VERDIEPINGSARTIKEL

Compensatie voor transitievergoeding bij ontslag na twee jaar ziekte

Het kabinet heeft een compensatie voor de transitievergoeding geregeld. Uw organisatie heeft recht op zo’n compensatie als u een werknemer na twee jaar ziekte ontslaat. Wat moet u weten over de compensatie en wat zijn de voorwaarden van de regeling? Weet waar u recht op heeft!


18 januari 2019 5 minuten Door redactie

Dit verdiepingsartikel wordt u aangeboden door Rendement online.


Wilt u een werknemer na twee jaar ziekte ontslaan, dan bent u sinds de inwerkingtreding van de Wet werk en zekerheid (WWZ) vaak een transitievergoeding aan zo’n werknemer verschuldigd. Dit leidde de afgelopen jaren tot veel verontwaardiging onder werkgevers. Naast de kosten van de tweejaardurende loondoorbetalingsplicht en het investeren in de re-integratie, moeten zij ook (nog) een transitievergoeding betalen. Het gevolg is dat sommige werkgevers een werknemer na twee jaar ziekte in dienst houden om zo (voorlopig) geen transitievergoeding te hoeven betalen: het zogenoemde slapend dienstverband. De loondoorbetalingsplicht stopt dan en de werknemer krijgt (als hij hier recht op heeft) een WIA-uitkering, maar de werkgever beëindigt niet het dienstverband. Het kabinet vond de toename van het aantal slapende dienstverbanden en de oplopende kosten bij een langdurig zieke werknemer onwenselijk en heeft daarom een compensatieregeling voor de transitievergoeding bedacht. De regeling is vanaf 1 april 2020 te gebruiken.

Contractbeëindiging

Uw organisatie heeft straks recht op een compensatie voor de transitievergoeding die u na twee jaar ziekte aan een werknemer moet betalen. Om in aanmerking te komen voor de compensatie maakt het niet uit hoe het dienstverband is geëindigd. Bij opzegging via UWV, ontbinding door de kantonrechter, ontslag met wederzijds goedvinden of het niet verlengen van een tijdelijke arbeidsovereenkomst heeft u recht op compensatie. Voorwaarde is wel dat de werknemer twee jaar ziek is geweest, dat u de arbeidsovereenkomst vanwege deze reden heeft beëindigd en uiteraard dat u een (transitie)vergoeding aan de werknemer heeft betaald. De compensatie voor de transitievergoeding geldt ook met terugwerkende kracht. Dit betekent dat u compensatie kunt krijgen voor (transitie)vergoedingen die u sinds 1 juli 2015 heeft betaald aan werknemers die u na twee jaar ziekte heeft ontslagen.

Bijzondere situaties

De compensatie is in principe zo hoog als de daadwerkelijke vergoeding die u aan de werknemer heeft betaald. Er gelden wel een aantal bijzondere situaties.

1. Ontslag met wederzijds goedvinden
Bij ontslag met wederzijds goedvinden bent u wettelijk gezien geen transitievergoeding aan de werknemer verschuldigd. Toch betalen werkgevers bij het sluiten van een beëindigingsovereenkomst vaak wel een ontslagvergoeding aan de werknemer, die meestal minstens zo hoog is als de transitievergoeding. Ook in deze situatie krijgt een werkgever een compensatie voor de vergoeding die hij heeft betaald aan de zieke werknemer, maar deze bedraagt maximaal het bedrag van de transitievergoeding waar de werknemer recht op zou hebben bij ontslag via de kantonrechter of UWV. Heeft de werknemer een hogere ontslagvergoeding gekregen, dan krijgt de werkgever voor dit hogere deel dus geen compensatie.

2. Slapend dienstverband
U krijgt geen compensatie voor het deel van de transitievergoeding dat de werknemer heeft opgebouwd na de tweejaardurende loondoorbetalingsplicht. Houdt u een zieke werknemer na twee jaar ziekte in dienst, dan loopt de transitievergoeding uiteraard op. Wilt u een werknemer dan uiteindelijk toch ontslaan, dan krijgt u alleen compensatie voor het deel van de transitievergoeding dat de werknemer heeft opgebouwd vóór het einde van de loondoorbetalingsplicht. Dit kan dus van invloed zijn op uw keuze om het dienstverband met een zieke werknemer te beëindigen of in stand te houden.

3. Nooit hoger dan loondoorbetaling
De compensatie van de transitievergoeding is nooit hoger dan het brutoloon dat u heeft betaald in de eerste twee jaar ziekte. Bedroeg de transitievergoeding meer dan het bedrag aan loondoorbetaling, dan krijgt u alleen compensatie tot het bedrag aan loondoorbetaling. Dit kan bijvoorbeeld het geval zijn bij werknemers met een relatief laag inkomen.

4. Transitie- of inzetbaarheidskosten
Heeft uw organisatie transitie- of inzetbaarheidskosten in mindering gebracht op de transitievergoeding, dan krijgt u de compensatie over de hele vergoeding (dus vóór aftrek van deze kosten). Dit voorkomt dat het aftrekken van deze kosten op de transitievergoeding tot gevolg heeft dat de compensatie lager wordt. Dit zou volgens de wetgever onredelijk zijn, omdat dit deel anders voor rekening van de werkgever zou komen.

5. Loonsanctie
Een werkgever krijgt geen compensatie over de periode waarvoor hij een loonsanctie (verlenging van de loondoorbetalingsplicht vanwege het niet nakomen van de re-integratieverplichtingen) opgelegd heeft gekregen. Dit deel van het dienstverband telt dan dus niet mee voor de berekening van de compensatie.

Alleen na twee jaar ziekte

Voorwaarde voor de compensatie van de transitievergoeding is wel dat de werknemer twee jaar ziek is geweest. Als u voortijdig een beëindigingsovereenkomst met de werknemer sluit – bijvoorbeeld vanwege een geslaagd tweedespoortraject of mediationtraject – en hierbij een vergoeding afspreekt, krijgt u dus geen compensatie. Daarnaast moet de arbeidsovereenkomst zijn beëindigd vanwege de ziekte en niet vanwege een andere reden. Dit moet blijken uit de beëindigingsovereenkomst die u met de werknemer sluit.

Aanvragen

U vraagt de compensatie straks aan bij UWV. Als de regeling is ingegaan, moet u de aanvraag van de compensatie binnen zes maanden na betaling van de volledige (transitie) vergoeding indienen. Betaalt u de transitievergoeding in termijnen, dan geldt de termijn van zes maanden vanaf het moment dat u de laatste uitbetaling heeft gedaan. Bent u te laat met de aanvraag, dan vervalt het recht op compensatie. Het is dus zaak om hier op tijd bij te zijn! Ook voor aanvragen die u met terugwerkende kracht wilt indienen voor transitievergoedingen die u sinds 1 juli 2015 heeft betaald, gaat een aanvraagperiode van zes maanden gelden. U kunt dus tot en met 30 september 2020 een aanvraag met terugwerkende kracht indienen (de regeling gaat immers vanaf 1 april 2020 in). De termijn waarbinnen UWV over de aanvraag moet beslissen is voor ‘nieuwe’ gevallen acht weken. Maar omdat er bij de ingang van de compensatieregeling een hoop aanvragen met terugwerkende kracht worden verwacht, geldt voor deze ‘oude’ gevallen een beslistermijn van zes maanden.

Gegevens

Voor de aanvraag van de compensatie stelt UWV een formulier beschikbaar waaruit blijkt welke informatie zij nodig heeft voor het beoordelen van de aanvraag. Bij de aanvraag moet u in elk geval de volgende gegevens verstrekken:

  • De arbeidsovereenkomst met de werknemer.
  • Documenten waaruit blijkt dat de arbeidsovereenkomst is beëindigd vanwege langdurige arbeidsongeschiktheid, zoals de beschikking van UWV met toestemming voor de opzegging, de beschikking van de kantonrechter of de beëindigingsovereenkomst die u met de werknemer heeft gesloten bij ontslag met wederzijds goedvinden.
  • Als het ontslag niet via UWV is verlopen: een verklaring van uw organisatie dat de werknemer ziek was op het moment dat de arbeidsovereenkomst eindigde, de periode waarin de werknemer ziek was en de naam van de behandelend bedrijfsarts van de werknemer.
  • Loonstroken waaruit blijkt hoeveel loon u tijdens de ziekte aan de werknemer heeft betaald.
  • De gegevens die u gebruikt heeft om de hoogte van de transitievergoeding te berekenen.
  • Bewijs van de betaling van de (transitie)vergoeding.

Administratie

Voor de aanvragen met terugwerkende kracht houdt UWV er rekening mee dat u misschien niet meer over alle bovenstaande informatie beschikt. In dat geval zal UWV in haar administratie nazoeken of u een beschikking heeft gekregen voor de aanvraag van een WIA-uitkering of – als de arbeidsovereenkomst van rechtswege is geëindigd – Ziektewetuitkering. Als UWV niet over deze informatie beschikt, moet u een verklaring afleggen dat de werknemer ziek was bij het einde van de arbeidsovereenkomst. Hierbij moet u de aanvangsdatum van de ziekte en de naam van de bedrijfsarts die de ziekte heeft vastgesteld vermelden. Zorg er dus voor dat u in ieder geval over deze informatie beschikt! De compensatie van de transitievergoeding zorgt ervoor dat u uw administratie op orde moet hebben én dat u moet afwegen wat u met eventuele huidige slapende dienstverbanden binnen uw organisatie wilt doen. De transitievergoeding kan bij een slapend dienstverband immers nog flink oplopen en voor dit gedeelte krijgt u straks geen compensatie. Denk dus goed na over wat u met deze dienstverbanden wilt doen en hoe u hier in de toekomst mee omgaat.