Herken gevaar van groepsdenken in een team

Te veel overeenstemming in een team kan tot ‘groepsdenken’ leiden. Een medewerker gaat dan met de mening van de meerderheid van het team mee en zal niet snel kritiek uiten. Groepsdenken is een risico omdat het kan leiden tot minder goede besluitvorming.

23 januari 2014 | Door redactie

Als er veel consensus heerst in een team – er is een sterke mate van ‘wij’-denken – is dat niet alleen maar positief. Het kan leiden tot ‘groepsdenken’. Het streven naar overeenstemming weegt in zo’n geval zwaarder dan het maken van kritische afwegingen. Als gevolg van groepsdenken kan het team zichzelf overschatten. Het team pikt negatieve feedback niet meer op en onderzoekt alternatieven ook niet meer goed.

Conformisme bij dominante leidinggevende

In teams met een dominante leidinggevende zullen medewerkers elkaar ook niet gauw van feedback voorzien. Er kan in zo’n situatie conformisme optreden. Medewerkers passen dan zelfcensuur toe of ervaren sociale druk om zich te conformeren aan de groep. De besluitvorming kan hierdoor in gevaar komen.

Groepsdenken voorkomen door kritische houding te stimuleren

Een manier om groepsdenken te vermijden, is iemand doelbewust aan te wijzen als de ‘advocaat van de duivel’. Hij krijgt de opdracht om vanuit een zo kritisch mogelijk standpunt vragen te stellen en op- en aanmerkingen te maken in een werkoverleg of vergadering. Op die manier kunt u sneller de vinger leggen op eventuele minpunten van een plan of risico’s van een voorstel.
Als leidinggevende moet u een kritische houding bij medewerkers stimuleren. Zorg voor een sfeer waarin het normaal is om bezwaren te uiten. En begin bij uzelf. Door een open en nieuwsgierige houding aan te nemen en overtuigingen ter discussie te stellen, geeft u het goede voorbeeld.