Wat is een SWOT-analyse en wat kan je ermee?

20 december 2021

Als ondernemingsraad willen we graag een actieve rol nemen in de toekomstontwikkelingen van onze organisatie. De coronapandemie vraagt namelijk een actieve houding om alle veranderingen het hoofd te bieden. Nu hebben we gehoord dat we een SWOT-analyse kunnen overwegen. Wat is een SWOT-analyse en wat kan je ermee?

De coronapandemie maakt duidelijk dat organisaties soms alles op alles moeten zetten om te overleven. Hoe goed is uw organisatie voorbereid op de toekomst? Een zogeheten SWOT-analyse geeft inzicht in wat de kracht is van uw organisatie en waar ruimte is voor verbetering, en hoe uw organisatie kan inspelen op kansen en bedreigingen in de markt. Voor uw OR zijn de uitkomsten een goede aanleiding om met uw bestuurder in gesprek te gaan of om hem ongevraagd te adviseren.

De letters van de SWOT-analyse (e-learning) staan voor Strengths (sterktes), Weaknesses (zwaktes), Opportunities (kansen) en Threats (bedreigingen). Het wordt daarom ook wel een sterkte-zwakteanalyse genoemd. Aan de hand van een interne en externe analyse wordt duidelijk wat de sterke en de verbeterpunten in uw organisatie zijn, waar zich kansen en bedreigingen voordoen in uw organisatie en hoe uw bestuurder hierop kan inspelen.

Interne SWOT-analyse

De interne analyse gaat over uw organisatie. De sterktes van uw organisatie zijn de factoren waarin uw organisatie het beter doet dan de concurrent. Waarom kiezen klanten voor uw organisatie en wat zijn uw ‘unique selling points’ (wat maakt uw organisatie uniek)?

De zwaktes zijn de punten waarop uw organisatie het juist minder goed doet dan de concurrentie en wat er moet verbeteren om uw marktpositie te versterken.

Externe SWOT-analyse

De kansen en bedreigingen voor uw organisatie worden zichtbaar aan de hand van een externe analyse: de omgevingsfactoren die uw positie in de markt beïnvloeden. De kansen zijn de externe factoren die gunstig kunnen uitpakken voor uw producten, diensten of uw organisatie. Zijn er bijvoorbeeld trends in uw sector waarop uw organisatie kan inspelen of is er nieuwe technologie beschikbaar die de bestaande productieprocessen kan vereenvoudigen?

Bedreigingen in kaart brengen

De bedreigingen zijn de ontwikkelingen in de markt die negatieve gevolgen kunnen hebben voor uw organisatie. Denk aan de komst van een nieuwe, goedkopere concurrent of een aanscherping van de kwaliteitseisen waaraan uw producten moeten voldoen. Hierop moet uw bestuurder actie ondernemen, anders zal de concurrentie uw organisatie voorbijstreven.

In gesprek over de toekomstplannen 

Met een SWOT-analyse in de hand kunt u het gesprek aangaan met uw bestuurder over de plannen die hij voor de komende periode heeft. Mogelijk rollen daar ook plannen uit waarbij uw OR advies- of instemmingsrecht heeft!

U kunt ook gebruikmaken van uw initiatiefrecht en een concreet verbetervoorstel bij uw bestuurder indienen. Bijvoorbeeld als uit de SWOT-analyse blijkt dat er ruimte is voor verbetering bij de onderwerpen waarbij uw OR een bevorderende taak heeft op grond van artikel 28 WOR, zoals de arbeidsomstandigheden, een gelijke behandeling of de zorg voor het milieu.

Wie voert de SWOT-analyse uit?

Uw OR hoeft niet zelf een SWOT-analyse uit te voeren. Dat kost namelijk aardig wat tijd. Uw OR kan er wel de drijvende kracht achter zijn door er bij uw bestuurder op aan te dringen dat hij een SWOT-analyse laat uitvoeren. Zet het onderwerp bijvoorbeeld op de agenda voor de eerstvolgende overlegvergadering of dien een schriftelijk voorstel bij hem in (artikel 23, lid 3 WOR).

Het is raadzaam als uw bestuurder ook uw achterban hierbij betrekt. Zij kunnen de werkprocessen immers het beste vanuit de praktijk beoordelen. Wat doet uw organisatie volgens de werknemers goed en wat kan er beter? Daar komen vaak verrassende en nuttige ideeën uit voort!