Wat is het bezwaar van schrijven in de lijdende vorm?

29 december 2020

Ik krijg op de verslagen en rapporten die ik schrijf vaak de feedback dat ik te veel de lijdende vorm gebruik. Wat is daar nou eigenlijk zo problematisch aan?

Allereerst: het gebruik van een passieve of lijdende vorm in teksten is helemaal niet fout. Wel maken zinnen met 'worden' of 'zijn' de tekst vaak omslachtig en onaantrekkelijk. Het tegenovergestelde, de bedrijvende of actieve vorm, is duidelijker en directer. 

Niet duidelijk wie de handelende partij is

Overmatig gebruik van de lijdende vorm is een valkuil voor veel mensen die voor hun werk schrijven. Bij een lijdende vorm houdt u een slag om de arm door hulpwerkwoorden te gebruiken. Hierdoor wordt niet duidelijk wie de handelende partij is, tenzij u dit er apart aan toevoegt. Bijvoorbeeld: ‘Het secretariaat organiseert een bedrijfsborrel’ (bedrijvend) of ‘Er wordt een bedrijfsborrel georganiseerd door het secretariaat’ (lijdend). Of Zie bijvoorbeeld: 'Leidinggevenden moeten de eindejaarsgesprekken vóór 1 december afronden' (bedrijvend) of 'De eindejaarsgesprekken moeten vóór 1 december worden afgerond (door de leidinggevenden)' (leidend). 

Lijdende vorm heeft soms een functie

In de meeste teksten is het belangrijk om duidelijk en beknopt te zijn. In bepaalde gevallen is de lijdende vorm echter juist functioneel. Soms is het niet duidelijk wie de handelende partij is, of wilt u dit niet mededelen. Bijvoorbeeld: ‘Het lijkt erop dat de presentatie wordt uitgesteld.’ Ook als de bedrijvende vorm juist verwarring schept of als de handelende partij in de zin niet van belang is, kunt u bewust kiezen voor de lijdende vorm.