VERDIEPINGSARTIKEL

Oudedagsreserve levert niet altijd voordeel op

Veel ondernemers voor de IB voegen ieder jaar klakkeloos een gedeelte van hun jaarwinst toe aan de oudedagsreserve want het is toch een aftrekpost. En een aftrekpost waardoor de winst lager wordt is toch altijd gunstig! In veel gevallen zal deze redenering wel kloppen, maar toch kan het wel eens zo zijn dat het helemaal niet zoveel fiscaal oplevert, eerder het tegenovergestelde. Waar moet u allemaal op letten bij deze reserve?


9 september 2019 4 minuten Door redactie

Dit verdiepingsartikel wordt u aangeboden door Rendement online.


Als ondernemer voor de IB kunt u fiscaal gunstig sparen voor uw oude dag door een oudedagsreserve te vormen. Deze reserve vormt u door jaarlijks een deel van uw winst te reserveren voor uw oudedagsvoorziening. Aan het vormen van deze oudedagsreserve zijn wel voorwaarden verbonden. Met welke voorwaarden moet u allemaal rekening houden bij het vormen van een oudedagsreserve?

Uitstel

Bij het vormen van een oudedagsreserve zet u niet daadwerkelijk geld apart op een rekening. U reserveert alleen een deel van de winst van uw onderneming voor de oude dag. Op het moment van het vormen van deze reserve betaalt u daardoor geen belasting. Deze heffing wordt uitgesteld tot het moment dat u ophoudt om ondernemer voor de IB te zijn. Dit is het geval als u met pensioen gaat, maar ook als u de onderneming omzet in een bv of als u niet meer aan de voorwaarden voor het vormen van een oudedagsreserve voldoet. Vaak geldt er dan een lager belastingtarief in de IB en profiteert u dus van een tariefsvoordeel. Bij de opbouw van de oudedagsreserve heeft u echter niet alle vrijheid. Waar moet u allemaal rekening mee houden? Wanneer moet u de oudedagsreserve eigenlijk verlagen of opheffen? Om een oudedagsreserve te mogen vormen moet u ten eerste ondernemer voor de IB zijn. Dit houdt in dat er voor uw rekening een onderneming wordt gedreven en dat u rechtstreeks bent verbonden voor verbintenissen betreffende die onderneming.

Bepalen van het ondernemingsvermogen

Voor het bepalen van het ondernemingsvermogen bij de oudedagsreserve gaat u uit van de boekwaarde van het vermogen van uw onderneming. De fiscale reserves, zoals de egalisatiereserve en de herinvesteringsreserve, mag u daarbij niet meenemen. Het is daarnaast niet toegestaan om de vermogensbestanddelen die leiden tot winst waarop de regeling ter voorkoming van dubbele belasting van toepassing is tot het ondernemingsvermogen te rekenen.

Urencriterium

Daarnaast moet u als ondernemer voldoen aan het urencriterium. Op basis van dit criterium moet u in het kalenderjaar ten minste 1.225 uren besteden aan werkzaamheden voor uw onderneming. Als voorwaarde geldt dat u meer tijd moet besteden aan uw onderneming dan aan uw andere werkzaamheden zoals werkzaamheden in loondienst. Als laatste voorwaarde geldt dat u aan het begin van het kalenderjaar nog niet de AOW-gerechtigde leeftijd mag hebben bereikt.U mag jaarlijks een percentage van de behaalde winst in Nederland toevoegen aan de oudedagsreserve. Het is dus geen verplichting om een oudedagsreserve te vormen. In 2019 bedraagt het percentage 9,44% van de winst. De toevoeging aan de oudedagsreserve mag dit jaar ook niet meer dan € 8.999 bedragen. Dus stel dat u in een jaar een winst behaalt van € 100.000. De oudedagsreserve is dan € 9.440. Maar dit is hoger dan het maximumbedrag en dus mag u niet meer dan € 8.999 toevoegen aan de oudedagsreserve. Het bedrag van de toevoeging moet u wel verminderen met de pensioenpremies die u in een jaar ten laste van de winst heeft laten komen.

Voortzetten bij overlijden

Bij overlijden van de ondernemer valt de oudedagsreserve vrij en moet de reserve worden toegevoegd aan de belastbare winst van de onderneming. Besluit de partner van de ondernemer om de onderneming (mede) voort te zetten, dan is het mogelijk om de oudedagsreserve zonder belastingheffing door te schuiven naar de partner. Hierbij mag de oudedagsreserve niet hoger zijn dan het ondernemingsvermogen.

Opheffing

Bij het vormen van een oudedagsreserve kunt u te maken krijgen met een opheffing of vermindering ervan. Deze situatie doet zich voor als:

  • U een lijfrente koopt voor een oudedagsvoorziening en u verzoekt om de oudedagsreserve met dat bedrag te laten afnemen. Het gevolg is dat u de vermindering van de oudedagsreserve moet toevoegen aan de winst, maar dat u kunt profiteren van een aftrek voor de aankoop van een lijfrente voor datzelfde bedrag.
  • Het bedrag van de oudedagsreserve hoger is dan het vermogen van uw onderneming en daarbij doet zich één van de volgende situaties voor:
    • een gehele of gedeeltelijke staking van uw onderneming;
    • het bereiken van de AOW-leeftijd op 1 januari van het kalenderjaar;
    • het niet voldoen aan het urencriterium in dit kalenderjaar en het vorige kalenderjaar.

Is dit bij uw onderneming het geval, dan neemt de oudedagsreserve af met het bedrag waarmee de reserve het ondernemingsvermogen bij het einde van het kalenderjaar overtreft. De afname moet u toevoegen aan de winst van uw onderneming. Bij een (gedeeltelijke) staking van uw onderneming zal de oudedagsreserve (gedeeltelijk) worden opgeheven.

Afrekenen

Wat gebeurt er met uw oudedagsreserve als u de bv ingaat? Doordat u de bv ingaat, staakt u uw onderneming voor de IB en zult u ook over de oudedagsreserve progressief moeten afrekenen met de Belastingdienst. Net als de stakingswinst kan ook dan de oudedagsreserve worden omgezet in een lijfrente, waardoor u een progressieve afrekening met de Belastingdienst kunt voorkomen.

Toekomst

Of de vorming van een reserve u een voordeel oplevert, hangt af van twee factoren: uw belastingbesparing nu en de te betalen belasting straks. Daarnaast heeft u door de directe belastingbesparing een rente- en liquiditeitsvoordeel. Doteert u nu tegen een hoog tarief en wordt uw reserve straks belast tegen een laag tarief, dan is het dus voordelig om te doteren. Let u er daarbij wel op dat door de mkbwinstvrijstelling van 14% een dotatie aan de oudedagsreserve vanuit uw jaarwinst een stukje minder fiscaal voor u oplevert.

Voordelig of toch niet om een oudedagsreserve te vormen?

Het kan voordelig zijn om een oudedagsreserve te vormen, omdat u belastingheffing uitstelt naar de toekomst. Op dat moment betaalt u wellicht een lager belastingtarief en behaalt u dus een voordeel. De oudedagsreserve bevat echter wel een schuld aan de fiscus die uiteindelijk betaald moet worden. Dit kan problemen opleveren voor wie dit geld niet heeft als hij met pensioen gaat. Sta hier bij stil! Zo’n 300.000 ondernemers maken gebruik van de reserve in ons land. Dit gaat gemoeid met een bedrag van € 10 miljard.