Octrooien zijn van positieve invloed op prestaties mkb

Een octrooi is een door de overheid beschermd recht om gedurende een bepaalde tijd een uitvinding te exploiteren, waarbij ‘uitvinding’ ook kan staan voor ‘innovatie’. Uit onderzoek van het Europees Octrooibureau (EOB) en het Bureau voor Intellectuele Eigendom van de Europese Unie (EUIPO) blijkt dat innovatieve ondernemingen die ten minste één octrooi, geregistreerd ontwerp of merk bezitten, een hogere omzet en salariëring per werknemer hebben dan ondernemingen die geen van deze rechten op intellectueel eigendom (IE) bezitten.

12 februari 2021 | Door redactie

Van alle 27 landen in de Europese Unie (EU) beschikken Nederlandse en Belgische ondernemingen binnen het mkb het vaakst over een Europees octrooi (ook wel patent genoemd). Daarmee gaan ook de prestaties omhoog: ondernemingen mét octrooien laten betere prestaties zien met 36% hogere omzet per werknemer en 53% hoger salaris, in vergelijking met bedrijven zonder IE-rechten. Dit blijkt uit de studie ‘Intellectuele eigendomsrechten en bedrijfsresultaten in de EU’. De nieuwe studie bouwt voort op een eerder onderzoek uit 2019 waaruit ook al bleek dat IE van toegevoegde waarde is voor de prestaties van ondernemingen. Zo haalt het mkb een 68% hogere omzet per werknemer dan ondernemingen zonder IE en kleine en middelgrote ondernemingen met een combinatie van octrooien, merken en geregistreerde ontwerpen bijna het dubbele (98%) van de omzet per werknemer vergeleken met ondernemingen zonder één van deze drie patentvormen.

Spoedwet octrooien door coronacrisis verlengd tot 1 april 2021

Voor ondernemers met octrooien of lopende octrooiaanvragen gooit de coronacrisis (tool) qua betalingen roet in het eten. Daarom is sinds 21 juli 2020 de 'Tijdelijke Rijkswet voorziening Rijksoctrooiwet 1995 COVID-19' van kracht. De spoedwet zou per 1 september 2020 vervallen, maar deze is verlengd tot 1 april 2021. Een octrooi aanvragen kost namelijk geld. De Rijksdienst voor Ondernemend Nederland (RVO. nl) is verantwoordelijk voor de aanvraagprocedure van octrooien in Nederland. Het indienen van een online aanvraag kost € 80 en op papier € 120. Binnen 13 maanden na de aanvraag moeten ondernemingen de stand van de huidige techniek laten onderzoeken, dit kost € 100. In dit onderzoek gaat het Octrooicentrum na of er in het verleden een octrooi is verleend voor een vergelijkbare innovatie. Een internationaal onderzoek uitgevoerd door het EOB kost € 794. Wordt het octrooi toegekend, dan is een jaarlijkse afdracht noodzakelijk waarvan het bedrag met de looptijd van het octrooi steeds iets verhoogt, tot € 1.400 in het twintigste jaar. Vanaf het 21e jaar zijn instandhoudingstaksen verschuldigd voor aanvullende beschermingscertificaten.

Manieren om innovaties met een octrooi te beschermen

Innovaties binnen een onderneming zijn op twee manieren te beschermen met een octrooi, namelijk via het aanvragen van een mechanisch octrooi of via het aanvragen van een werkwijze-octrooi. Een mechanisch octrooi beschermt het inventieve aspect in het resultaat van het onderzoek. Bij een werkwijze-octrooi zit het inventieve aspect niet in het resultaat zelf, maar in de verrichte handeling(en). De innovatie moet voldoen aan het criterium van ‘absolute nieuwheid’. Dit betekent dat het idee nergens op de wereld bestaat. Daarnaast moet het ook gaan om een daadwerkelijke innovatie en geen voor de hand liggende stap. Om de innovatie binnen de EU te beschermen, is de EOB de aangewezen instantie, die samen met de EUIPO het onderzoeksrapport publiceerde.