Welke rol speelt de OR bij invoering van AI?

Question

Om het personeelstekort op te vangen, wil onze bestuurder inzetten op meer automatisering. Kan de OR een rol spelen bij dit besluit? En waar moeten we dan op letten?

Accepted Answer

Voor 30% van de ondernemingen met een personeelstekort is extra inzet op automatisering de belangrijkste maatregel, blijkt uit de Conjunctuurenquête Nederland. Daarbij gaat het bijvoorbeeld om robotisering of ondersteuning op het gebied van artificial intelligence (AI).

Vooral grote ondernemingen kiezen vaker voor automatisering. In bijna alle bedrijfstakken is het aandeel ondernemingen dat vanwege personeelstekorten meer automatiseert toegenomen. Voor de OR is het zaak om goed op te letten. Bij de invoering van een belangrijke technologische voorziening zoals AI heeft jullie OR adviesrecht. En mogelijk is ook het instemmingsrecht van toepassing.

Voorleggen voor advies

Wil jullie bestuurder AI inzetten in de organisatie, dan voert hij een belangrijke technologische voorziening in die waarschijnlijk ook om een belangrijke investering vraagt. Dat betekent dat hij deze voorgenomen besluiten aan jullie OR moet voorleggen voor advies (artikel 25, lid 1k en h WOR). Is er ook sprake van een regeling die persoonsgegevens van de achterban verwerkt, dan is ook het instemmingsrecht van toepassing (artikel 27, lid 1k WOR).

Daarbij moet jullie OR goed waken over de privacy van de achterban en opletten of de plannen en de uitvoering ervan voldoen aan de Algemene verordening gegevensbescherming (AVG), regelgeving zoals de AI-act en de verplichting dat werknemers sinds 2 februari 2025 ‘AI-geletterd’ moeten zijn.

Leidt dit tot een nieuwe of gewijzigde regeling op het gebied van de personeelsopleiding, dan moet de bestuurder jullie OR ook hiervoor eerst om instemming vragen (artikel 27, lid 1f WOR).

Aanpassing van de RI&E

Door het werken met AI kunnen ook nieuwe arbeidsrisico’s ontstaan. Dit soort risico’s moet de bestuurder opnemen in de risico-inventarisatie en -evaluatie (RI&E) en het plan van aanpak. Daarbij heeft de OR ook instemmingsrecht (artikel 27, lid 1d WOR).

Zet jullie bestuurder AI specifiek in om personeelstekorten en capaciteitsgebrek op te vangen, dan zijn er nog een aantal extra zaken om goed op te letten. Wat zijn bijvoorbeeld de concrete gevolgen hiervan voor de huidige werknemers en hun functies, de werkdruk en de verdeling van taken en bevoegdheden?

OR-advies bij tijdelijke proefprojecten

Het adviesrecht geldt ook voor bijvoorbeeld tijdelijke proefprojecten met belangrijke gevolgen voor de werknemers die moeilijk omkeerbaar zijn. Anders zou de bestuurder de besluitvorming stapsgewijs kunnen doorvoeren zonder de OR daarbij te betrekken.

De bestuurder doet er dus goed aan om de OR altijd te informeren, zodat deze op de hoogte is en vanaf het begin kan meedenken. Dat levert bij de officiële advies- of instemmingstrajecten ook tijdwinst op. De OR is dan immers al op de hoogte én heeft de plannen kunnen bijsturen waar nodig.

Thema's

Direct naar:

Thema's

Direct naar:

Thema's

Direct naar:

Thema's

Direct naar:

Thema's

Direct naar:

Thema's

Direct naar:

Thema's

Direct naar:

Thema's

Direct naar:

Welke rol speelt de OR bij invoering van AI?

21 juli 2026

Thema's

Direct naar:

Thema's

Direct naar:

Thema's

Direct naar:

Thema's

Direct naar:

Thema's

Direct naar:

Thema's

Direct naar:

Thema's

Direct naar:

Thema's

Direct naar:

Thema OR en digitale veiligheid