Wat zijn de consequenties van de overdracht van onze onderneming?

Mijn compagnon en ik drijven onze onderneming in de vorm van een VOF. Gezien onze leeftijd willen wij deze per 1 januari a.s. overdragen aan één van onze trouwe werknemers. Kunt u ons aangeven wat hiervan voor ons de fiscale consequenties zijn?

Antwoord

17 april 2015

Zoals u aangeeft in uw vraag, zijn u en uw compagnon ondernemer in een vennootschap onder firma (VOF). Uw ondernemingswinst wordt dus belast in de inkomstenbelasting. Als u beiden de onderneming overdraagt aan uw werknemer en daardoor ophoudt met het genieten van winst uit onderneming, is in fiscaal opzicht sprake van staking van uw onderneming. De stakingswinst wordt belast tegen het progressieve tarief van box 1.

Stakingswinst

De stakingswinst omvat de winst behaald met of bij het staken van de onderneming. In uw geval wordt ieders aandeel in de onderneming overgedragen aan uw werknemer. De met de staking behaalde winst bestaat uit het verschil tussen de door u te ontvangen koopsom en de fiscale boekwaarde van de activa en passiva. Met andere woorden: er moet worden afgerekend over de in de activa aanwezige stille reserves. Ook de waarde van goodwill behoort tot de stakingswinst. Met de winst behaald bij staking wordt gedoeld op de winst die als gevolg van de staking ontstaat door een eventuele vrijval van de fiscale reserves en de desinvesteringsbijtelling. Er gelden een aantal faciliteiten die de ‘pijn’ van een fiscale afrekening kunnen verzachten. Zo heeft u ten aanzien van stakingswinst recht op stakingsaftrek.

Lijfrente

Dit houdt in dat voor de stakingswinst gebruik kan worden gemaakt van een stakingsaftrek van € 3.630. Daarnaast kunt u de belastingheffing over de stakingswinst geheel of gedeeltelijk naar de toekomst verschuiven. U mag namelijk onder voorwaarden een bedrag van de stakingswinst omzetten in een lijfrente. Het bedrag waarvoor u een lijfrente kunt bedingen, moet u binnen een half jaar na het kalenderjaar waarin er gestaakt is afstorten bij een verzekeraar (ingeval van een lijfrenteverzekering) dan wel bij een bank (ingeval van een bancaire lijfrente). Dus bij een bedrijfsoverdracht per 1 januari 2014: vóór 1 juli 2014. Indien uw werknemer tenminste 36 maanden als werknemer in dienst is bij de onderneming, bestaat voor u ook de mogelijkheid de stille reserves en goodwill belastingvrij over te dragen. De belastingclaim op de stille reserves en goodwill wordt dan doorgeschoven naar uw werknemer. Hij hoeft er echter pas belasting over te betalen als hij deze realiseert, bijvoorbeeld als hij de onderneming verkoopt. Dit wordt een ‘geruisloze’ bedrijfsoverdracht genoemd. Een geruisloze bedrijfsoverdracht houdt dus in dat de fiscale claims die normaal rusten op u als ‘staker’ van de onderneming worden doorgeschoven naar uw werknemer. Voor u heeft dit als voordeel dat u geen stakingswinst realiseert. Voor uw werknemer is de overnameprijs lager. Hij zal namelijk een korting bedingen op de overnameprijs, aangezien hij de onderneming met de fiscale boekwaarden voortzet die op uw eindbalans staan. Hierdoor kan hij bijvoorbeeld niet afschrijven over de werkelijke waarde van de onderneming, waardoor zijn belastingdruk hoger is. De korting wordt vaak gesteld op 20% van de stille reserves en goodwill.

Schuldig

In het vorenstaande is ervan uitgegaan dat uw werknemer de koopsom ineens zal betalen door een bancaire geldlening. Het is echter ook mogelijk uw onderneming over te dragen tegen gehele of gedeeltelijke schuldigerkenning. Indien uw werknemer de koopsom (gedeeltelijk) schuldig blijft, valt de vordering bij u in box 3. Ondanks dat u dan nog geen liquiditeiten ontvangt, moet u in principe dus wel met de fiscus afrekenen over de stakingswinst. Sinds 2005 geldt er tegen voorwaarden wel een betalingsregeling voor de belastingheffing over de stakingswinst als de koper de koopsom schuldig blijft.

Gerelateerd aan dit antwoord

Laatst toegevoegd

Meest gelezen

Heeft u een vraag over Overdracht onderneming?

Jeroen Hettema

Adviseur financiële administratie, fiscale zaken en non-profit

Finovion
Adviseur is nu beschikbaar