VERDIEPINGSARTIKEL

Binnenklimaat is belangrijk aandachtspunt bij terugkeer naar kantoor

In juli 2021 voegde het kabinet een vierde basisregel toe aan het rijtje voorzorgsmaatregelen om coronabesmettingen tegen te gaan: goed ventileren. Daar komt meer bij kijken dan het openzetten van een raam. Voordat uw achterban terugkeert naar kantoor, moet uw bestuurder ervoor zorgen dat het binnenklimaat in orde is. Daar moet hij ook uw OR bij betrekken, want u heeft daarbij instemmingsrecht. Pak dus op tijd de regie!


23 augustus 2021 4 minuten Door redactie

Dit verdiepingsartikel wordt u aangeboden door Rendement Online


Het binnenklimaat moet in orde zijn voordat uw achterban weer structureel één of meer dagen per week op kantoor gaat werken. Een gezond binnenklimaat is namelijk noodzakelijk om overdracht van het coronavirus en andere ziekmakers te voorkomen. Daarbij kan uw OR het voortouw nemen.

Uw OR moet immers bevorderen dat uw bestuurder zorgt voor gezonde en veilige werkomstandigheden (artikel 28, lid 1 WOR) en heeft instemmingsrecht als uw bestuurder van plan is om de arbeidsomstandigheden te wijzigen (artikel 27, lid 1d WOR).

Ga na of het binnenklimaat aan alle normen en coronavoorschriften voldoet en of uw achterban zich er prettig bij voelt. Vindt uw OR dat er zaken beter kunnen? Kaart dit dan aan bij uw bestuurder. Uw OR mag hem namelijk ook adviseren zonder dat hij daarom heeft gevraagd (artikel 23, lid 3 WOR).

Goed binnenklimaat belangrijk

Een goed binnenklimaat is niet alleen van belang om de verspreiding van mogelijke ziekteverwekkers te voorkomen, het is ook een voorwaarde om uw achterban gemotiveerd te houden, de productiviteit te verhogen en het ziekteverzuim te verlagen.

Is het binnenklimaat daarentegen niet in orde, dan kan dat leiden tot klachten als vermoeidheid, concentratiestoornissen en een gevoel van onbehagen, met een verhoogd risico op uitval van werknemers tot gevolg.

Relatie temperatuur en productiviteit

Het binnenklimaat wordt bepaald door de temperatuur, luchtvochtigheid en luchtkwaliteit.

Daarvan heeft de temperatuur de meeste invloed op de productiviteit. Van een te hoge temperatuur kunnen werknemers slaperig worden of hoofdpijn krijgen, een te lage temperatuur is voor veel werknemers onbehaaglijk en kan leiden tot verkoudheid of klachten aan spieren en gewrichten.

Het binnenklimaat wordt bepaald door de temperatuur, luchtvochtigheid en luchtkwaliteit

Uit onderzoek blijkt dat een omgevingstemperatuur van 21° ideaal is. In de praktijk wordt vooral in kantoorruimten de airconditioning vaak (veel) kouder ingesteld. Als de buitentemperatuur veel hoger is dan de gewenste binnentemperatuur, moet het klimaatbeheersingssysteem extra hard werken. Dat is niet alleen slecht voor het milieu, het geluid en de sterke luchtstroom kunnen ook storend zijn voor uw achterban.

Richtlijnen voor binnenklimaat

Hoe meer mensen in dezelfde ruimte werken, hoe lastiger het wordt om het iedereen naar de zin te maken. Gelukkig bestaan er richtlijnen die houvast bieden. In de arbowetgeving en in diverse normen van het NEN kunt u klimaatregels vinden die gelden in kantoorruimten. Het is ook zaak om alert te zijn op signalen van uw achterban.

Hebben werknemers vaak last van vermoeidheid, verkoudheid, hoofdpijn, transpireren of rillen, dan is dat een teken dat de temperatuur niet in orde is. Uw bestuurder moet dan maatregelen treffen om hittestress (tool) te voorkomen. Denk bijvoorbeeld aan:

  • ramen blinderen en (extra) zonneschermen installeren;
  • gekoelde dranken beschikbaar stellen;
  • de gangbare dresscode loslaten;
  • werknemers met dezelfde temperatuurvoorkeur bij elkaar zetten in plaats van groeperen naar functie.

Is het binnenklimaat thuis ook in orde?

Wat op kantoor geldt voor de temperatuur en luchtkwaliteit, is ook van toepassing op de thuiswerkplek. Die moet immers ook aan de geldende arbonormen en coronavoorschriften voldoen.

 

Bewust

Als u het thuis koud of warm heeft, doet u daar waarschijnlijk iets aan. U stelt de thermostaat anders in, doet de zonwering uit of trekt een vest aan. Met de luchtkwaliteit bent u vast niet zo bewust bezig.

Ook op uw thuiswerkplek moet u echter voorkomen dat stof, schimmels of bacteriën de luchtkwaliteit aantasten. Ruim uw spullen (liefst afgesloten) op. Zo voorkomt u stofvorming en kunt u uw bureau beter schoonhouden. Lucht uw werkplek regelmatig goed door en zorg de hele dag voor aanvoer van buitenlucht.

Luchtkwaliteit en -vochtigheid op kantoor

Naast een aangename temperatuur zijn de luchtkwaliteit en -vochtigheid van belang voor een gezond en prettig werkklimaat. Hoe hoger de luchtvochtigheid, hoe groter de kans dat de luchtkwaliteit afneemt.

Virussen, bacteriën of schimmels gedijen namelijk vaak beter bij een hogere luchtvochtigheid en dat wilt u juist voorkomen. Een slechte luchtkwaliteit kan klachten geven aan de neus, mond en ogen, en tot verkoudheid, hoofdpijn of sufheid leiden.

Een verminderde luchtkwaliteit kan ook andere oorzaken hebben. Denk aan schoonmaakwerkzaamheden (chemische stoffen), een verbouwing (stof) of buitenlucht (fijnstof of uitstoot van industrie).

Ook de klimaatbeheersingsinstallatie zelf kan voor een afname van de luchtkwaliteit zorgen, bijvoorbeeld als de apparatuur niet vaak genoeg of niet goed wordt schoongemaakt. Deze apparaten kunnen dan allergenen, (resten van) schimmels en bacteriën door het hele pand verspreiden.

Ventilatie is belangrijk

Goede ventilatie is nodig om de luchtkwaliteit in orde te houden en verspreiding van ziekmakers tegen te gaan. Ventileren betekent het afvoeren van vuile lucht en het aanvoeren van verse buitenlucht. Een tafel- of staande ventilator verplaatst de lucht, maar ververst deze niet.

Of de luchtverplaatsing een rol speelt bij de verspreiding van het coronavirus, is nog onbekend. Uit voorzorg raadt het RIVM ventilatoren daarom af.

Ook alleen afzuiging of recirculatie (de afzuiger filtert de lucht en blaast deze terug de ruimte in) is niet voldoende, omdat hierbij geen verse buitenlucht wordt aangevoerd. Het RIVM geeft de volgende adviezen voor een goede ventilatie op kantoor:

  • Ventileer minimaal volgens de eisen van het Bouwbesluit die gelden voor het gebouw (bestaand of nieuwbouw) en de gebruiksfunctie.
  • Ga in bijvoorbeeld de arbocatalogus na of er aanvullende ventilatienormen gelden voor uw organisatie.
  • Schakel een onafhankelijke adviseur in bij twijfels of het ventilatiesysteem of het gebouw voldoen aan de eisen van het Bouwbesluit of als het gebouw een andere functie heeft gekregen.
  • Gebruik en onderhoud ventilatieroosters en het mechanische ventilatiesysteem volgens de handleiding en laat de installatie periodiek controleren.
  • Ga bij energiezuinige ventilatiesystemen met bijvoorbeeld timers of CO2-meters na of deze de ruimte voorzien van voldoende verse lucht.
  • Zet ramen en deuren regelmatig tegen elkaar open, vooral als werknemers samenkomen, zoals in een vergadering.

Organisatorisch

Goede ventilatie is essentieel voor een goede luchtkwaliteit en om de verspreiding van virussen en andere ziekmakers tegen te gaan. Andere organisatorische maatregelen die uw bestuurder kan treffen voor een betere luchtkwaliteit zijn:

  • Plaats printers en kopieerapparaten in aparte ruimtes.
  • Berg uw bureaubenodigdheden stofvrij op in een afgesloten kast.
  • Houd stofvangers zoals radiatoren en ventilatieroosters goed schoon.
  • Gebruik bij luchtbevochtiging geen waterbakjes aan radiatoren; stilstaand water is een bron van legionella.

Wilt u een professionele werkplekcheck laten uitvoeren? Rendement vergeleek verschillende aanbieders. Bekijk de tool.