Mogen werknemers kiezen wie ontslag krijgt bij een reorganisatie?

Publicatiedatum 22 juli 2019

Er zijn voorbeelden van organisaties die werknemers lieten bepalen wie ontslagen moest worden bij een reorganisatie. Mag dit zomaar?

Het klinkt als een heel democratische werkwijze: werknemers kunnen stemmen wie bij een reorganisatie moet vertrekken. Toch zijn er – naast misschien de ethische bezwaren – nog wel een aantal arbeidsrechtelijke aandachtspunten.

Afspiegelingsbeginsel

Zo zijn werkgevers bij ontslag vanwege bedrijfseconomische redenen gebonden aan de regels die UWV stelt bij het beoordelen van de ontslagaanvraag. Eén daarvan is dat de werkgever het afspiegelingsbeginsel moet toepassen. Werkgevers moeten hierbij een vaste ontslagvolgorde aanhouden, waardoor de leeftijdsopbouw binnen een functiegroep voor en na de ontslagen zo veel mogelijk hetzelfde blijft. Ook moet een werkgever die vanwege bedrijfseconomische redenen een ontslagaanvraag indient bij UWV voldoen aan de herplaatsingsplicht. Dat wil zeggen dat de werkgever moet onderzoeken of het mogelijk is de werknemer (al dan niet met scholing) in een andere functie te plaatsen. De kans dat een ontslagverzoek waarbij werknemers zelf hebben mogen bepalen wie er weg moet bij UWV stand houdt, is dus klein. Wat wel zou kunnen is dat de werkgever met de werknemers die weg moeten een vaststellingsovereenkomst sluit. De betreffende werknemers moeten dan wel zelf instemmen met het ontslag. Bovendien moet de werkgever in dat geval rekening houden met de bedenktermijn.