VERDIEPINGSARTIKEL

Aansprakelijkheid afwenden als u een bv verkoopt of opdoekt

Glas gaat in de glasbak en oude kranten belanden in de papiercontainer. Dat is makkelijk. Maar waar laat u uw oude bv? Een bv die groeit en bloeit doet u natuurlijk niet weg.

Maar helaas zijn er ook bv’s met oplopende verliezen en bv’s waarin niet meer zo veel gebeurt, maar waarin nog wel claims terecht kunnen komen. Waar laat u zo’n bv?


9 juli 2020 6 minuten Door redactie

Dit verdiepingsartikel wordt u aangeboden door Rendement Online en Bert van Mieghem van Wybenga Advocaten, e-mail: vanmieghem@wybenga-advocaten.nl, www.wybenga-advocaten.nl


Eén van de minst verstandige dingen om te doen is uw bv verkopen aan een ‘katvanger’. Er zijn bemiddelaars actief die zich erin specialiseren om u met zo iemand in contact te brengen.

Daarna gaat het als volgt. Op papier ontvangt u één euro voor de aandelen van uw bv. Onder de tafel moet u zelf nog een flink bedrag aan de bemiddelaar betalen. Vervolgens gaat de koper met uw bv aan de haal. Uit naam van uw bv worden allerlei bestellingen gedaan waarvoor niet betaald wordt.

Als uw bv nog administratie had, geeft de katvanger die mee met het oud papier. Dan vraagt een van de onbetaald gebleven leveranciers het faillissement aan en gaat de bv bankroet. Voor de schuldeisers is er niets meer te halen en een administratie is er ook niet.

Maar goed, u bent geen bestuurder meer, dus uw zorg is het niet meer. Helaas (of beter gezegd: gelukkig), zo werkt het niet. U bent in dit geval wel degelijk persoonlijk aansprakelijk voor het faillissementstekort. Het juridische verwijt luidt dan dat u ‘onbehoorlijk’ hebt gehandeld. Want geen redelijk denkend bestuurder zou zijn bv aan een dergelijk figuur hebben verkocht.

U hoeft geen uitvoerig onderzoek te doen naar de koper. Maar als het iemand is die u in het café heeft leren kennen en van wie na één keer googelen blijkt dat het een beruchte katvanger is, zit u fout.

Wat moet u dan wél doen met de bv waar u vanaf wilt zonder persoonlijke aansprakelijkheid? Als een faillissement onafwendbaar is, moet u niet dralen en het faillissement aanvragen. Anders lopen de schulden alleen maar verder op. U bent daar dan persoonlijk aansprakelijk voor.

Neem wel de tijd om de administratie bij te werken. In de hectiek voorafgaand aan een faillissement is er vaak geen tijd om de administratie tiptop in orde te hebben. Toch is dat wel nodig om persoonlijke aansprakelijkheid te vermijden.

Persoonlijke aansprakelijkheid bestuurders

Bij een faillissement controleert de curator als eerste de administratie. Uit de papieren moet hij snel inzicht kunnen krijgen in de debiteuren- en crediteurenpositie. Samen met de stand van de kas moeten deze posities een redelijk inzicht geven in de vermogenspositie.

Als de administratie niet op orde is in een faillissementssituatie, leidt dat in principe tot persoonlijke aansprakelijkheid van de bestuurders. Wat in een moeilijke situatie met de beste bedoelingen gebeurt, kan juridisch volkomen verkeerd zijn.

Het aanvragen van een faillissement is eenvoudig

In het zicht van het faillissement zult u schuldeisers zo veel mogelijk tegemoet willen komen. Werknemers mogen hun laptop mee naar huis nemen, en bij gebrek aan geld krijgen leveranciers betaald met delen van de voorraad. Sympathiek bedoeld, maar het is ook ‘paulianeus’.

Andere schuldeisers worden benadeeld als u bedrijfseigendommen weggeeft of voor een te laag bedrag verkoopt. Het is strafbaar en de curator zal zulke transacties terugdraaien.

Faillissement aanvragen

Het aanvragen van het faillissement van uw bv is redelijk eenvoudig. Het is verstandig om dit te laten doen door een advocaat, maar als daar geen budget meer voor is, kunt u de aanvraag ook zelf indienen via een formulier op rechtspraak.nl.

Een faillissement is openbaar en wordt online gepubliceerd. Deze informatie komt terecht in allerlei databases. Gevolg is dat zoekresultaten met de naam van uw bv (misschien uw familienaam) binnen een mum van tijd alleen nog maar gaan over het faillissement.

Dat is zonde, ook met het oog op een eventuele doorstart. Als u de gelegenheid heeft, kunt u de naam van uw bv vlak vóór het faillissement laten wijzigen door de notaris. Dat is geen garantie dat het faillissement nooit ‘uitlekt’, maar de publiciteitsschade is minder groot.

Bv zelf ontbinden

Als uw bv geen bezittingen meer heeft, kan de curator niets verdelen. Dan mag u geen faillissement aanvragen, maar moet u de bv zelf ontbinden. Dat kan mét vereffening, of zonder. Vereffening houdt in dat uit de bezittingen van de bv zo veel mogelijk schulden worden voldaan.

Dat klinkt simpel, maar er horen allerlei formaliteiten bij. Zo moet de vereffenaar (dat is meestal gewoon de dga) een plan van verdeling opstellen en rekening en verantwoording afleggen. Deze stukken moet u ter inzage leggen bij de Kamer van Koophandel en u moet die inzage in een papieren krant aankondigen.

Dit traject is omslachtig, tijdrovend en duur. In de praktijk kiest 90% van de ondernemers daarom voor de tweede variant: een turboliquidatie (zie het kader hieronder).

Het hoeft natuurlijk niet dramatisch af te lopen met uw bv. Uw betrokkenheid kan ook eindigen doordat u uw bv verkoopt (niet aan een katvanger). Ook dan wilt u toekomstige claims voorkomen. Eén van de partijen die met een claim zou kunnen komen, is uw eigen bv.

Daarom spreekt u met de koper in de koopovereenkomst af dat dit niet gaat gebeuren (de ‘finale kwijting’).

Turboliquidatie neemt een vlucht, kabinet wil misbruik indammen met wetgeving

Voor een turboliquidatie is de formele eis dat de bv geen bezittingen meer heeft. Schulden mogen er wel zijn. Een turboliquidatie is niets anders dan een formuliertje invullen. Met de methode is op zich niks mis. Als u verder geen gekke dingen heeft gedaan, bent u na een turboliquidatie niet aansprakelijk.

Omdat het zo makkelijk gaat, is de route ook aantrekkelijk voor fraudeurs. Bij klassieke faillissementsfraude moesten zij nog een curator misleiden. Bij een turboliquidatie is er niet eens iemand om te misleiden.

Verrassing
Het kabinet werkt aan wetgeving om misbruik van turboliquidaties tegen te gaan. Die wordt in de loop van 2020 verwacht. De bedoeling is dat de bv voortaan inzage geeft in de cijfers en dat de turboliquidatie wordt aangekondigd. Vraag is of dat veel helpt.

Schuldeisers checken vast niet elke dag de aankondigingen in de krant of op de website van de KvK, en dus komt de liquidatie toch nog als een verrassing. En uit de gepubliceerde cijfers blijkt hoogstwaarschijnlijk dat er geen geld meer is. Maar dát staat meestal niet ter discussie. Aan de aansprakelijkheid na liquidatie verandert in de plannen overigens niets.

Decharge effectief laten zijn

U heeft bij de vergadering van aandeelhouders natuurlijk ook ieder jaar (van uzelf) decharge gekregen als bestuurder. Daarmee doet de bv afstand van haar recht om eventuele schade op u te verhalen. Decharge is vaak een automatisme.

Maar als er in de notulen hooguit één regel gewijd wordt aan de decharge, heeft dit niet veel betekenis. Decharge heeft namelijk alleen betrekking op informatie die uit de jaarrekening blijkt of op een andere manier expliciet bekend is gemaakt. En feiten die u na jaren worden verweten blijken vaak juist niet uit de jaarrekening.

Om decharge werkelijk effectief te laten zijn, is nodig dat u alle relevante informatie aantoonbaar gedeeld heeft met de nieuwe aandeelhouder. Als u bijvoorbeeld gehandeld hebt in strijd met uw eigen statuten en daaruit nog schade kan ontstaan, moet u dat uitdrukkelijk melden. Alleen dan kunt u er decharge of een vrijwaring voor krijgen.

Denk er ook aan om eventuele persoonlijke borgstellingen in te trekken. Kijk goed na of u ooit aan de bank of aan leveranciers beloofd heeft dat u persoonlijk instaat voor de schulden van de bv. Zo’n garantstelling vervalt niet automatisch als de bv niet langer van u is.

Over het intrekken zult u moeten onderhandelen. Niemand is zomaar bereid afstand te doen van extra aansprakelijke partijen. Een oplossing kan zijn dat de koper van uw bv uw persoonlijke aansprakelijkheid overneemt of dat u de schulden aflost waar de borgstelling voor geldt.