Moet een werknemer een deel van het ouderschapsverlof terug betalen als zij minder gaat werken?

Een medewerker wil na haar ouderschapsverlof minder gaan werken, van 36 uur naar 24 uur per week. Zij heeft een vergoeding ontvangen volgens de CAO Sociaal werk:

Wordt gedurende maximaal twaalf maanden van het verlof over de opgenomen verlofuren een vergoeding ter hoogte van 40% van het salaris betaald, tot hoogstens de helft van de in de arbeidsovereenkomst vastgelegde gemiddelde omvang van het dienstverband per week.

Moet zij een deel terug betalen na haar ouderschapsverlof omdat zij nu minder wil werken? Of is dit alleen van toepassing als ze haar overeenkomst beëindigd? De CAO Sociaal werk zegt hier het volgende over:

Als de werknemer de arbeidsovereenkomst op zijn verzoek beëindigt, tijdens of binnen zes maanden na het einde van het betaalde ouderschapsverlof, betaalt hij de ontvangen vergoeding over het opgenomen ouderschapsverlof aan de werkgever terug. Dit is niet het geval wanneer de werknemer ontslag neemt nadat de werkgever zijn verzoek om de arbeidsduur aan te passen aan de arbeidsduur tijdens het ouderschapsverlof heeft geweigerd.

Antwoord

10 januari 2018

Uw vraag heeft betrekking op het terugbetalen van een vergoeding die tijdens het ouderschapsverlof is betaald. Om precies te zijn wil u graag weten of de werknemer een deel van de verkregen vergoeding moet terugbetalen na haar ouderschapsverlof, omdat zij nu minder gaat werken.

Ouderschapverlof

Het wettelijk ouderschapsverlofrecht is geregeld in artikel 6:1 lid 1 Wet arbeid en zorg, en is een vorm van onbetaald verlof. In een Collectieve arbeidsovereenkomst (hierna: Cao) kunnen echter afwijkende regelingen met betrekking tot het ouderschapsverlof worden opgenomen. Zo kan onder meer worden afgesproken dat de werkgever het ouderschapsverlof deels doorbetaalt.

Wijziging arbeidsduur

Een werknemer die ouderschapsverlof heeft genoten kan de werkgever na afloop daarvan verzoeken om aanpassing van zijn arbeidstijdpatroon voor de periode van een jaar, dan wel een andere tussen hen overeengekomen periode. Voor de werkgever bestaat de plicht om op dit verzoek te reageren op grond van artikel 4:1b lid 1 Arbeidstijdenwet.

Situatie binnen uw organisatie

U geeft aan dat binnen uw organisatie de Cao Sociaal werk van toepassing is. In deze Cao zijn bepalingen met betrekking tot het ouderschapsverlof opgenomen: 

  • In artikel 5.11 B2 onderdeel 3 sub a van de Cao Sociaal werk staat: ''Als de werknemer gebruik maakt van de verlofregeling, dan wordt gedurende maximaal twaalf maanden van het verlof over de opgenomen verlofuren een vergoeding ter hoogte van 40% van het salaris betaald, tot hoogstens de helft van de in de arbeidsovereenkomst vastgelegde gemiddelde omvang van het dienstverband per week.''
  • In artikel 5.11 B2 onderdeel 6 Cao staat: ''Als de werknemer de arbeidsovereenkomst op zijn verzoek beëindigt, tijdens of binnen zes maanden na het einde van het betaalde ouderschapsverlof, betaalt hij de ontvangen vergoeding over het opgenomen ouderschapsverlof aan de werkgever terug. Dit is niet het geval wanneer de werknemer ontslag neemt nadat de werkgever zijn verzoek om de arbeidsduur aan te passen aan de arbeidsduur tijdens het ouderschapsverlof heeft geweigerd.''

U gaf aan dat de werknemer na haar ouderschapsverlof minder wil gaan werken, van 36 uur naar 24 uur per week. Zij heeft tijdens haar ouderschapsverlof over de opgenomen verlofuren een vergoeding ontvangen overeenkomstig artikel 5.11 B2 onderdeel 3 sub a van de Cao Sociaal werk. Uit de voorgaande bepalingen blijkt dat de werknemer slechts indien sprake is van beëindiging van de arbeidsovereenkomst op eigen verzoek, de ontvangen vergoeding over het opgenomen ouderschapsverlof moet terugbetalen. Er is geen plicht tot terugbetaling indien de werknemer ontslag neemt, omdat de werkgever haar verzoek om de arbeidsduur aan te passen heeft geweigerd. Met andere woorden, de werknemer moet de ontvangen vergoeding enkel terugbetalen indien de arbeidsovereenkomst op eigen verzoek wordt beëindigd.

Het is echter van belang om na te gaan of de werknemer al tijdens het verlof heeft besloten tot wijziging van de verlofduur en dit heeft aangegeven. Indien dit het geval is, dan zal al tijdens uitkering van de vergoeding een correctie zijn toegepast. Indien dit niet het geval is (de werknemer heeft 36 uur gewerkt en de desbetreffende vergoeding ontvangen), is zowel op basis van de wet met betrekking tot het betalen van een ouderschapsverlofvergoeding als op basis van de Cao Sociaal werk geen grondslag om terugbetaling van de te veel betaalde vergoeding te verzoeken. Er is namelijk slechts sprake van wijziging van de arbeidsduur en niet van ontslag. Daarnaast is ook geen sprake van de situatie dat het verzoek om de arbeidsduur aan te passen is geweigerd (met ontslag als gevolg).

Onverschuldigde betaling

Een mogelijkheid om het te veel betaalde bedrag toch terug te krijgen is door de werknemer vriendelijk per brief te verzoeken de vergoeding over te maken, in de hoop dat zij toch tot betaling over gaat. Indien dit niet succesvol is, dan kan op basis van de onverschuldigde betaling via de rechter het te veel betaalde bedrag worden teruggevorderd op grond van artikel 6:203 lid 2 BW. Onverschuldigde betaling houdt kortgezegd in dat er een geldelijke betaling is gedaan door de werkgever, maar dat dit is gedaan zonder dat hier een rechtsgrond voor was. Het is echter de vraag of u deze weg wil inslaan. Daarnaast dienen specifieke voorwaarden in acht genomen te worden.

Tot slot

Om terug te komen op uw vraag: Nee, zowel op basis van de wettelijke regeling met betrekking tot ouderschapsverlof als op basis van de Cao Sociaal werk is er geen grondslag voor de werknemer om een deel van de vergoeding van het ouderschapsverlof terug te betalen. Er is slechts sprake van wijziging van de arbeidsduur en geen sprake van beëindiging van de arbeidsovereenkomst. Het is wel mogelijk om de werknemer per brief te verzoeken het onverschuldigde bedrag over te maken. Indien het voorgaande niet lukt, dan kan via de rechter het onverschuldigde bedrag worden teruggevorderd. Een en ander is enkel relevant indien de arbeidsduurvermindering reeds is ingevoerd zonder dat de vergoeding (gekoppeld aan 36 uur) is aangepast. Als de vermindering in uren naar 24 uren nog aanstaande is, dan kan per die datum vanzelfsprekend ook direct de vergoeding worden aangepast naar 24 uur per week.

----------------------------------

Deze vraag is beantwoord door:

Niels Koene - CMS

Bijlagen bij dit antwoord

Gerelateerd aan dit antwoord

Laatst toegevoegd

Meest gelezen

Heeft u een vraag over Ouderschapsverlof?

Emma Bevers

Advocaat arbeidsrecht

Haagstate Advocaten N.V.
Adviseur is nu beschikbaar