Kies de juiste rechtsvorm in vijf stappen

Je moet bij het kiezen van een rechtsvorm voor je onderneming op een aantal zaken letten. Ben je alleen, dan is een eenmanszaak of bv vaak de beste optie. Maar wat zijn de voor- en nadelen van beide rechtsvormen, en welke kun je dus het beste kiezen? Vervolgens kan het zo zijn dat je door veranderende omstandigheden je eenmanszaak wilt omzetten naar een bv, of juist andersom. Kan dat zomaar, en hoe werkt dat dan? Ook zijn er nog andere rechtsvormen die je kunt overwegen.

Met behulp van deze toolbox kun je de keuze maken voor de best passende rechtsvorm, en welke stappen je moet zetten voor de overgang van een eenmanszaak naar een bv en andersom.

  • 1

    Gebruik de interactieve inhoudsopgave

    Kies de juiste rechtsvorm in vijf stappen

    Bepaal welke rechtsvorm het best bij jouw onderneming past

    Je moet bij het kiezen van een rechtsvorm voor je onderneming op een aantal zaken letten. Kijk als eerste naar de samenstelling. Ben je alleen, dan is een eenmanszaak of bv vaak de beste optie. Onderneem je met meerdere personen, dan kun je kiezen voor verschillende rechtsvormen. In deze toolbox staan ze op een rijtje, met uitleg welke rechtsvorm de beste optie is per situatie. Ook vind je hier uitleg hoe je van een eenmanszaak overgaat naar een bv, en andersom.

    Elke titel in de interactieve inhoudsopgave bevat de link naar het betreffende onderdeel op Rendement Online. Deze inhoudsopgave is ook te gebruiken als checklist: je kunt items afvinken als je wilt bijhouden welke onderdelen je hebt afgerond.                    

  • 2

    De verschillen tussen de verschillende rechtsvormen

    Waar moeten we op letten bij het kiezen van een rechtsvorm?

    Vraag & Antwoord Ondernemingsrecht Publicatiedatum: 17-02-2025

    Onze afdeling moet adviseren over een plan om een nieuwe onderneming op te richten. Waar moet op gelet worden bij het kiezen van een rechtsvorm?

    Eenmanszaak, vof of toch bv?

    Tool Ondernemingsrecht Publicatiedatum: 12-05-2026

    Kies de best passende rechtsvorm (eenmanszaak, vof of bv) voor je nieuwe onderneming met behulp van deze checklist.

    Bv en eenmanszaak vergelijken

    Tool Winst uit onderneming Publicatiedatum: 30-07-2026

    Bereken met een paar muisklikken het financiële en fiscale verschil tussen ondernemen via een bv of in een eenmanszaak.

    Bij welke rechtsvorm is een ondernemer privé aansprakelijk?

    Vraag & Antwoord Ondernemingsrecht Publicatiedatum: 14-01-2026

    Ondernemers kunnen op diverse manieren met aansprakelijkheid worden geconfronteerd. Soms kunnen ze zelfs met hun privévermogen aansprakelijk zijn. Met welke rechtsvorm is dat het geval?

    Wie is aansprakelijk voor het vergoeden van schade?

    Vraag & Antwoord Bestuurdersaansprakelijkheid Publicatiedatum: 30-03-2026

    Wie is aansprakelijk voor het vergoeden van schade bij diverse rechtsvormen en wat is een exoneratieclausule?

    Aandachtspunten salarisadministratie bij wijzigen rechtsvorm

    Verdiepingsartikel Aangifte loonheffingen Publicatiedatum: 30-05-2024

    Het kan zijn dat de directie ervoor kiest om de rechtsvorm van uw onderneming te wijzigen, bijvoorbeeld van een vennootschap onder firma (vof) naar een besloten vennootschap (bv). Een wijziging van de rechtsvorm heeft meestal nogal wat voeten in de aarde en brengt ook voor u als salarisadministrateur de nodige aandachtspunten met zich mee!

    Wie mag zijn handtekening zetten?

    Infographic Ondernemingsrecht Publicatiedatum: 26-03-2025

    Wie er precies contracten mag tekenen, hangt af van de rechtsvorm van een onderneming. In het Handelsregister van de Kamer van Koophandel kun je zien wie er bij de rechtsvorm een overeenkomst mag tekenen. Vraag bij belangrijke beslissingen een uittreksel van het Handelsregister aan, want de persoon met wie je zakendoet kan slechts beperkt tekenbevoegd zijn.

  • 3

    Overgang van eenmanszaak naar bv

    De bv ingaan of IB-onderneming laten voortbestaan?

    Infographic Inkomstenbelasting (IB) Publicatiedatum: 25-07-2025

    Op een bepaald winstniveau van je IB-onderneming is het vaak fiscaal voordeliger om deze onderneming om te zetten in een bv. Buiten het eventuele belastingvoordeel heeft een bv ook nog wel wat andere voordelen, maar sta ook stil bij de nadelen als je een verantwoorde keuze wilt maken: IB-ondernemer blijven of de bv ingaan?

    Is het in 2026 nog wel interessant om een bv te starten?

    Vraag & Antwoord Directeur-grootaandeelhouder (dga) Publicatiedatum: 02-09-2026

    Ieder jaar weer dezelfde vraag: moet ik mijn eenmanszaak omzetten in een bv? Klopt het dat het in 2026 minder interessant is een bv te starten?

    Omzetten eenmanszaak in bv

    Tool Ondernemingsrecht Publicatiedatum: 28-03-2025

    Weet wat erbij komt kijken als je jouw eenmanszaak wilt omzetten in een bv

    Fiscaal voordelig van IB-onderneming naar bv

    Verdiepingsartikel Ondernemingsrecht Publicatiedatum: 27-02-2026

    Het kan vanaf een bepaald winstniveau fiscaal voordelig zijn om jouw IB-onderneming om te zetten in een bv. Dit voordeel wordt veroorzaakt door de lagere tarieven in de VPB. Hoe regel je een fiscaal voordelige overgang van de IB-onderneming naar de bv?

    Hoe voorkom ik fouten bij verzoek om geruisloze omzetting?

    Vraag & Antwoord Inkomstenbelasting (IB) Publicatiedatum: 23-06-2026

    Bij het indienen van een verzoek om geruisloze omzetting van een onderneming voor de IB in een bv worden volgens de Belastingdienst nog wel eens fouten gemaakt. Waar moet ik precies op letten om deze fouten te voorkomen?

    Aandachtspunten bij een intentieverklaring voor de fiscus

    Verdiepingsartikel Contact met de Belastingdienst Publicatiedatum: 24-08-2026

    Als je van plan bent om je eenmanszaak om te zetten naar een bv, is het fiscaal verstandig om dit idee alvast vast te leggen in een intentieverklaring (ook wel een voorovereenkomst genoemd). Je kunt dan met terugwerkende kracht (en misschien fiscale voordelen) je onderneming omzetten in een bv. Wanneer gebruik je nu zo’n intentieverklaring en waar moet je op letten?

    Kan inbrengen van eenmanszaak in bv met terugwerkende kracht?

    Vraag & Antwoord Directeur-grootaandeelhouder (dga) Publicatiedatum: 03-06-2026

    In 2025 was de winst van mijn eenmanszaak behoorlijk hoog en de verwachting voor 2026 is tot nu ook positief. Ik overweeg om mijn eenmanszaak in te brengen in een bv. Ik heb begrepen dat dit onder voorwaarden terugwerkt tot 1 januari 2026. Klopt dit?

  • 4

    Overgang van bv naar eenmanszaak

    Van bv naar eenmanszaak

    Verdiepingsartikel Ondernemingsrecht Publicatiedatum: 04-03-2026

    Na verloop van tijd kan blijken dat de bv toch niet (meer) de juiste rechtsvorm is. De resultaten kunnen tegenvallen door faillissementen van klanten, lagere omzet of door een crisis. Een andere mogelijkheid is dat je in privé meer geld nodig hebt dan eerst. Het blijven uitkeren van een dga-salaris kan gaan knellen bij lage of zelfs negatieve resultaten. Een 'terugkeer' naar de IB-onderneming is dan een logische stap.

    Van VPB- naar IB-onderneming met de terugkeerfaciliteit

    Verdiepingsartikel Inkomstenbelasting (IB) Publicatiedatum: 06-01-2026

    Drijft je nu je onderneming in de vorm van een bv, dan kan het soms fiscaal voordeliger zijn om weer 'back to basic' te gaan oftewel terug naar een IB-onderneming. Net als de mogelijkheid van de geruisloze omzetting van je IB-onderneming naar de bv bestaat er ook een soort van omgekeerde versie. Je kunt bij een terugkeer naar de IB-onderneming namelijk een beroep doen op de terugkeerfaciliteiten.

  • 5

    Andere rechtsvormen

    Fiscale aspecten samenwerkingsverband van IB-ondernemingen

    Verdiepingsartikel Inkomstenbelasting (IB) Publicatiedatum: 06-01-2026

    Een ideaalplaatje: je hebt een samenwerkingspartner gevonden die jouw mindere punten als ondernemer wegpoetst. En je voegt de twee ondernemingen samen tot een nieuwe IB-onderneming. Dan wil je deze nieuwe ideale samenwerking natuurlijk niet beginnen met een belastingdomper. Het goede nieuws is: dat hoeft ook niet. Als je maar goede afspraken maakt.

    De fiscale aspecten van toetreding tot een vof

    Tool Ondernemingsrecht Publicatiedatum: 02-04-2026

    Voorkom de negatieve fiscale gevolgen bij toetreding van een nieuwe vennoot

    Is een VOF voordelig voor mij en mijn echtgenote?

    Vraag & Antwoord Ondernemingsrecht Publicatiedatum: 10-04-2026

    Is een vennootschap onder firma voordelig voor mij en mijn echtgenote?

    Contract vennootschap onder firma

    Tool Ondernemingsrecht Publicatiedatum: 01-09-2025

    Stel eenvoudig een VOF-contract op aan de hand van dit voorbeeld

    De coöperatie als rechtsvorm voor jouw onderneming

    Verdiepingsartikel Ondernemingsrecht Publicatiedatum: 27-02-2026

    Een coöperatie kan geschikt zijn voor allerlei soorten ondernemingen (dus niet alleen melkveehouders) en samenwerkingsverbanden. Bij coöperatieve ondernemingen zijn de leden de eigenaren en zakenpartners van de coöperatie. Zij zijn daardoor nauw betrokken bij de strategie. Hun rol is toezicht houden en de investeringen mede bepalen.

    Wat zijn voor- en nadelen van een commanditaire vennootschap?

    Vraag & Antwoord Ondernemingsrecht Publicatiedatum: 23-02-2026

    Wat is een commanditaire vennootschap, en wat zijn de voordelen en de nadelen van deze rechtsvorm?