Hoe kunnen we als OR op een goede manier samenwerken met de vakbonden?

20 september 2021

Onze OR en de vakbond delen hetzelfde belang – het vertegenwoordigen van werknemers – en we houden ons vaak met dezelfde onderwerpen bezig. Denk aan de gevolgen van de coronacrisis en thuiswerken. We willen graag met de vakbonden afstemmen wie wat voor zijn rekening neemt en wanneer we gezamenlijk optrekken. Maar hoe pakken we dat in de praktijk aan?

De vakbond en uw OR hebben hun eigen taken en bevoegdheden. Stem daarom goed met elkaar af waar u samenwerkt en waar niet. Let daarbij op de belangen die u nastreeft. Uw OR behartigt de belangen van alle werknemers én van de organisatie. De vakbond richt zich primair op de eigen leden in de organisatie of sector, met een blik naar alle werkenden.

Klachten

Een ander belangrijk verschil tussen de vakbond en uw OR is dat uw OR in principe geen individuele belangen behartigt. Vooral in onzekere tijden, zoals de coronaperiode, kloppen werknemers misschien bij uw OR aan met vragen of klachten. Uw OR kan hen helpen door te verwijzen naar de vakbond voor individuele hulp of advies. Wordt de klacht echter gedeeld door meer werknemers, dan is dat wel een reden om bij uw bestuurder aan de bel te trekken.

Overlap

Er is daarnaast ook overlap tussen de vakbond en uw OR. Onder andere in de invloedsferen, zoals bij de oprichting van uw OR, de arbeidsvoorwaarden, de ruimte die de cao uw OR biedt en de inbreng van uw OR in het sociaal plan.

Ook is de vakbond betrokken bij uw OR-verkiezingen. De vakbond heeft namelijk het recht om bij OR-verkiezingen een kandidatenlijst in te dienen (artikel 9, lid 2 WOR). 

Cao

De vakbond is voor de meeste werkgevers de eerste onderhandelaar over de arbeidsvoorwaarden. De afspraken hierover staan in de cao. Een cao kan uw OR ruimte bieden om te onderhandelen, maar ook afspraken bevatten die onder uw instemmingsrecht (artikel 27 WOR) vallen.

Denk aan afspraken over werktijden, opleidingen en functiewaardering. Uw instemmingsrecht vervalt in zoverre de vakbond hierover in de cao afspraken heeft gemaakt. Kijk daarom goed in de cao welke rechten uw OR heeft, en of uw bestuurder de cao-afspraken goed naleeft. Gebeurt dit niet, informeer dan de bond en wijs uw bestuurder hierop.

Kennis

Uw OR en de vakbond beschikken allebei over veel kennis. Uw OR weet wat er leeft in de organisatie en kan bij de vakbond aangeven welke onderwerpen u graag in de cao geregeld wilt zien. De vakbond weet wat er speelt in de sector en heeft specialisten in huis op het gebied van bijvoorbeeld arbeidsvoorwaarden en -omstandigheden. Nodig eens een vakbondsbestuurder uit voor uw OR-overleg en bespreek hoe u gebruik kunt maken van elkaars kennis.

Reorganisatie

Een reorganisatie kan personele gevolgen hebben. De vakbonden onderhandelen van oudsher over een sociaal plan. Ook uw OR is bij de reorganisatie en het sociaal plan betrokken. Uw OR heeft adviesrecht bij een belangrijke organisatieverandering (artikel 25, lid 1e WOR). Een sociaal plan is niet instemmingsplichtig, maar er kunnen regelingen in staan die wel instemmingsplichtig zijn. Als uw bestuurder de invulling van het sociaal plan niet kan bespreken met de vakbond, kan uw OR deze onderhandelingen op zich nemen. Let er dus op dat u niet tegen elkaar wordt uitgespeeld. Dat kunt u voorkomen door contact te houden met de bond.

Deze V&A is geschreven door Wanne van den Bijllaardt, opleidingsmanager bij OR Academy, tel.: (085) 043 22 68, e-mail: w.vandenbijllaardt@deacademy.nl, www.or-academy.nl.