VERDIEPINGSARTIKEL

Beschermd bij alleen werken

Door de coronacrisis kan het vaker voorkomen dat werknemers alleen op het bedrijf aanwezig zijn, ook als dat normaal gesproken niet gebeurt. Hoewel de Arbowet geen speciale eisen stelt voor alleen werken, moet de werkgever er wel voor zorgen dat de werknemer bij calamiteiten beschermd is. Maar hoe doet u dat als er geen bedrijfshulpverlener (bhv'er) aanwezig is?


7 augustus 2020 4 minuten Door redactie

Dit verdiepingsartikel wordt u aangeboden door Rendement Online


In sommige functies is alleen werken niet te voorkomen: denk aan de verzorgende in de nachtdienst, de buschauffeur en de beveiliger. Meestal heeft de werkgever dan van alles geregeld om deze werknemers een veilige werkplek te bieden. Maar hoe zit het met de bescherming bij calamiteiten als iemand door de coronacrisis ineens in zijn eentje op kantoor zit, bijvoorbeeld omdat hij niet thuis kan werken?

Maak een noodplan

Voor situaties waarin een werknemer alleen werkt, staan geen speciale eisen in de Arbowet. Toch moet de werkgever wel degelijk maatregelen nemen om te zorgen dat de werknemer een zo veilig mogelijke werkplek heeft.

Alleen werken moet normaal gesproken opgenomen worden in de RI&E. Heeft uw organisatie alleen door de coronacrisis en dus slechts tijdelijk met deze situatie te maken, dan zult u minstens een noodplan moeten maken met scenario’s van verschillende noodsituaties die kunnen voorkomen en de bijbehorende acties die moeten worden ondernomen.

U moet in de RI&E of het noodplan aangeven wie alleen werken, in welke situaties en wanneer dat gebeurt (overdag, ’s nachts, weekend). Ook moet u de risico’s van alleen werken inventariseren en aangeven welke maatregelen u neemt om deze weg te nemen of te beperken.

Extra risico door ziekte of medicatie

Alleen werken is wettelijk niet verboden, maar soms maken organisaties hier zelf afspraken over en mogen werknemers bijvoorbeeld niet alleen werken zonder dat de leidinggevende hier expliciet toestemming voor heeft gegeven.

Vaak is alleen werken dan ook geregeld via allerlei protocollen voor aanwezigheidsregistratie en een meldplicht.

Werknemers die door een bepaalde ziekte of medicijngebruik extra risico lopen als ze alleen zouden zijn op de werkvloer, mogen niet alleen werken. Het is de bedrijfsarts die kan beoordelen of dit inderdaad het geval is. Raadpleeg hem in situaties waarover u twijfelt.

Daarnaast zijn er nog een paar uitzonderingen waarin wel regels en beperkingen gelden voor alleen werken:

  • Jongeren onder de 18 jaar mogen niet werken zonder toezicht.
  • Werknemers die onvoldoende ervaring hebben of onvoldoende zijn opgeleid, mogen niet alleen werken.
  • Werknemers die ruimtes moeten betreden met een bepaalde gevaarlijke atmosfeer moeten permanent geobserveerd worden.

Alarm slaan

Er is een belangrijk verschil met collega’s die samen werken: de ‘alleenwerker’ moet altijd zelf alarm kunnen slaan bij calamiteiten zoals een inbraak of een brand.

Ook is er geen bhv’er in de buurt die kan helpen als de werknemer onwel zou worden.

Er moet minimaal één BHV’er zijn

Iedere organisatie moet er volgens de Arbowet (tool) voor zorgen dat er altijd minimaal één BHV’er aanwezig is, ze kunnen dus nooit allemaal tegelijk op vakantie.

 

Het precieze aantal BHV’ers dat in uw organisatie aanwezig moet zijn, staat overigens niet in de wet. Dat is namelijk afhankelijk van de risico’s en moet dus worden vastgelegd in de risico-inventarisatie en –evaluatie (RI&E).

Daarom is het zaak eerst de risico’s te inventariseren. Zijn die te groot, dan moet alleen werken vermeden worden. De werkgever kan diverse maatregelen nemen om de risico’s te beperken:

  • Laat de werknemer officieel bij de leidinggevende melden dat hij alleen werkt.
  • Gebruik een aanwezigheidsregistratiesysteem.
  • Regel een alarmsysteem voor gebruik bij calamiteiten.
  • Verstrek een personenalarm.
  • Zorg voor een pieper, portofoon of telefoon.
  • Spreek een meldprocedure af zodat werknemers zich bijvoorbeeld elke twee uur melden.
  • Maak gebruik van professionele beveiligers.
  • Werk samen met omliggende bedrijven voor bewaking, beveiliging en alarmering.
  • Geef werknemers voorlichting over de risico’s.
  • Laat de locatie controleren en zorg voor een vrije vluchtroute, zonder obstakels.

Persoonlijke bewaking achter je pc

Al met al geldt: het is beter om alleen werken te voorkomen. Lukt dat niet, dan moet uw werkgever beschermende maatregelen nemen. Welke dat zijn, hangt ook af van de risico’s.

Bij direct gevaar moeten persoonlijke beschermingsmiddelen worden gebruikt, zoals het dragen van een persoonsbewakingssysteem.

Is er acuut dreigend gevaar, bijvoorbeeld bij het werken met zeer toxische stoffen, dan moet alleen werken verboden worden.

Persoonlijke beschermingsmiddelen

Bij het beheersen van de risico's moet de werkgever de arbeidshygiënische strategie (infographic) volgen. Dat betekent dat hij maatregelen moet nemen in een vaste volgorde, waarbij hij eerst het probleem bij de bron aanpakt. Pas als allerlaatste maatregel mag de werkgever persoonlijke beschermingsmiddelen inzetten.