VERDIEPINGSARTIKEL

IVF-traject naast het werk

Het krijgen van een kind verloopt niet voor iedereen makkelijk. Het lukt één op de 6 koppels in Nederland dan ook niet om binnen 1 jaar op natuurlijke manier zwanger te worden. Grote kans dus dat er ook werknemers in uw organisatie zijn die met vruchtbaarheidsbehandelingen bezig zijn. Dit is vaak een fysiek ingrijpend, langdurig en emotioneel proces. De combinatie met een baan is pittig, maar werknemers hebben wel recht op verlof.


23 december 2019 3 minuten Door redactie

Dit verdiepingsartikel wordt u aangeboden door Rendement Online.


Volgens gegevens van de Stichting Landelijke Infertiliteit Registratie was er in 2017 sprake van ongeveer 14.000 ivf-behandelingen. Helaas hebben werkgevers vaak weinig kennis in huis over vruchtbaarheidsbehandelingen.

Kort verlof bij IVF-traject

Voor veel werknemers is het doorlopen van een vruchtbaarheidstraject niet eenvoudig te combineren met hun baan. Toch maken zij misschien niet altijd gebruik van de mogelijkheid om hiervoor verlof op te nemen. Want inderdaad: als een werknemer een vruchtbaarheidsbehandeling ondergaat, bestaat hiervoor het recht op kort verzuimverlof. Tijdens dit verlof betaalt de werkgever het loon door, tenzij hierover andere afspraken zijn gemaakt in de cao of het personeelsreglement. De cao mag ten nadele van werknemers afwijken voor bijvoorbeeld het recht op loondoorbetaling.

Wat staat in de WAZO?

Volgens de Wet arbeid en zorg (WAZO) hebben werknemers recht op calamiteiten- en ander kort verzuimverlof bij ‘zeer bijzondere persoonlijke omstandigheden’. De WAZO geeft ook een aantal voorbeelden van deze zeer bijzondere persoonlijke omstandigheden: de bevalling van een partner, het overlijden en de lijkbezorging van bepaalde naasten, arts- of ziekenhuisbezoek dat redelijkerwijs niet buiten werktijd is te plannen en de noodzakelijke verzorging op de eerste ziektedag van een naaste.

Bij een wijziging van de WAZO een paar jaar geleden (sinds 1 januari 2015) is bepaald dat werknemers ook recht hebben op kort verzuimverlof bij spoedeisend, onvoorzien of redelijkerwijs niet buiten werktijd om te plannen arts- of ziekenhuisbezoek. Hieronder valt ook een ivf-behandeling, zo blijkt uit de toelichting op de wijziging van de WAZO. De regering heeft hierin aangegeven dat een werkneemster ook bij een arts- of ziekenhuisbezoek vanwege een vruchtbaarheidsbehandeling het calamiteiten- en ander kort verzuimverlof kan opnemen. Zo is het voor alle partijen meteen duidelijk dat de werknemer inderdaad recht heeft op doorbetaald verlof als er sprake is van een vruchtbaarheidsbehandeling. De werkgever mag een eventuele onkostenvergoeding wel stopzetten.

Het antwoord 'medisch' is voldoende

In principe moet de werkneemster vooraf laten weten dat zij het verlof wil opnemen. De werkgever mag naar de reden vragen, maar het antwoord ‘medisch’ is voldoende. Soms is vooraf plannen echter niet mogelijk en in dat geval moet zij het verlof en de reden daarvoor zo spoedig mogelijk doorgeven. De werkgever mag achteraf van de werkneemster verwachten dat zij aannemelijk maakt dat de opname van het verlof noodzakelijk was. Alleen als de werknemer hiermee instemt, mag de werkgever het calamiteiten- en ander kort verzuimverlof aftrekken van de vakantiedagen van de werknemer. Dit geldt alleen als die verrekening de bovenwettelijke vakantiedagen betreft. Van de wettelijke vakantiedagen moet de werkgever afblijven.

Hoeveel verlof is redelijk?

Aangezien het traject soms jaren kan duren, verliest uw werkgever misschien het geduld met een werkneemster in een vruchtbaarheidstraject. Er kan discussie ontstaan over de vraag of het arts- of ziekenhuisbezoek nog wel ‘redelijkerwijs’ niet buiten werktijd te plannen valt. De wet is hierover niet duidelijk, maar soms is die duidelijkheid wel te vinden in het bedrijfsreglement of de cao. Daarin kan staan hoeveel verlof er mag worden opgenomen. Volgens de WAZO zou ook de partner van de werkneemster betaald verlof moeten krijgen.

Ivf-traject bespreekbaar maken?

De ene werkneemster wil haar vruchtbaarheidsbehandeling geheimhouden; het kan namelijk confronterend zijn als collega’s steeds vragen naar resultaten. Maar een ander is liever open. Hoe langer het traject namelijk duurt, hoe lastiger het is om het verborgen te houden. Besluit een werkneemster te delen dat zij bezig is met een ivf-behandeling, dan kan de steun en het begrip van collega’s enorm helpen. Als arboprofessional kunt u zich inspannen om dit onderwerp bespreekbaar te maken op de werkvloer en er informatie over te verstrekken.