VERDIEPINGSARTIKEL

Belasting besparen door bij leven te schenken

Heeft u de afgelopen jaren vermogen opgebouwd, dan is het ook belangrijk dat u nadenkt over de overdracht aan volgende generaties. Als u daarmee belasting wilt besparen vindt die overdracht niet pas bij overlijden plaats, maar al eerder bij leven. Dit betekent dan natuurlijk wel dat u nu al zaken moet regelen.


8 september 2021 6 minuten Door redactie

Dit verdiepingsartikel wordt u aangeboden door Rendement Online


U moet nu al bezig zijn met uw ‘estate planning’. Dit is het geheel van maatregelen om uw vermogen op een fiscaal zo aantrekkelijk mogelijke manier over te dragen aan volgende generaties. Schenken is een belangrijk onderdeel van deze planning.

Vermogen overdragen door te schenken

Doet u nu niets met uw vermogen, dan valt alles straks in uw nalatenschap en betalen uw erfgenamen daar erfbelasting over. Maar u kunt nu ook al vermogen overdragen door te schenken. Door tijdens het leven te schenken, maken de geschonken bedragen geen deel meer uit van uw vermogen en daardoor ook niet meer van uw toekomstige nalatenschap. De erfgenamen betalen daardoor minder erfbelasting.

[quote] Jaarlijks kunt u met gebruikmaking van de vrijstellingen onbelast schenkingen doen

Stel een schenkingsplan op

U bent geheel vrij in het bepalen waar de schenking naartoe gaat. Dit kan een natuurlijk persoon zijn (zoals familie of vrienden), maar ook een goed doel wordt vaak gekozen. Er gelden verschillende vrijstellingen en tarieven waar u dan mee te maken krijgt.

De invulling van uw schenking is afhankelijk van uw wensen. Een eenmalige schenking kunt u gewoon zelf regelen. Kiest u er echter voor om vaker te schenken, dan is het aan te raden om een schenkingsplan op te (laten) stellen.

Door het opstellen van een schenkingsplan kan uw vermogen bij leven geleidelijk en gestructureerd overgaan naar uw toekomstige erfgenamen of andere begiftigden. Jaarlijks kunt u met gebruikmaking van de vrijstellingen onbelast schenkingen doen, waardoor u uw nalatenschap verkleint en minder schenkbelasting betaalt.

Een schenking op papier gebeurt vaak bij de overdracht van vermogen aan de kinderen

Schenking onder schuldigerkenning

Schenkt u een deel van uw vermogen, dan bent u het ook daadwerkelijk kwijt. Wilt u dat niet en nog de beschikking houden over het vermogen, dan kunt u ook een schenking op papier doen. Dit gebeurt vaak bij de overdracht van vermogen aan de kinderen.

Deze manier van schenking wordt ook wel een schenking onder schuldigerkenning genoemd. Hierbij draagt u een deel van uw vermogen over zonder het bedrag uit te betalen. Voordeel hiervan is dat u de beschikking blijft houden over het geschonken bedrag (u hoeft geen financiële middelen vrij te maken), terwijl er wel sprake is van besparing van toekomstige erfbelasting door het doen van de schenkingen.

Aan een schenking op papier zijn voorwaarden verbonden. Allereerst moet u de schenking vastleggen in een notariële akte. Daarnaast moet u over het bedrag van de schuldigerkenning een marktconforme rente vaststellen (elk jaar minstens 6%). U moet de rente daadwerkelijk en aantoonbaar betalen. Bijschrijving van de rente bij de schuld is niet toegestaan, net zo min als de fiscus verrekening accepteert.

Schuld in box 3

De ontvanger van de schenking onder schuldigerkenning krijgt een vordering op de schenker. Deze vordering valt onder de rendementsheffing (box 3 van de IB). Dit betekent ook dat de schenker een schuld heeft in box 3. Deze schuld komt in mindering op zijn vermogen in box 3.

Als de bezittingen van de ontvanger van de schenking nog binnen het heffingsvrije vermogen van box 3 vallen en hij wel vermogensrendementsheffing betaalt, ontstaat juist een jaarlijks voordeel in box 3 van het geschonken bedrag.

Een STAK oprichten

Een andere manier om uw zeggenschap te behouden en toch te schenken, is het certificeren van aandelen. Hiervoor moet u een stichting administratiekantoor (STAK) oprichten, waaraan u tegen uitreiking van certificaten vermogen overmaakt. Bijvoorbeeld liquide middelen, effectenportefeuilles en (kostbare) kunstvoorwerpen.

Bij de certificering van aandelen is geen schenkbelasting verschuldigd, omdat u als tegenprestatie voor het overdragen van vermogen certificaten ontvangt in de STAK die een gelijke waarde vertegenwoordigen. Schenkbelasting is immers pas verschuldigd als er bij een gift geen tegenprestatie tegenover staat.

De controle behouden

In de STAK kunt u zelf plaatsnemen als bestuurder. Hiermee behoudt u de controle over het in de stichting aanwezige vermogen. Vervolgens kunt u met behulp van een schenkingsplan de certificaten fiscaal voordelig schenken aan uw kinderen. Uw kinderen kunnen het vermogen niet consumeren, omdat er sprake is van certificaten.

Het is aan de verkrijger van de schenking om aangifte schenkbelasting te doen

Aangifte schenkbelasting doen

Op het moment dat u de tijd rijp acht om de kinderen zelf over het vermogen te laten beschikken, kunt u – onder voorwaarden – de certificaten inkopen. Als bestuurder van de STAK bepaalt u dus zelf of u uitkeringen doet op de certificaten (uitkering van rendementen op het vermogen).

Het is in principe aan de verkrijger van de schenking om aangifte schenkbelasting te doen. Mogelijk is er nog wel een vrijstelling van toepassing. Voor de schenkbelasting gelden de volgende vrijstellingen (2021): U kunt jaarlijks € 3.244 belastingvrij aan anderen schenken (bijvoorbeeld uw partner en uw kleinkinderen).

Schenkingsvrijstellingen

Als ouder kunt u jaarlijks € 6.604 belastingvrij per kind schenken. U kunt als ouder eenmalig € 26.881 belastingvrij aan uw kinderen tussen de 18 en 40 jaar schenken. Gebruiken uw kinderen het geld voor een studie, dan kunt u eenmalig belastingvrij € 55.996 schenken aan uw kinderen tussen de 18 en 40 jaar. Daarnaast geldt er een verhoogde schenkingsvrijstelling voor schenkingen aan verkrijgers tussen de 18 en 40 jaar die deze voor de eigen woning gebruiken van € 105.302.

Hoogte schenkbelasting

De hoogte van de schenkbelasting is afhankelijk van de hoogte van de schenking en van de relatie tot de schenker. Partners en kinderen betalen 10% tot een bedrag van € 128.751, daarboven 20%. Kleinkinderen betalen tot ditzelfde bedrag 18% en daarboven 36%. De overige begunstigden betalen tot € 128.751 30% en daarboven 40% schenkbelasting.

Weet de inspecteur van de schenking, dan kan hij een schenker uitnodigen tot het doen van aangifte. De schenker en de verkrijger kunnen een gezamenlijke aangifte indienen. Bij het ontbreken van een uitnodiging, is de verkrijger verplicht om de schenking aan te geven. De aangifte schenkbelasting moet binnen zijn vóór 1 maart van het jaar na de schenking.

U kunt er als schenker ook voor kiezen om de schenkbelasting te betalen

Schenker kan schenkbelasting betalen

Vaak betaalt de ontvanger de schenkbelasting over de door hem ontvangen schenking, maar u kunt er als schenker ook voor kiezen om de schenkbelasting te betalen. Als u besluit de belasting te betalen betaalt u natuurlijk wel meer schenkbelasting dan dat de ontvanger van de schenking zou doen.

Dit komt doordat het betalen van de schenkbelasting ook als een schenking door de fiscus wordt gezien. Hierdoor wordt dus het bedrag van de schenking hoger en dus ook de verschuldigde schenkbelasting. Dit noemt men ‘netto’ of ‘vrij van recht’ schenken.

Aansprakelijkheid betaling schenkbelasting

Let wel op: degene aan wie u de schenking doet blijft altijd aansprakelijk voor het betalen van de schenkbelasting. Als u deze dus toch niet afdraagt, klopt de fiscus bij de ontvanger aan voor betaling.

Toepassing van de bedrijfsopvolgingsfaciliteit in de Successiewet

Bij overdracht van ondernemingsvermogen moet in principe met de fiscus worden afgerekend. Hierbij gaat het niet alleen om het erven en schenken van een onderneming. Dit geldt namelijk ook voor de aandelen in een bv. De verkrijger van de onderneming of de aandelen zal moeten afrekenen.

Hij kan echter profiteren van de bedrijfsopvolgingsregeling (BOF) als hij de onderneming voortzet. Deze regeling bestaat uit drie faciliteiten:

  • een vrijstelling voor degenen die de onderneming krijgen en voortzetten;
  • uitstel van betaling voor degenen die de onderneming krijgen en voortzetten;
  • uitstel van betaling van belasting bij meerdere begunstigden.

Er kan tegelijkertijd gebruik worden gemaakt van deze drie faciliteiten.

 

Voortzetten

Er geldt hierbij een vrijstelling voor de schenkbelasting (maar ook voor de erfbelasting) van 100% over de waarde van de verkrijging tot € 1.119.845 per onderneming. Boven de € 1.119.845 is 83% van de waarde van de onderneming vrijgesteld. De begiftigde moet de onderneming wel voor minstens vijf jaar voortzetten. Ook moet de schenker tenminste vijf jaar eigenaar zijn geweest van de onderneming.

Verder moet het gaan om een ‘materiële onderneming’. De activiteiten moeten dus wel wat voorstellen. Volgens jurisprudentie wil dat zeggen dat de onderneming meer moet doen dan ‘normaal vermogensbeheer’. Over deze voorwaarde wordt in de rechtszaal nog regelmatig gesteggeld.