Is het mogelijk om een alcoholcontrole op te nemen in de arbeidsvoorwaarden?

We zouden graag willekeurige alcoholcontrole in onze arbeidsvoorwaarden willen opnemen. Mag dat? En zijn er consequenties voor de werkgever en werknemer?

Antwoord

28 november 2016

Het is niet aan te raden om zomaar de mogelijkheid van een (onaangekondigde) alcoholcontrole in te voeren. Zo heeft de OR (als die er is) een instemmingsrecht ten aanzien van een dergelijke maatregel, zodat het verstandig is de OR voorafgaand aan de invoering ervan om instemming te vragen. Maar ook als de OR ermee instemt, kunnen individuele werknemers zich tegen een blaas- of urinetest verzetten, omdat een verplichting daartoe een inbreuk vormt op hun persoonlijke levenssfeer.

Als een rechter moet oordelen over de toelaatbaarheid van een alcoholcontrole, zal hij dat (moeten) doen aan de hand van de volgende criteria (ontwikkeld in de Europese en nationale rechtspraak):

  1. is de alcoholcontrole gebaseerd op het nationale recht en is dat recht voorzienbaar en kenbaar voor het personeel? 
    In Nederlandse wetgeving ontbreekt een bepaling die werkgevers het recht geeft werknemers te verplichten tot afgifte van urine, maar een dergelijke bepaling kan wel worden opgenomen in de arbeidsovereenkomst en/of collectieve arbeidsvoorwaardenregeling: met name als de werknemers daarvoor hebben getekend en werknemers goed bekend zijn met het beleid, zal snel zijn voldaan aan de vereisten van voorzienbaarheid en kenbaarheid.
  2. Is de alcoholcontrole noodzakelijk, omdat deze een legitiem doel dient en een geschikt middel is om dat doel te bereiken? 
    Denk hierbij aan veiligheid voor het personeel en/of derden.
  3. Staat de alcoholcontrole in redelijke verhouding tot het belang van de werkgever bij het bereiken van het beoogde doel?
    Kan het beoogde doel op minder ingrijpende wijze dan door middel van de alcoholcontrole worden bereikt?

Kortom, zelfs als de werknemers met het beleid instemmen en daarmee voldoende bekend zijn (voorwaarde 1), loopt u als werkgever het risico dat (een) individuele werknemer(s) zich met succes tegen de alcoholcontrole kunnen verzetten, omdat niet is voldaan aan een of meer van de overige voorwaarden.

U kunt als werkgever besluiten de controle in te voeren (onder vermelding van de motieven en de gevolgen als een werknemer niet meewerkt of niet voor de test slaagt, zoals non-actiefstelling/ontslag) en af te wachten of het beleid in de rechtszaal standhoudt. Dat laatste zal echter sneller het geval zijn als de OR op voorhand met het beleid heeft ingestemd, als u het beleid duidelijk, schriftelijk en tijdig binnen de organisatie heeft aangekondigd en u, kort gezegd, goede redenen heeft voor de invoering ervan.

Proefabonnement Themadossiers Salaris Rendement

Gerelateerd aan dit antwoord

Laatst toegevoegd

Meest gelezen

E-learningcursussen

  • AVG: een introductie
    • Videocollege 14 minuten

    De AVG is vanaf 25 mei 2018 van toepassing en iedere organisatie moet hieraan voldoen. Onderschat niet de aanpassingen die uw organisatie hiervoor moet doen, want het zal een grote...

  • AVG: het recht om vergeten te worden
    • Videocollege 7 minuten

    Door de AVG gelden er nieuwe en aangescherpte regels wat betreft de persoonsgegevens van betrokkenen. Een veelbesproken onderwerp gaat over het recht om vergeten te worden. Wat houdt...

Heeft u een vraag over Privacy op het werk?

Jacco van den Berg

Oprichter en trainer

Van den Berg Training & Advies
Adviseur is nu beschikbaar