Wat zijn de ‘zwarte lijst’ en ‘grijze lijst’ bij algemene voorwaarden?

16 februari 2021

We zijn bezig om algemene voorwaarden op te stellen voor onze onderneming. Welke voorwaarden staan op de zwarte of grijze lijst, en moeten we dus vermijden?

Algemene voorwaarden gelden als u een overeenkomst afsluit met een afnemer. Het is dus verstandig om deze regels op orde te hebben vóór u een overeenkomst sluit en de voorwaarden in uw offerte direct van toepassing te verklaren.

Uw algemene voorwaarden geven aan wat de wederzijdse rechten en plichten zijn u en de afnemer. U moet zich daarbij houden aan twee eisen:

  • De inhoud mag niet onredelijk bezwarend zijn voor de wederpartij.
  • De wederpartij moet een redelijke mogelijkheid krijgen om kennis te nemen van de algemene voorwaarden (informatieplicht).

Bij overeenkomsten met andere ondernemingen heeft u veel vrijheid in de algemene voorwaarden. Zolang uw handelspartner ermee instemt, zal de rechter de inhoud niet snel ‘onredelijk bezwarend’ vinden. Anders is het als u verkoopt aan consumenten. Daarvoor zijn de zwarte en de grijze lijst opgesteld.

De zwarte lijst

De voorwaarden die áltijd als onredelijk bezwarend worden beschouwd voor consumenten, heeft de Nederlandse wetgever opgesomd in de zogenoemde ‘zwarte lijst’. Die staat in artikel 6:236 van het Burgerlijk Wetboek en bevat 19 bedingen. Een paar voorbeelden:

  • Het ‘geheel en onvoorwaardelijk’ uitsluiten dat de consument de toegezegde diensten of producten kan opeisen.
  • Het inkorten van wettelijke verjarings- of vervaltermijnen tot minder dan één jaar (bijvoorbeeld dat een klacht ‘binnen een week’ gemeld moet zijn).
  • De bepaling dat de onderneming binnen drie maanden na het sluiten van de overeenkomst de prijs mag verhogen.

Een beding dat op de zwarte lijst staat, mag u bij verkoop aan consumenten nooit gebruiken. Een rechter kan deze bepalingen altijd ‘vernietigen’, ofwel ongeldig verklaren. Ook kan het gebruik van zo’n bepaling leiden tot een boete van toezichthouder ACM.

De grijze lijst

Op de grijze lijst van algemene voorwaarden staan voorwaarden die op de grens liggen van wat redelijk is voor de wederpartij. Als u deze voorwaarden wilt opnemen, moet u kunnen aantonen dat het gebruik ervan niet onredelijk bezwarend is voor uw wederpartij. Wilt u het zekere voor het onzekere nemen, dan kunt u beter geen bepalingen uit deze grijze lijst opnemen in uw algemene voorwaarden.