Mag de werkgever vakantie opnemen verplichten?

6 april 2020

Omdat onze organisatie door de coronamaatregelen minder werk heeft, willen we alle werknemers vragen om deze maand 5 vakantiedagen op te nemen. Mogen we dat verplicht stellen?

Elke werkgever mag zijn werknemers vragen om vakantiedagen op te nemen in deze omstandigheden. Het is alleen het goed recht van de werknemer om daar 'nee' op te zeggen. Vakantie kan alleen in onderling overleg worden afgesproken. Werkgevers kunnen werknemers wel extra stimuleren om op korte termijn vrije dagen op te nemen door aan te geven dat de wettelijke vakantiedagen van 2019 op 1 juli 2020 vervallen. Daar moeten ze werknemers hoe dan ook tijdig over informeren.

NOW compenseert loonkosten via UWV

Wil een werknemer geen vakantie opnemen, dan moet hij gewoon zijn loon doorbetaald krijgen, ook als er niet voldoende werk is of de organisatie zelfs tijdelijk de deuren sluit. Ook als een werknemer vakantiedagen opneemt, moet hij trouwens gewoon loon betaald krijgen.
De werkgever kan onder voorwaarden wel in aanmerking komen voor de tijdelijke noodmaatregel overbrugging voor behoud werkgelegenheid (NOW). Hij krijgt dan een groot deel van de loonkosten bij minder werk gecompenseerd via UWV.

ADV-uren soms wel verplicht opnemen

Het verplicht stellen van vakantie is niet altijd verboden. Als werknemers ADV-uren hebben, kan de werkgever die soms wel verplicht laten opnemen. Daar moeten dan wel schriftelijke afspraken over zijn gemaakt, bijvoorbeeld dat de werkgever kan bepalen wanneer de ADV-uren worden opgenomen.

Verplichte vrije dag moet in cao geregeld zijn

Het is ook nog mogelijk om een verplichte vrije dag af te spreken, bijvoorbeeld de dag na Hemelvaartsdag, maar daarover moeten in de cao, het personeelshandboek of de arbeidsovereenkomst dan wel afspraken zijn gemaakt. In veel cao's is hier een maximum aantal dagen per kalenderjaar aan verbonden. 
Soms willen werkgevers de arbeidsvoorwaarden over verplichte vrije dagen nu wijzigen. Daar moet de ondernemingsraad dan mee instemmen. Alleen dan zullen werknemers in de regel ook gebonden zijn aan een gewijzigd reglement op het vlak van collectieve dagen.