Hoe kan de OR polarisatie in de organisatie tegengaan?

Question

We merken in ons bedrijf dat er heftige discussies kunnen ontstaan over actuele maatschappelijke onderwerpen. Dat komt de sfeer niet ten goede. Het levert spanningen op. Hoe kunnen we als ondernemingsraad polarisatie voorkomen en tegengaan?

Accepted Answer

Maatschappelijke ontwikkelingen die bij mensen sterke emoties oproepen, kunnen tot polarisatie leiden. Ook op de werkvloer. Polarisatie op het werk brengt het gevoel van veiligheid van werknemers in gevaar. Vaak mislukt de aanpak daarvan ook nog eens, omdat polarisatie een andere aanpak nodig heeft dan een conflict.

Jullie OR kan polarisatie helpen voorkomen en bijdragen aan een structurele oplossing. Wees dus alert op de signalen die je als OR ontvangt!

Polarisatie signaleren

Bij polarisatie nemen tegenstellingen tussen mensen of groepen toe. Daardoor gaan mensen denken in termen van ‘voor’ of ‘tegen’ en ‘wij’ versus ‘zij’. Op de werkvloer kan dit leiden tot onderling wantrouwen, uitsluiting of tot het afrekenen van mensen op basis van hun standpunten en niet op basis van hun werk. Dit is een reëel risico op toename van psychosociale arbeidsbelasting (PSA) en is daarmee ook een onderwerp voor jullie OR.

Het creëren van een veilige en gezonde werkomgeving is weliswaar de verantwoordelijkheid van de bestuurder, maar jullie OR kan hier ook een bijdrage aan leveren. Jullie OR moet alert zijn op signalen van polarisatie en kan met de bestuurder meedenken over maatregelen om polarisatie binnen de organisatie te voorkomen en tegen te gaan.

Geleidelijke ontwikkeling

Polarisatie ontwikkelt zich meestal geleidelijk en is onder meer te herkennen aan de volgende signalen:

het ontstaan van groepjes binnen teams;
minder samenwerking tussen collega’s;
discussies die persoonlijk worden in plaats van op de inhoud worden gevoerd;
minder ruimte voelen en aarzelen om vrijuit een mening te geven;
geruchten, roddelen en negatieve beeldvorming;
werknemers die zich afzonderen.

Maak de aanpak bespreekbaar

Een goede eerste stap is het bespreekbaar maken van de aanpak van polarisatie met de bestuurder. Jullie OR kan hiervoor het initiatiefrecht (artikel 23 WOR) gebruiken. Informeer ook bij jullie achterban naar hun ervaringen. Bedenk dat polarisatie niet alleen gaat over maatschappelijke opvattingen; ook bijvoorbeeld meningsverschillen over het werk kunnen tot interne polarisatie leiden.

Kijk ook eens kritisch naar hoe jullie OR functioneert. Speelt polarisatie mogelijk een rol tussen OR-leden onderling of in de relatie tussen jullie OR en de bestuurder? En zo ja, hoe zorgt jullie OR ervoor dat dit de onderlinge samenwerking niet in de weg staat?

Gewoon conflict of polarisatie?

Bij de aanpak van polarisatie is het belangrijk om het verschil te kennen met een ‘regulier’ conflict. Bij een conflict hebben de partijen ieder een belang en is het mogelijk die belangen te bespreken en een middenweg te vinden. Bij polarisatie is er geen middenweg. Het gaat – meer dan bij een conflict – om identiteit, emoties en onwrikbare overtuigingen.

Bij polarisatie is het van belang dat de onderlinge spanningen zo snel mogelijk worden gesignaleerd. Door met elkaar in gesprek te gaan, kan de toon tussen collega’s worden gematigd en kunnen zij – ondanks hun verschillen – respectvol en effectief samenwerken.

Instemmingsrecht OR

Artikel 27, lid 1d WOR geeft de OR instemmingsrecht bij het instellen, wijzigen of intrekken van regelingen op het gebied van de arbeidsomstandigheden. Ook PSA valt onder de noemer arbeidsomstandigheden.

Dankzij het instemmingsrecht heeft jullie OR de mogelijkheid om flink wat invloed uit te oefenen op dit belangrijke en actuele onderwerp. De bestuurder kan een regeling om PSA tegen te gaan immers alleen doorvoeren als jullie OR hier vooraf mee heeft ingestemd.

Beleid geeft duidelijkheid

Werknemers moeten zich veilig voelen om hun mening te uiten, maar hun uitlatingen mogen geen ongemak veroorzaken bij collega’s. Wat wel en niet door de beugel kan, is vaak een grijs gebied. De bestuurder kan duidelijkheid bieden door passend beleid op te stellen en dit consequent te handhaven. Denk aan een gedragscode en aan een socialmediabeleid.

Daarin kan hij bijvoorbeeld opnemen dat werknemers IT-systemen, e-mails en social media niet mogen gebruiken op een manier die onethisch of illegaal is, of die de organisatie, haar werknemers of zakelijke relaties in verlegenheid kan brengen of kan schaden.

Thema's

Direct naar:

Thema's

Direct naar:

Thema's

Direct naar:

Thema's

Direct naar:

Thema's

Direct naar:

Thema's

Direct naar:

Thema's

Direct naar:

Thema's

Direct naar:

Hoe kan de OR polarisatie in de organisatie tegengaan?

Thema's

Direct naar:

Thema's

Direct naar:

Thema's

Direct naar:

Thema's

Direct naar:

Thema's

Direct naar:

Thema's

Direct naar:

Thema's

Direct naar:

Thema's

Direct naar:

Thema OR en arbeidsomstandigheden