

Wanneer er sprake is van strafbare feiten, bespreekt de AFM dit met de FIOD-ECD

Wat kan de AFM

Wat kan de AFM voor u betekenen? Als toezichthouder op financiële ondernemingen kan de AFM met uw informatie snel stappen zetten. De AFM zal bekijken of de desbetreffende financiële partij de regels heeft overtreden en kan ook in gesprek gaan met deze partij. Uiteindelijk kan de AFM een boete opleggen of een vergunning intrekken.

Wanneer er sprake is van strafbare feiten, bespreekt de AFM dit met de FIOD-ECD (Fiscale Inlichtingen- en Opsporingsdienst en de Economische Controledienst).

Signalen om in de gaten te houden

De Fraudehelpdesk publiceerde eerder dit jaar een lijst van signalen die kunnen duiden op mogelijke oplichting via beleggingsfraude. Zo moet u gelijk gaan twijfelen als er bij een aanbod extreem hoge rendementen worden beloofd.

Vermijd ook te allen tijde beleggingen die u niet begrijpt. Let ook goed op waar een aanbieder is gevestigd en onder toezicht staat. Zo staan buitenlandse ondernemingen niet onder toezicht van de AFM.

U kunt zelf online controleren of er meer bekend is over de belegging

Controleer zelf de aanbieder

Het is natuurlijk een open deur, maar u kunt zelf via zoekmachines online controleren of er meer bekend is over de aanbieder, de aanbieding of de belegging. De Fraudehelpdesk waarschuwt ook voor het moeten betalen van onduidelijke kosten. Ook moet u extra alert zijn als u wordt gevraagd om geld over te maken naar een buitenlandse bankrekening. Neem bij twijfel contact op met de AFM.

Speculeren met derivaten

U kunt ook slachtoffer worden van aanbieders van contracts for difference (CFD’s). Met deze financiële derivaten kunt u speculeren op de stijging of daling van een valuta- of aandelenkoers. De verkoper betaalt het verschil tussen de waarde van een product bij aankoop en bij verkoop. Is dit verschil negatief, dan betaalt de koper aan de verkoper.

CFD’s zijn complex en brengen veel risico’s en vaak hoge kosten met zich mee. Vanwege hun agressieve wervingstechnieken en door misleiding – zo zijn aanbieders niet altijd even eerlijk over de risico’s en hun belang bij het verlies van de belegger – ziet de AFM veel van deze partijen als beleggingsfraudeurs.

In 2020 was een toename te zien van fraude met online aankopen en WhatsApp

Toch slachtoffer van fraude

Wat als u ondanks alles toch slachtoffer bent geworden van beleggingsfraude? Onderneem dan de volgende acties:

  • Stop direct met geld investeren.
  • Doe aangifte bij de politie.
  • Maak melding bij uw bank.
  • Neem contact op met de Fraudehelpdesk voor advies.
  • Rapporteer de advertentie aan het platform of de website (mocht daar sprake van zijn).

De politie komt nog met enkele extra tips voor slachtoffers van fraude, zoals:

  • Bewaar alle brieven, documenten en correspondentie van de fraudeurs.
  • Neem telefoongesprekken zoveel mogelijk op.
  • Neem contact op met uw rechtsbijstandsverzekeraar/juridische hulpverlening.
  • Dien een klacht in bij het Klachteninstituut Financiële Dienstverlening (Kifid), het loket voor mensen met een klacht over een financieel product of dienst van de bank, verzekeraar of andere financiële dienstverlener.

Toename andere vormen van fraude

Hoewel beleggingsfraude qua schadebedragen de grote ‘winnaar’ was, was in 2020 ook een toename te zien van fraude met online aankopen en WhatsApp-hulpvraagfraude. De top drie meldingen in 2020 was als volgt:

  • identiteitsfraude (vooral WhatsApp-hulpvraag);
  • cybercrime;
  • handelsplaats/webwinkelfraude;
Het is van belang om te blijven waken voor de verschillende vormen van fraude

Coronafraude

Fraude lijkt steeds vaker voor te komen. Ook komen er steeds meer nieuwe vormen van fraude. Zo kwam afgelopen jaar coronafraude aan het licht. Deze vorm van fraude kwam de FIOD, de opsporingsdienst van financiële en belastingfraude van de Belastingdienst, in 2020 maar liefst 400 keer tegen. Er vonden onder andere strafrechtelijke onderzoeken plaats naar oplichting met beschermingsmiddelen en misbruik van steunmaatregelen.

Het is dus van belang om te blijven waken voor de verschillende vormen van fraude, als particulier en als ondernemer, en u continu te verdiepen in de ontwikkelingen op dit gebied.

Toename van incidenten van CEO-fraude bij ondernemingen tijdens coronacrisis

Tijdens de coronapandemie is een forse toename waar te nemen in het aantal incidenten met CEO-fraude. Bij CEO-fraude ontvangt een medewerker op de financiële administratie een e-mail van de baas met het verzoek om een fors bedrag over te maken naar een bankrekening in het buitenland. De criminelen hebben voorafgaand aan hun acties de e-mailadressen van de CEO en van de functionaris op de financiële administratie achterhaald. Tegenwoordig worden kleinere ondernemingen steeds vaker slachtoffer van CEO-fraude.

 

Belangrijke kenmerken

Kenmerken van CEO-fraude zijn onder andere:

  • Er wordt nadruk gelegd op de gezagsverhouding en op de vertrouwelijkheid. De ‘opdracht’ mag niet gedeeld worden met collega’s.
  • De financieel medewerker wordt belangrijk gemaakt en het slagen van de transactie wordt op zijn schouders gelegd.
  • De mails van de ‘CEO’s’ zijn te herkennen aan het gebruik van een vals afzendadres dat lijkt op dat van de desbetreffende onderneming. Zo wordt de L bijvoorbeeld vervangen door een hoofdletter i.
  • Het bedrag moet vaak snel worden overgemaakt.

Volgens recent onderzoek van APWG wordt 54% van alle CEO-fraudemails op maandag en dinsdag verstuurd.