VERDIEPINGSARTIKEL

Help werknemers door goed nabestaandenpensioen te regelen

Pensioen blijft regelmatig een ondergeschoven kindje in de arbeidsrelatie. De aandacht die er wel is voor pensioen, richt zich vaak op het ouderdomspensioen, terwijl het nabestaandenpensioen (ofwel: partnerpensioen) ook aandacht verdient. Werknemers denken dat het partnerpensioen automatisch goed geregeld is en zij geliefden verzorgd achterlaten, maar dit is lang niet altijd het geval. Dat kan ze duur komen te staan.


19 mei 2020 5 minuten Door redactie

Dit verdiepingsartikel wordt u aangeboden door Rendement Online en Jaleesa van den Hof, advocaat arbeids- en pensioenrecht bij Dirkzwager legal & tax, tel. 06 46 93 62 30, e-mail: vandenhof@dirkzwager.nl, www.dirkzwager.nl


Bij het overlijden van een (ex-)werknemer verwachten nabestaanden (partners en wezen) recht te hebben op een royale uitkering. Zo’n royale tegemoetkoming is echter geen gegeven. Deze is afhankelijk van de vraag welke uitkeringen de partner ontvangt. Een nabestaande (in dit artikel richten we ons op de partner) kan onder voorwaarden aanspraak hebben op verschillende uitkeringen, waaronder:

  • een nabestaandenuitkering op grond van de Algemene nabestaandenwet (ANW);
  • een partnerpensioen op grond van een pensioenregeling;
  • een uitkering op grond van een ANW-hiaatverzekering;
  • een uitkering op basis van een overlijdensrisicoverzekering.

U kunt helpen te voorkomen dat de uitkering na overlijden tegenvalt. Met name bij het partnerpensioen is een rol voor u weggelegd. Wat zijn de aandachtspunten?

Recht op ANW

Bij het partnerpensioen op grond van een pensioenregeling wordt ervan uitgegaan dat de achtergebleven partner ook een ANW-uitkering ontvangt. In de praktijk blijkt dit echter lang niet altijd het geval te zijn. De redenen hiervoor zijn onder andere dat niet aan alle voorwaarden van de ANW wordt voldaan of dat de inkomsten van de achtergebleven partner te hoog zijn, waardoor de uitkering nihil is. Ontvangt de partner geen nabestaandenuitkering, dan valt de totale tegemoetkoming veel lager uit.

Om deze terugval te beperken, kunt u bij de pensioenuitvoerder nagaan of er in zo’n geval recht bestaat op een aanvulling op het partnerpensioen. Ook kunt u een aparte verzekering voor de werknemers afsluiten: de zogenoemde ANW-hiaatverzekering. Een dergelijke verzekering keert bij overlijden een bedrag aan wettelijke nabestaandenuitkering uit. U kunt deze ANW-hiaatverzekering –afhankelijk van uw pensioenregeling– op verplichte of vrijwillige basis aanbieden met een premieverdeling tussen de werknemer en werkgever.

ANW-uitkering voor nabestaande is geen vetpot

De ANW regelt financiële ondersteuning voor nabestaanden. Een achtergebleven partner kan in principe aanspraak maken op een nabestaandenuitkering als:

  • de achtergebleven partner de zorg draagt voor een eigen kind, pleegkind of stiefkind dat jonger is dan achttien jaar en bij het huishouden hoort, en/of de achtergebleven partner voor minimaal 45% arbeidsongeschikt is;
  • de achtergebleven partner de AOW-leeftijd nog niet heeft bereikt; en
  • de overleden partner in Nederland woonde of werkte.

Of de partners getrouwd zijn, is voor de nabestaandenuitkering niet relevant. Voldoende is dat zij samenwoonden. De hoogte van de uitkering hangt af van het inkomen, maar het is geen vetpot: maximaal 70% van het minimumloon.

Partnerbegrip

Voor het partnerpensioen is het verstandig na te gaan welk partnerbegrip de pensioenuitvoerder hanteert. Moet er sprake zijn van een huwelijk of is het net zoals bij de nabestaandenuitkering voldoende dat de werknemer en zijn partner samenwonen? Als samenwonen inderdaad voldoende is, waarover moet de werknemer dan beschikken om die samenwonende situatie te kunnen aantonen (denk aan een notarieel samenlevingscontract)? Om te voorkomen dat een partner met lege handen komt te staan na het overlijden van uw werknemer, is het belangrijk dat zulke zaken duidelijk zijn.

Tip: ga na bij de pensioenuitvoerder of samenwonenden in aanmerking komen voor partnerpensioen en zo ja, welke gegevens u of de werknemer daarvoor moet aanleveren. Bespreek dit met de werknemer.

Voorstel voor andere verdeling van partnerpensioen

Het partnerpensioen kan worden verdeeld. Dit betekent dat als er naast de huidige partner ook een ex-partner is, de kans bestaat dat deze personen het partnerpensioen moeten delen. Het deel van het partnerpensioen dat de ex-partner ontvangt, wordt het bijzonder partnerpensioen genoemd. In het wetsvoorstel Pensioenverdeling bij scheiding 2021 stelt het kabinet voor om de periode waarover het bijzonder partnerpensioen wordt berekend te herzien. Op dit moment berekent de pensioenuitvoerder het bijzonder partnerpensioen over de huwelijkse en voorhuwelijkse periode. In het wetsvoorstel wordt deze periode beperkt tot de huwelijkse periode. Beoogde ingangsdatum van de wijziging is 1januari 2022.

 

Oplossing

Ook in het licht van deze partnerpensioenverdeling is het belangrijk dat u tijdig wijzigingen in de situatie van uw werknemers (zoals scheiding) doorgeeft. Een mogelijke oplossing om de huidige partner na verdeling nog een royale uitkering te laten ontvangen, is het afsluiten van een overlijdensrisicoverzekering.

Informeren van de pensioenuitvoerder

Als u het te hanteren partnerbegrip duidelijk heeft, is de volgende stap achterhalen wie de pensioenuitvoerder informeert over een eventuele partner. In de uitvoeringsovereenkomst kunt u achterhalen wie de pensioenuitvoerder moet informeren en wat de gevolgen zijn als dit niet gebeurt. Het niet informeren van de pensioenuitvoerder kan er namelijk toe leiden dat de uitvoerder de dekking weigert of dat u als werkgever de schade moet vergoeden (wegens het schenden van de informatieplicht). Het is dus van belang dat u inzichtelijk heeft wie de pensioenuitvoerder informeert, wanneer dit moet gebeuren en welke informatie de uitvoerder nodig heeft.

Een aandachtspunt is het helder vastleggen van de meldplicht van werknemers bij wijzigingen in hun persoonlijke situatie. Neem dit bijvoorbeeld op in het personeelshandboek. Moet de werknemer op basis van de uitvoeringsovereenkomst zelf de pensioenuitvoerder informeren, dan is het goed dit te verduidelijken.

Hoogte en dekking partnerpensioen

Uw organisatie helpt werknemers ook als u ze op een goede manier kunt informeren over de hoogte en de dekking van het partnerpensioen. Daarvoor duikt u in de pensioenregeling. Gaat het om een partnerpensioen op opbouwbasis, risicobasis of een combinatie van beide?

Bij een partnerpensioen op opbouwbasis spaart de werknemer voor partnerpensioen tijdens de deelneming aan de pensioenregeling. Die opbouw van partnerpensioen stopt als gevolg van een uitdiensttreding, maar de opgebouwde pensioenpot blijft wel staan.

Partnerpensioen door het verlies van dekking een stuk lager

Bij partnerpensioen op risicobasis bestaat alleen dekking voor het overlijdensrisico tijdens de deelneming (of gedeeltelijk bij het ontvangen van een WW-uitkering). Dit betekent dat zodra de premiebetaling stopt, bijvoorbeeld bij uitdiensttreding, de verzekering komt te vervallen. Juist bij partnerpensioenregelingen op risicobasis –die zeer veel voorkomen– moeten werknemers dus bedacht zijn op een verlies van dekking door uitdiensttreding. Wijs werknemers er bij in- en uitdiensttreding op dat het partnerpensioen door het verlies van dekking een stuk lager kan uitvallen dan gedacht.

Aftopping pensioengevend salaris

Sinds 1 januari 2015 is de fiscaal gefaciliteerde opbouw van pensioenaanspraken gemaximeerd op een bepaald jaarsalaris, de zogenoemde aftopping. Het fiscaal maximum pensioengevend salaris is voor 2020 vastgesteld op €110.111. Dit betekent dat werknemers over het salaris tot en met €110.111 geen belasting betalen over de pensioenopbouw, maar wel over de uitkering ervan bij pensioen. Deze omkeerregel geldt niet boven de aftopping.

Boven de aftopping kunnen werknemers nettopensioen opbouwen.

Deze aftopping heeft tot gevolg dat grootverdieners (met een jaarsalaris boven €110.111) niet over het hele salaris pensioen opbouwen, waardoor het ouderdomspensioen en het partnerpensioen lager zijn.

Om werknemers tegemoet te komen, kunt u nagaan of de pensioenregeling de mogelijkheid biedt om partnerpensioen netto bij te verzekeren. Daarnaast is het mogelijk met de werknemer een nettopensioen overeen te komen. Als de pensioenregeling geen ruimte biedt om partnerpensioen netto bij te verzekeren en u geen nettopensioen met de werknemer overeenkomt, kunt u de werknemer wijzen op de mogelijkheid van een overlijdensrisicoverzekering.

Inzichtelijk maken

Kort en goed is het verstandig om de hoogte en de dekking van het partnerpensioen inzichtelijk te maken voor uw werknemers. Door de uitwerking van afspraken uit het pensioenakkoord zou in de toekomst het partnerpensioen en de uitleg daarvan voor u en de werknemer eenvoudiger moeten worden. Houd daarnaast samen met uw werknemer in de gaten of relevante levensgebeurtenissen zijn doorgegeven aan de pensioenuitvoerder, zodat de achtergebleven partner er ook na het overlijden warmpjes bij zit.

Meer informatie over dit onderwerp? Ga naar rendementco.nl/pensioen