Kan de OR extra verlof afdwingen voor mantelzorgers?

Question

Onze OR pleit voor extra faciliteiten voor de werknemers die mantelzorg verlenen. Hoe is het zorgverlof wettelijk geregeld en hoe kan onze organisatie mantelzorgers betere ondersteuning bieden?

Accepted Answer

Nederland telt steeds meer mantelzorgers. Zij bieden langdurig zorg of ondersteuning aan een hulpbehoevend familielid of andere naaste. Zeker als zij mantelzorg combineren met een baan, lopen zij een groot risico om overbelast te raken. Behalve met de zorgtaken zelf krijgen zij namelijk ook vaak te maken met emotionele druk, regeldruk en een gebrek aan structurele ondersteuning. Om overbelasting te voorkomen is het van belang dat de werkgever de mantelzorgers in de organisatie ondersteuning biedt, bijvoorbeeld met flexibele werktijden, een aangepast takenpakket of extra verlofmogelijkheden.

Zorgverlof in de wet

De Wet arbeid en zorg (WAZO) regelt dat een werknemer verlof kan krijgen voor zieke of hulpbehoevende huisgenoten, eerste- of tweedegraads bloedverwanten, of vrienden als de werknemer de enige is die de zieke kan verzorgen. Het verlof kan bestaan uit calamiteitenverlof, kortdurend zorgverlof en langdurend zorgverlof.

Het calamiteitenverlof gaat direct in en mag overlopen in kortdurend zorgverlof. Dit moet de werknemer dan zo snel mogelijk bij de werkgever aanvragen. De werkgever kan alleen bezwaar maken tegen het zorgverlof als hij een zwaarwegend bedrijfsbelang heeft. Kortdurend zorgverlof duurt per jaar maximaal twee keer het aantal wekelijkse werkuren van de werknemer. Tijdens dit verlof moet de werkgever 70% van het loon doorbetalen.

Langdurend zorgverlof

Als er sprake is van een levensbedreigende ziekte kan de werknemer ook langdurend zorgverlof opnemen. Dit bedraagt per jaar maximaal zes keer de wekelijkse arbeidsduur. Ook voor deze vorm van verlof geldt dat de werkgever het verlofverzoek alleen mag weigeren als hij een zwaarwegend bedrijfsbelang heeft. De werkgever hoeft tijdens dit verlof geen salaris door te betalen. In de cao of met instemming van de OR kan van deze regels worden afgeweken, zowel in positieve als negatieve zin voor de werknemer.

In gesprek over extra ondersteuning

Het is verstandig dat jullie OR aandacht vraagt voor mantelzorg. Jullie OR kan hierover met de bestuurder in gesprek en met hem meedenken over de ondersteuning die hij mantelzorgers kan bieden om overbelasting en uitval te voorkomen. Jullie OR kan de bestuurder onder meer adviseren dat de belastbaarheid van mantelzorgers een vast onderdeel wordt van het werkoverleg of van de functioneringsgesprekken.

Leidinggevenden moeten ook alert zijn op signalen van overbelasting, zoals vermoeidheid of stressklachten. Zij kunnen de werknemer ondersteunen door waar mogelijk maatwerk te bieden in werktijden of werkzaamheden. Zorg er daarnaast voor dat de bestuurder werknemers goed informeert over de verlofregelingen waarvan zij gebruik kunnen maken.

Vakantiedagen overdragen

Het is ook nog een optie dat werknemers – uiteraard vrijwillig – één of meer bovenwettelijke vakantiedagen overdragen aan collega’s die mantelzorg verlenen. Tegenwoordig bieden steeds meer organisaties deze mogelijkheid aan. Als werknemers vakantiedagen willen doneren, moet de bestuurder daar wel eerst een sluitende regeling voor opstellen. Op zo’n regeling heeft jullie OR instemmingsrecht (artikel 27, lid 1b WOR).

Nieuwe Verlofwet uitgesteld

Het kabinet is van plan om de WAZO te vervangen door de Verlofwet. De Verlofwet moet voor een vereenvoudiging van het verlofstelsel zorgen. Dat moet werkenden stimuleren om verlof aan te vragen, zodat zij werk en privé beter kunnen combineren. Ook maakt een minder complex verlofstelsel het voor werkgevers eenvoudiger om de wetgeving correct toe te passen.

In lijn met een eerder advies van de Sociaal-Economische Raad (SER) kent het wetsvoorstel drie pijlers waarover de verschillende verlofregelingen worden verdeeld: verlof voor ouders, zorg voor naasten en persoonlijk verlof. De Verlofwet moet een op zichzelf staande wet worden, die de WAZO in zijn geheel vervangt. Het duurt nog wel even voordat organisaties met de regels te maken krijgen. De inwerkingtreding van de Verlofwet is vooralsnog uitgesteld tot 1 januari 2028.

Thema's

Direct naar:

Thema's

Direct naar:

Thema's

Direct naar:

Thema's

Direct naar:

Thema's

Direct naar:

Thema's

Direct naar:

Thema's

Direct naar:

Thema's

Direct naar:

Kan de OR extra verlof afdwingen voor mantelzorgers?

Thema's

Direct naar:

Thema's

Direct naar:

Thema's

Direct naar:

Thema's

Direct naar:

Thema's

Direct naar:

Thema's

Direct naar:

Thema's

Direct naar:

Thema's

Direct naar:

Thema OR en arbeidsvoorwaarden