Hoe controleert de fiscus in 2026 op schijnzelfstandigheid?

Question

Welke wijzigingen zijn er in het Handhavingsplan Arbeidsrelaties 2026, waarin de Belastingdienst de aanpak rondom schijnzelfstandigheid voor het jaar 2026 beschrijft?

Accepted Answer

Sinds 2025 is het handhavingsmoratorium op schijnzelfstandigheid opgeheven en controleert de Belastingdienst actief op de juiste kwalificatie van arbeidsrelaties. Om de overgang soepel te laten verlopen, voerde het kabinet een 'zachte landing' in die oorspronkelijk eind 2025 zou aflopen.

Op het laatste moment besloot het demissionaire kabinet deze zachte landing in 2026 gedeeltelijk te verlengen. De concrete invulling hiervan staat beschreven in het Handhavingsplan Arbeidsrelaties 2026 en de Handleiding bedrijfsbezoeken en boekenonderzoeken 2026.

Controlemethode en boetes

In 2026 begint de Belastingdienst controles op schijnzelfstandigheid in beginsel met een bedrijfsbezoek. Dit is meestal een laagdrempelig, oriënterend gesprek waarbij de fiscus bijvoorbeeld een waarschuwing kan geven. Na zo'n bezoek kan een intensievere controle volgen in de vorm van een boekenonderzoek. Hierbij kan de Belastingdienst kiezen voor onderzoek over een volledig kalenderjaar of een recent aangiftetijdvak. Het uitgangspunt uit 2025 om alleen het meest recente aangiftetijdvak te onderzoeken is vervallen, waardoor de fiscus meer vrijheid heeft gekregen.

Wanneer uit een boekenonderzoek blijkt dat arbeidsrelaties verkeerd zijn gekwalificeerd, volgt een correctieverplichting of naheffingsaanslag. Net als in 2025 legt de inspecteur geen verzuimboetes op, wat tot € 6.709 kan schelen. Echter, een belangrijk verschil met 2025 is dat de fiscus vanaf 2026 wel een vergrijpboete kan opleggen bij opzet of grove schuld. Deze boetes kunnen fors zijn, bijvoorbeeld 25% van de nageheven loonheffingen. Het blijft daarom essentieel om bij het inhuren van zzp'ers het proces goed in te richten en kritisch te zijn op de arbeidsrelatie.

Terugkijktermijn en hulpmiddelen

Normaal gesproken kan de Belastingdienst tot vijf jaar terug naheffingen opleggen, verhoogd met rente en boetes. Tot 2030 geldt echter een overgangsregeling waarbij de fiscus niet verder terugkijkt dan 1 januari 2025. Uitzonderingen hierop zijn situaties met kwaadwillendheid of wanneer een organisatie eerdere aanwijzingen onvoldoende heeft opgevolgd. Vanaf 2030 wordt weer de normale vijfjarige naheffingstermijn gehanteerd.

Om werkgevers te helpen arbeidsrelaties correct te beoordelen, heeft de overheid verschillende hulpmiddelen beschikbaar gesteld. Op hetjuistecontract.nl staat een keuzehulp voor het juiste contracttype. Voor uitgebreidere beoordelingen biedt beoordelingarbeidsrelatie.nl de Webmodule Beoordeling Arbeidsrelatie. Ook staan op rijksoverheid.nl praktijkvoorbeelden in de publicatie 'zzp, ja of nee' uit januari 2026. Daarnaast is het mogelijk vooroverleg aan te vragen bij de Belastingdienst.

Thema's

Direct naar:

Thema's

Direct naar:

Thema's

Direct naar:

Thema's

Direct naar:

Thema's

Direct naar:

Thema's

Direct naar:

Thema's

Direct naar:

Thema's

Direct naar:

Hoe controleert de fiscus in 2026 op schijnzelfstandigheid?

2 februari 2026

Thema's

Direct naar:

Thema's

Direct naar:

Thema's

Direct naar:

Thema's

Direct naar:

Thema's

Direct naar:

Thema's

Direct naar:

Thema's

Direct naar:

Thema's

Direct naar:

Thema Werken met zzp'ers