Welke soorten adembescherming zijn er?

Question

We werken binnen onze organisatie vaak in ruimtes waar de lucht van slechte kwaliteit is. We willen onze werknemers graag de beste bescherming bieden, zodat ze geen gezondheidsschade oplopen. We willen daarom graag meer weten over adembescherming. Welke soorten adembescherming zijn er en wanneer gebruiken we die?

Accepted Answer

Door het dragen van adembescherming kunnen werknemers zich beschermen tegen het inademen van schadelijke stoffen. Dat is belangrijk als ze in een omgeving werken waarin die stoffen voorkomen. Het is mogelijk om adembescherming als persoonlijk beschermingsmiddel in te zetten als collectieve maatregelen onvoldoende werken.

In bepaalde beroepen komt het voor dat werknemers moeten werken in een omgeving waarin de lucht is vervuild. Daardoor is er risico dat werknemers deze lucht inademen. De werkgever moet dan maatregelen nemen om deze risico’s weg te nemen of te beperken.

Daarbij moet de werkgever de arbeidshygiënische strategie toepassen: eerst de bron wegnemen en dan pas maatregelen van een volgend (beschermings)niveau. Hebben maatregelen op die niveaus onvoldoende resultaat, dan mag de werkgever pas als laatste stap persoonlijke beschermingsmiddelen (PBM) (tool) verstrekken.

Wanneer is lucht schadelijk om in te ademen?

De lucht in een ruimte of omgeving kan ongezond zijn voor werknemers die erin werken om in te ademen. Dat kan verschillende oorzaken hebben:

De lucht is schadelijk doordat er gevaarlijke stoffen in zitten, denk aan biologische agentia. Een voorbeeld is het coronavirus dat bij inademing ziekte veroorzaakt.
De lucht bevat te weinig of te veel zuurstof.
De lucht bevat een explosief mengsel. Dit is vooral een veiligheidsrisico (brand- en explosiegevaar) en vraagt om andere maatregelen dan alleen adembescherming.

Gevaarlijke stoffen (tool) in de lucht komen voor als dampen, gassen, fijnstof, ultrafijnstof en vezels. Hoe groot het risico is, wordt bepaald door de soort stof en de vorm, de mate van blootstelling en de duur van de blootstelling.

Welke soorten adembescherming zijn er?

Er zijn twee categorieën adembescherming: afhankelijke en onafhankelijke adembescherming. In het eerste geval wordt de lucht waarin de werknemer werkt, gezuiverd door een filter. Bij onafhankelijke ademhalingsbescherming draagt de werknemer een masker of kap waardoor zuivere lucht wordt aangevoerd en ingeademd.

Afhankelijke adembescherming werkt via filterende maskers. Deze beschermen tegen vaste deeltjes, zoals vezels, en tegen nevels en aerosolen (zwevende druppeltjes en stofdeeltjes). FFP-maskers (Filtering Face Piece) zijn er in drie beschermingsklassen: FFP1, FFP2 en FFP3, waarbij FFP3 de hoogste bescherming biedt tegen fijne deeltjes en schadelijke stoffen.

Daarnaast zijn er halfgelaatsmaskers en volgelaatsmaskers met verwisselbare filters. Deze worden gebruikt in combinatie met filterbussen. Daarvan bestaan drie typen: stoffilters voor bescherming tegen vaste en vloeibare deeltjes, gasfilters tegen dampen en gassen (niet tegen koolmonoxide) en combinatiefilters. Dan zijn er ook systemen die door een motor worden aangedreven, waarbij een ventilator gefilterde lucht aanvoert. Hierdoor hoeft de gebruiker zich minder in te spannen.

Welke adembescherming bij grote verontreiniging of onvoldoende zuurstof?

In sommige gevallen is het gebruik van filters onvoldoende, zoals bij grote verontreiniging of kans op onvoldoende zuurstof in een besloten ruimte. Dan is onafhankelijke adembescherming nodig, want die biedt een hoger beschermingsniveau. De schone lucht komt dan uit een afgesloten ademluchtvoorziening en dat kan op drie manieren:

Ademluchttoestel (of persluchttoestel): de werknemer draagt een toestel met een cilinder met samengeperste lucht, die via een ademautomaat in het masker wordt aangevoerd. Dit type adembescherming wordt gebruikt bij werkzaamheden in sterk verontreinigde of zuurstofarme ruimten. De werknemer kan vrij bewegen, maar slechts gedurende een beperkte tijd. Werknemers moeten goed getraind zijn in het gebruik hiervan.
Kringloopademtoestel: bij dit toestel wordt de uitgeademde lucht opnieuw gebruikt. Koolstofdioxide (CO2) wordt uit de lucht verwijderd en er wordt zuurstof aangevuld of gegenereerd. Daardoor kan de werknemer er langere tijd mee werken. Sommige typen (zuurstofgenererend) kunnen ook worden ingezet als vluchtmiddel.
Aansluiting op ademluchtleidingnet: via een leidingnetsysteem wordt schone lucht naar de werknemer toegevoerd. Het voordeel is dat de gebruikstijd onbeperkt is, maar doordat de luchtslang is aangesloten op het leidingnet bepaalt deze de bewegingsvrijheid.

Zorg voor instructie en onderhoud

Net als alle persoonlijke beschermingsmiddelen moet ook adembescherming de juiste pasvorm hebben om veilig te zijn. Kappen en maskers moeten goed passen, en niet hinderen bij het uitvoeren van de werkzaamheden. Zorg dus dat het masker goed aansluit op het gezicht, want bij lekkage werkt adembescherming niet goed. Daarom kan een zogenoemde face fit test nodig zijn; bij asbestwerkzaamheden is deze verplicht. Daarnaast moeten de PBM’s goed onderhouden worden. Vooral gasfilters moeten tijdig worden vervangen. Let erop dat werknemers instructie krijgen over het gebruik, de reiniging en vervanging en dat er toezicht op is.

Thema's

Direct naar:

Thema's

Direct naar:

Thema's

Direct naar:

Thema's

Direct naar:

Thema's

Direct naar:

Thema's

Direct naar:

Thema's

Direct naar:

Thema's

Direct naar:

Welke soorten adembescherming zijn er?

29 april 2026

Thema's

Direct naar:

Thema's

Direct naar:

Thema's

Direct naar:

Thema's

Direct naar:

Thema's

Direct naar:

Thema's

Direct naar:

Thema's

Direct naar:

Thema's

Direct naar:

Thema Persoonlijke beschermingsmiddelen (PBM)