VERDIEPINGSARTIKEL

Maatregelen voor ondersteuning werknemers met migraine

Werknemers met migraine melden zich volgens Hoofdpijnnet gemiddeld drie tot zeven dagen per jaar ziek door hun aandoening. Ook zijn er werknemers die doorwerken tijdens een migraineaanval. Ze zijn dan wel aanwezig, maar zijn minder productief. Zowel de werkgever als de werknemer met migraine is gebaat bij serieuze aandacht voor deze aandoening. U kunt helpen met arbomaatregelen en ondersteuning op de werkvloer.


15 februari 2021 4 minuten Door redactie

Dit verdiepingsartikel wordt u aangeboden door Rendement Online


In Nederland heeft ongeveer 19% van de volwassenen last van migraine. Aangenomen wordt dat dit percentage onder werkenden even hoog is. Werknemers verzuimen ongeveer drie tot zeven dagen per jaar als gevolg van klachten door deze chronische hersenziekte. Maar sommigen kunnen ook doorwerken tijdens of direct na een migraine-aanval; dat zou naar schatting gaan om zes tot tien dagen per jaar. Hoewel de werknemer zich dan niet ziek meldt en dus aan het werk blijft, is hij minder productief en neemt de kans op fouten in het werk toe.

Maak van migraine een hoofdzaak

Hoog tijd dus om van migraine op het werk een hoofdzaak te maken. Als u weet hoe u werknemers met migraine kunt helpen, kunt u zorgen dat deze groep werknemers aan het werk kan blijven. Uw werkgever kan kosten besparen. Dat vraagt soms wel om maatwerk.

Hoewel het om een chronische aandoening gaat waarover nog veel onbekend is, weten werknemers vaak wel wat ze nodig hebben om er (beter) mee om te kunnen gaan. Ze kunnen baat hebben bij gerichte maatregelen en ondersteuning op de werkplek. De grilligheid van de ziekte maakt dat het verloop niet goed voorspelbaar is. Toch voelen veel werknemers een aanval wel aankomen.

Toch voelen veel werknemers een aanval wel aankomen

 De gevolgen van de aanval kunnen echter wisselend zijn en ook de duur is niet altijd gelijk. Vaak weten leidinggevenden welke werknemers migraine hebben, maar toch kan het zijn dat niet de volle omvang van het probleem duidelijk is. Werknemers kunnen verborgen houden dat ze een aanval voelen aankomen en melden zich niet altijd ziek. Voor leidinggevenden ligt hier een belangrijke taak: ga het gesprek aan met een medewerker met migraine.

Werknemers kunnen zich geremd voelen hier zelf over te beginnen; ze willen geen ‘aansteller’ zijn, niet zeuren, hun collega’s niet lastigvallen, of kunnen niet goed uitleggen wat er precies met hen gebeurt. Wat niet meehelpt, is dat de omgeving vaak denkt dat migraine spanningshoofdpijn is. Daardoor reageren collega’s of leidinggevenden niet altijd even begripvol.

Voorlichting geven over de aandoening en de symptomen kan hierbij helpen. Leg uit wat migraine is (géén spanningshoofdpijn, maar spanning is niet bevorderlijk) en wat de gevolgen zijn voor het werk.

Belemmeringen

Werknemers met migraine kunnen last hebben van verschillende belemmeringen. Voor of tijdens een aanval kan het onmogelijk zijn op het werk te komen. Het geheugen kan tijdelijk minder goed of helemaal niet functioneren en ook het voeren van een gesprek kan tijdelijk niet mogelijk zijn.

Migraine heeft dus invloed op een heleboel basale activiteiten die met werk samenhangen: reizen naar het werk, een telefoongesprek voeren, overleggen en vergaderen, typen enzovoort. Doordat de aandoening in aanvallen optreedt, moeten werknemers op stel en sprong hun werk uit hun handen laten vallen en kunnen ze afspraken niet nakomen.

Belangrijke triggers die een aanval op gang kunnen brengen

In de Richtlijn Migraine en werk van hoofdpijnnet.nl vindt u onder meer cijfers over migraine op het werk en het ziekteverzuim door migraine.

 

Uit een enquête gehouden door de Nederlandse Vereniging van Hoofdpijnpatiënten blijkt dat 34% van de werknemers storend licht noemt als de belangrijkste trigger die een migraineaanval op gang kan brengen. 23% noemt de computer, 22% geeft aan dat geluid een aanval uit kan lokken en bij 19% is de airconditioning de boosdoener. Van de niet-fysische factoren zijn werkdruk (44%), niet op tijd kunnen eten en drinken (32%) en vermoeidheid door het werk (27%) de belangrijkste triggers.

Omgevingskenmerken die triggeren

Al is de oorzaak van migraine dus niet bekend, er zijn wel degelijk externe factoren die van invloed kunnen zijn op het ontstaan van een migraineaanval. Het gaat dan om omgevingskenmerken op het werk die een aanval kunnen uitlokken, ook wel ‘triggers’ genoemd.

Daarnaast zijn persoonlijke eigenschappen van invloed, zoals leeftijd en geslacht. Drie keer zoveel vrouwen als mannen hebben last van migraine. Vermoed wordt dat hormonen hierbij een rol spelen; migraine kan vaker voorkomen en erger zijn rond de menstruatie en ook in de overgang kunnen klachten toenemen.

Als omgevingstriggers worden geluid, licht en temperatuur vaak genoemd. Het helpt als u de werkplek zo inricht dat werknemers deze factoren zo veel mogelijk individueel kunnen regelen. Denk aan:

  • een rustige werkruimte zonder printers en uit de loop;
  • speciale LCD-monitoren die rustiger voor de ogen zijn;
  • bureaulampen met aangepast licht;
  • geluiddempende schermen en wand- en vloerbekleding;
  • een goed lichtplan.

Laat u adviseren over maatregelen voor klimaatbeheersing en zonwering. Ga daarbij voor oplossingen die zo veel mogelijk maatwerk mogelijk maken.

Contactpersoon

Ook op het gebied van de organisatie van werk kunt u maatregelen nemen en ook daarbij zijn eigen regelmogelijkheden essentieel. Daarmee voorkomt u hoge werkdruk die tot stress kan leiden. Extra spanning is geen bewezen één-op-één oorzaak van migraine, maar het is niet bevorderlijk.

Zorg dus voor autonomie in het werk, een gezonde werkdruk en voldoende sociale steun. Flexibele werktijden kunnen helpen om de druk te verminderen. Regel ook dat het werk wordt overgenomen als de medewerker ineens niet meer kan werken of naar huis moet. Anders loopt de werkdruk na herstel alsnog op.

Het is verstandig een plan van aanpak te maken voor de medewerker met migraine. Doe dit, en bij voorkeur samen met de direct leidinggevende: wat te doen bij een aanval? Spreek bijvoorbeeld af dat de werknemer thuis kan blijven en als hij zich beter voelt eerst thuis bepaalde werkzaamheden oppakt.

Probeer ook een vaste contactpersoon aan te wijzen

Probeer ook een vaste contactpersoon aan te wijzen die in actie komt als de werknemer plotseling uitvalt. Deze persoon kan er dan voor zorgen dat de lopende werkzaamheden worden overgenomen. Het kan handig zijn als de werknemer met migraine zijn agenda met iemand deelt, bijvoorbeeld met de contactpersoon, zodat zijn afspraken zichtbaar zijn en deze overgenomen of verzet kunnen worden.

Bedrijfsarts

U kunt natuurlijk altijd hulp inschakelen van een kerndeskundige zoals de bedrijfsarts voor advies over de belastbaarheid van de werknemer met migraine of een arbeids- en organisatiedeskundige voor de inrichting van het werk en de werkplek.

Uit onderzoek blijkt wel dat werknemers met migraine niet altijd tevreden zijn over de begeleiding van de bedrijfsarts; ze voelen zich niet altijd begrepen of serieus genomen in hun klachten. Houd hier dus de vinger aan de pols en informeer hoe het contact verloopt.

Een werknemer die last heeft van psychische klachten door de aandoening of de combinatie met werk kan baat hebben bij een gesprek met de bedrijfsmaatschappelijk werker. Er zijn ook trainingen voor werknemers met migraine waar ze leren in hun leefwijze rekening te houden met hun chronische ziekte.