Kan onze organisatie wachtdagen bij ziekte zomaar invoeren?

Verzuim is voor elke organisatie een grote kostenpost, ook voor de onze. We vroegen ons af of het instellen van wachtdagen kan helpen de kosten te verminderen. Maar hoe werken wachtdagen precies en hoe voeren we die in?

Antwoord

27 maart 2015

In principe moet de werkgever vanaf de eerste ziektedag het loon van de werknemer doorbetalen. Soms is er echter sprake van één of twee wachtdagen. Dit houdt in dat de werkgever de eerste ziektedag of eerste twee ziektedagen niet hoeft uit te betalen. De werknemer betaalt die dagen uit eigen zak. Als een werknemer weer beter is en hij wordt binnen vier weken opnieuw ziek door dezelfde oorzaak, dan mag u geen wachtdagen rekenen. Er is dan nog sprake van één ziekteperiode.

Beroepsziekte

Ook als een werknemer verzuimt omdat hij een beroepsziekte heeft, zijn wachtdagen niet toegestaan. Verder moet u erop letten dat een werknemer niet onder het minimumloon terechtkomt als hij wachtdagen moet opnemen. U moet dit tekort dan aanvullen tot aan het minimumloon.
Zeker als in uw organisatie veel kort verzuim voorkomt, kunt u de verzuimkosten aardig terugdringen als u wachtdagen invoert. Er zitten echter wel nog wat haken en ogen aan. Als u binnen uw organisatie geen wachtdagen hanteert, kunt u die niet zomaar invoeren. U mag alleen wachtdagen toepassen als de cao of individuele arbeidsovereenkomst u deze mogelijkheid biedt, of als het in het bedrijfsreglement staat dat de werknemers ondertekend hebben. Een eenmaal getekende arbeidsovereenkomst of getekend bedrijfsreglement kunt u meestal niet eenzijdig wijzigen, daar moet de werknemer mee instemmen. Heeft uw organisatie een ondernemingsraad, dan moet u de OR om instemming vragen. Wachtdagen zijn namelijk onderdeel van het verzuimbeleid en daarover heeft de raad instemmingsrecht.

Wantrouwen

U zult uw medewerkers in ieder geval goed moeten uitleggen waarom u wachtdagen wil invoeren. Veel werknemers zullen de invoering namelijk opvatten als een motie van wantrouwen. Kennelijk gelooft de werkgever niet dat werknemers die zich ziek melden ook écht ziek zijn, en wil hij hiermee voorkomen dat mensen zomaar een ‘baaldag’ opnemen. Als ze zelf moeten betalen voor zo’n baaldag, zullen ze dat wel uit hun hoofd laten. Het is de vraag of u dit signaal wil afgeven. Heeft u inderdaad het vermoeden dat bij veel kort verzuim in uw organisatie werknemers helemaal niet ziek zijn, dan kunnen wachtdagen een oplossing zijn. U loopt dan echter wel het risico dat werknemers ter compensatie nog één of twee wel betaalde dagen achter hun verzuim plakken. Daardoor kan het verzuim zelfs toenemen. Dit heeft dan ook weer nadelige gevolgen voor de collega’s van de ziekgemelde werknemers, want zij moeten langer het werk van de zieke overnemen. Het is dus de vraag of u er iets mee opschiet.

Gemotiveerd

Wachtdagen zouden wel kunnen werken in teams die erg gemotiveerd zijn. Zij komen soms ziek naar hun werk of gunnen zichzelf niet de tijd om goed te herstellen, omdat ze hun werkgever niet op kosten willen jagen. In zulke gevallen zouden wachtdagen wel kunnen helpen. Omdat werknemers toch een wachtdag (of twee) hebben, blijven ze gewoon thuis in plaats van ziek of nog niet helemaal hersteld naar hun werk te gaan. En dit is ook weer voordelig voor uw organisatie, want u hoeft geen loon door te betalen voor een zieke werknemer die weliswaar op zijn werk zit, maar weinig productief is. Het hangt dus heel sterk van uw medewerkers en bedrijfscultuur af of wachtdagen een gunstig effect hebben.
U kunt – met instemming van de ondernemingsraad – altijd een proef doen met wachtdagen en kijken of ze het gewenste effect hebben. Voer wachtdagen dan tijdelijk in, in uw hele organisatie of alleen bij een beperkte groep. Zorg er in ieder geval voor dat u hier met uw medewerkers duidelijk over communiceert. Koppel de resultaten van de proef ook terug, zodat ze weten welke effecten wachtdagen hebben.

banner-prinsjesdag-2017-738x110-G-rev02

Gerelateerd aan dit antwoord

Laatst toegevoegd

Meest gelezen

Heeft u een vraag over Ziekteverzuim?

Carlijn Schreuder

Advocaat arbeidsrecht

Marxman Advocaten
Adviseur is nu beschikbaar