VERDIEPINGSARTIKEL

Nu schenken levert belastingbesparing op

Gaan de zaken goed met u, dan bouwt u mogelijk ook wat vermogen op. Het is dan verstandig om ook alvast na te denken over de toekomst. Hoe wilt u dat vermogen zo fiscaal voordelig mogelijk overdragen aan volgende generaties?

U kunt nu al met dit overdragen beginnen door vermogen te schenken aan bijvoorbeeld uw familieleden. Hoe doet u dat het slimste en fiscaal verstandigste/voordeligste?


22 mei 2020 5 minuten Door redactie

Dit verdiepingsartikel wordt u aangeboden door Rendement Online


Estate planning’ is het geheel van maatregelen om uw vermogen op een fiscaal zo aantrekkelijk mogelijke manier over te dragen aan volgende generaties. Schenken is daarbij een belangrijk onderdeel van estate planning (nalatenschapsplanning).

Op die manier kunt u tijdens leven al uw vermogen overdragen. Door het doen van schenkingen kunt u een toekomstige besparing van erfbelasting realiseren.

U kunt natuurlijk vermogen overdragen door bij leven te gaan schenken. Een variant op het gewone schenken van geld is het doen van zogenoemde ‘papieren’ schenkingen aan (klein)kinderen.

Dit wordt ook wel een schenking onder schuldigerkenning genoemd. Dit betekent dat u het bedrag van de schenking niet overmaakt aan het kind, maar rentedragend schuldig blijft. Uw kind krijgt dus een vordering op u, en u betaalt daarvoor rente.

Voordeel hiervan is dat u de beschikking blijft houden over het geschonkene (u hoeft geen middelen voor de schenking vrij te maken), terwijl er wel sprake is van besparing van toekomstige erfbelasting door het doen van de schenkingen.

Aan een papieren schenking zijn wel voorwaarden verbonden. Allereerst moet u de schenking vastleggen in een notariële akte. Daarnaast moet u over het bedrag van de schuldigerkenning een zakelijke rente vaststellen (elk jaar minstens 6%). Deze rente moet u ook jaarlijks aan uw (klein)kinderen betalen (bijschrijven van de rente is niet toegestaan).

Zeggenschap behouden

Het kan zijn dat u de zeggenschap over het geschonkene wilt behouden. Bijvoorbeeld om te voorkomen dat uw (klein)kinderen het geld opmaken.

Naast de mogelijkheid om op papier te schenken, kunt u ook zeggenschap behouden door te schenken onder bewind. Bij een schenking onder bewind wijst u iemand aan (dit kunt u zelf ook zijn) die het geschonken vermogen gaat beheren.

Na een periode van 5 jaar na meerderjarig worden kan uw kind de rechtbank verzoeken het bewind te beëindigen. Gaat de rechter akkoord, dan is het kind vrij het geld naar eigen inzicht te besteden. U moet een schenking onder bewind vastleggen in een schenkingsovereenkomst.

Herroepelijke schenking

U kunt er ook voor kiezen om een herroepelijke schenking te doen. Dit is een schenking waarbij u op een later moment de mogelijkheid heeft om de schenking ongedaan te maken.

Op het moment dat u de schenking herroept, keert het geschonkene weer terug in uw vermogen. De betaalde schenkbelasting kunt u op verzoek terugkrijgen.

Vastleggen in akte

Een herroepelijke schenking moet u vastleggen in een notariële of onderhandse akte. In de akte moet u ook precies opnemen in welke situaties u de schenking kunt herroepen. U kunt echter ook geen situaties opnemen.

Voorbeelden van een herroepelijke schenking zijn: U doet een schenking aan uw kind onder de voorwaarden dat uw kind een bepaalde wetenschappelijke studie afrondt of tot een bepaalde leeftijd niet heeft gerookt. De herroepelijke schenking is dan pas definitief als aan de voorwaarden uit de overeenkomst is voldaan.

Schenking terugdraaien

Voldoet uw kind niet aan de voorwaarden, dan wordt de schenking teruggedraaid en kan de schenkbelasting worden teruggevraagd. U kunt daarvoor een verzoek indienen bij de Belastingdienst.

Het is aan het kind om de schenking terug te betalen. Is (een deel van) de schenking al uitgegeven, dan kunt u daarvoor een betalingsregeling afspreken.

Certificering

Een andere manier om uw zeggenschap te behouden en toch te schenken, is het certificeren van aandelen. Hiervoor moet u een stichting administratiekantoor (STAK) oprichten, waaraan u tegen uitreiking van certificaten vermogen overmaakt. Bijvoorbeeld liquide middelen, effectenportefeuilles en (kostbare) kunstvoorwerpen.

Bij de certificering van aandelen is geen schenkbelasting verschuldigd, omdat u als tegenprestatie voor het overdragen van vermogen certificaten ontvangt in de STAK die een gelijke waarde vertegenwoordigen. Schenkbelasting is immers pas verschuldigd als er bij een gift geen tegenprestatie tegenover staat. In de STAK kunt u zelf plaatsnemen als bestuurder. Hiermee behoudt u de controle over het in de stichting aanwezige vermogen.

Vervolgens kunt u met behulp van een schenkingsplan de certificaten fiscaal voordelig schenken aan uw kinderen. Uw kinderen kunnen het vermogen niet consumeren, omdat er sprake is van certificaten.

Op het moment dat u de tijd rijp acht om de kinderen zelf over het vermogen te laten beschikken, kunt u – onder voorwaarden – de certificaten inkopen. Als bestuurder van de STAK bepaalt u dus zelf of u uitkeringen doet op de certificaten (uitkering van rendementen op het vermogen).

Vrijstelling schenkbelasting

De vrijstellingen voor de schenkbelasting luiden in 2020 als volgt:

  • kinderen: € 5.515;
  • kinderen 18 - 40 jaar eenmalig € 26.457;
  • overige verkrijgers: € 2.208.

Gebruikt een kind tussen de 18 en 40 jaar de schenking voor een studie: vrijstelling van maximaal € 55.114.

Verhoogde vrijstelling voor schenkingen aan verkrijgers tussen de 18-40 jaar die deze voor de eigen woning gebruiken is € 103.643.

Voorbeeld voordeel schenken boven erven

U schenkt aan uw zoon Sven gedurende 10 jaar jaarlijks het bedrag van de vrijstelling. Stel dat die vrijstelling voor alle jaren € 5.515 is. Er is dus geen schenkbelasting verschuldigd. Uw vermogen bedraagt € 1 miljoen. Door de schenkingen is de toekomstige nalatenschap € 944.850 (€ 1 miljoen -/- (10 x € 5.515)).

Stel dat de vrijstelling voor de erfbelasting € 20.946 bedraagt. Over de nalatenschap is nu nog € 184.780 aan erfbelasting verschuldigd.

Als u was overleden zonder het doen van de schenkingen, zou Sven over de nalatenschap € 195.810 aan erfbelasting moeten betalen. Het voordeel bedraagt dus in dit geval € 11.030 (€ 195.810 -/- € 184.780).

Voor 1 maart aangifte doen

Weet de inspecteur van de schenking, dan kan hij een schenker uitnodigen tot het doen van aangifte. De schenker en de verkrijger kunnen een gezamenlijke aangifte schenkbelasting indienen.

Bij het ontbreken van een uitnodiging tot het doen van aangifte is de verkrijger verplicht om de schenking aan te geven. Dit kan in principe op elk moment van het jaar. De aangifte schenkbelasting moet binnen zijn vóór 1 maart van het jaar na de schenking.

U mag kiezen wie de schenkbelasting betaalt

Vaak betaalt de ontvanger de schenkbelasting over de door hem ontvangen schenking, maar u kunt er als schenker ook voor kiezen om de schenkbelasting te betalen. Als u besluit de belasting te betalen betaalt u natuurlijk wel meer schenkbelasting dan dat de ontvanger van de schenking zou doen.

Schenkbelasting betalen is schenken

Dit komt doordat het betalen van de schenkbelasting ook als een schenking door de fiscus wordt gezien. Hierdoor wordt dus het bedrag van de schenking hoger en dus ook de schenkbelasting. Dit noemt men ‘netto’ of ‘vrij van recht’ schenken.

Aangifte doen

U geeft op het aangifteformulier aan wie de schenkbelasting betaalt. Betaalt u de belasting als schenker dan moet u uw adres als correspondentieadres op het formulier aangeven.

Let op: degene aan wie u de schenking doet blijft wél altijd aansprakelijk voor het betalen van de schenkbelasting. Als u de schenkbelasting dus toch niet afdraagt aan de Belastingdienst , klopt de fiscus bij de ontvanger aan voor betaling.

Gebruikmaken van de BOF

Besluit u om uw onderneming aan uw kinderen te gaan schenken, dan kan er onder voorwaarden gebruik worden gemaakt van de bedrijfsopvolgingsfaciliteit (BOF).

Er geldt hierbij een vrijstelling voor de schenkbelasting (maar ook voor de erfbelasting) van 100% over de waarde van de verkrijging tot € 1.102.209. Boven de € 1.102.209 is 83% van de waarde van de onderneming vrijgesteld. De begiftigde moet de onderneming wel voor minstens 5 jaar voortzetten.