Kunnen we werknemers verplichten om op koopzondag te werken?

Onze winkel gaat binnenkort elke zondag open. Een aantal van onze werknemers heeft kinderen en sommigen zijn erg gesteld op zondag als religieuze rustdag. We denken dus dat zij er niet blij mee zijn als ze op zondag moeten werken. Welke regels voor arbeidstijden gelden er nu precies voor werken op zondag? Kunnen we werknemers verplichten op zondag te werken? En welke rol speelt onze ondernemingsraad hierin?

Antwoord

14 april 2015

In bepaalde sectoren is het vanwege de aard van de werkzaamheden noodzakelijk om op zondag te werken, zoals in de zorg, de horeca, bij de brandweer of bij de politie. Organisaties die actief zijn in een sector waarin de aard van de werkzaamheden het noodzakelijk maakt om op zondag te werken, kunnen met hun medewerkers afspreken dat zij op zondag werken. Als het werken op zondag voortvloeit uit de aard van de werkzaamheden, is het niet nodig om voor het zondagswerk de instemming van de ondernemingsraad (OR) te vragen. Dit geldt voor uw sector niet: de aard van de werkzaamheden maakt werken op zondag niet noodzakelijk.

Spoed

Het is ook mogelijk dat bepaalde bedrijfsomstandigheden het noodzakelijk maken dat werknemers op zondag werken. Hoewel zowel de wet als de jurisprudentie weinig duidelijkheid geeft over wat deze omstandigheden zijn, kunt u hierbij denken aan een situatie waarin een bepaalde belangrijke order met spoed moet worden uitgevoerd, waardoor het nodig is om op zondag te werken. Als een organisatie wil dat medewerkers vanwege ‘bedrijfsomstandigheden’ op zondag werken, maar dit niets te maken heeft met de ‘aard van de werkzaamheden’, moeten individuele werknemers én OR hiermee instemmen. Werknemers van winkels zijn echter niet verplicht om op zondag te werken. Enige jaren geleden heeft toenmalig minister Kamp van Sociale Zaken en Werkgelegenheid (SZW) in antwoord op Kamervragen gesteld dat druk uitoefenen op winkelwerknemers om op zondag te werken uit den boze is. Zondagwerk ligt immers (nog) niet in de aard van het winkelvak. Ook bedrijfsomstandigheden zijn niet genoeg reden. In artikel 7:670 lid 9 van het Burgerlijk Wetboek staat dat een werknemer niet ontslagen mag worden omdat hij weigert op zondag te werken, terwijl de bedrijfsomstandigheden daarom vragen. In de praktijk zijn er juist in winkelbedrijven veel misstanden als het gaat om werken op koopzondagen. Winkels zetten hun werknemers vaak onder druk om op koopzondag te komen werken.

Intimidatie

Werknemers durven niet te weigeren, omdat ze bang zijn ontslagen te worden of dat hun tijdelijke contract niet wordt verlengd. Ook op het gebied van betaling houden bedrijven zich niet aan de regels. In veel cao’s is afgesproken dat werknemers op zondag extra betaald krijgen. Een toeslag van 100% is gebruikelijk. Winkelpersoneel dat op zondag werkt, ontvangt die toeslag lang niet altijd. In plaats van door intimidatie kunt u uw medewerkers ook op een positieve manier proberen over te halen om op koopzondag te werken. Extra betaling is voor veel werknemers erg aantrekkelijk. Werknemers met kinderen willen misschien wel op zondag werken als ze op woensdag vrij kunnen zijn. Maatwerk kan de meeste problemen waarschijnlijk wel oplossen.

Recht

Werknemers die uit religieuze overwegingen niet op zondag willen werken, staan echter volkomen in hun recht. Het College voor de Rechten van de Mens (vroeger de Commissie Gelijke Behandeling) heeft geoordeeld dat een sollicitant alleen moet melden dat hij (gewetens)bezwaren heeft tegen werken op zondag als zondagsarbeid in de organisatie gebruikelijk is en voortvloeit uit de aard van het werk, óf dat de bedrijfsomstandigheden dit noodzakelijk maken. In alle andere gevallen hoeft hij helemaal niets te zeggen over zijn bereidheid op zondag te werken

(Commissie Gelijke Behandeling, 12 juli 2006).

Gerelateerd aan dit antwoord

Laatst toegevoegd

Meest gelezen

Heeft u een vraag over Arbeidsvoorwaarden?

Dick van Deventer

Advocaat arbeidsrecht

Valegis Advocaten
Adviseur is nu beschikbaar