Wat is schijnzelfstandigheid?

Question

Onze organisatie werkt soms met zzp’ers. We horen veel over de handhaving op schijnzelfstandigheid, maar wat moeten we daar eigenlijk onder verstaan?

Accepted Answer

Schijnzelfstandigheid betekent dat je een zzp'er inhuurt, maar dat deze in de praktijk als werknemer werkt. Schijnzelfstandigheid draait om de aard van de arbeidsrelatie.

Wat is een zzp'er?

Zzp’ers (zelfstandigen zonder personeel) zijn niet in loondienst, maar werken als zelfstandig ondernemer. Jouw organisatie is dan niet de werkgever, maar de opdrachtgever van de zzp’er. Dat betekent onder meer dat je voor een ingehuurde zzp’er geen loonbelasting en premies voor verschillende verzekeringen betaalt. En de zzp’er is zelf verantwoordelijk voor het regelen van zijn pensioen of ziekteverlof. Ook heeft hij bijvoorbeeld geen ontslagbescherming.

Omstandigheden van de opdracht

Dat is toegestaan, zolang de zzp’er maar werkelijk beschouwd kan worden als ondernemer. Het komt namelijk voor dat iemand zich presenteert als zelfstandige, terwijl er volgens het arbeidsrecht sprake is van een werknemer. Ook kan het zijn dat de aard van de opdracht te veel lijkt op een dienstverband. Dan is sprake van schijnzelfstandigheid.

Een voorbeeld: een werknemer vertrekt bij jouw organisatie en vestigt zich als zzp’er. Wanneer je deze zzp’er vervolgens hetzelfde werk laat doen als voorheen in loondienst, onder precies dezelfde omstandigheden als collega’s die nog wel in loondienst zijn, is de kans groot dat het om schijnzelfstandigheid gaat.

Risico’s van schijnzelfstandigheid

Als opdrachtgever loopt jouw organisatie risico als blijkt dat een zzp’er eigenlijk werknemer is. Je moet dan toch alsnog loonbelastig en premies afdragen en soms ook pensioenpremies. Er kan ook een cao van toepassing zijn, waar de zelfstandige aanspraak op kan maken, omdat hij werknemer is. Het is dus belangrijk om te kiezen voor de juiste contractvorm.

Zelfstandigheid volgens het arbeidsrecht

Over de precieze regels van de wet is veel te doen. In het kort gaat het om gezag, arbeid en loon (infographic). In de arbeidsrelatie met een zelfstandige mag geen sprake zijn van werkgeversgezag, is er geen verplichting tot het leveren van persoonlijke arbeid (de zelfstandige mag dus ook iemand anders inhuren om het werk te laten doen) en is er een beloning afgesproken voor de verrichte arbeid.

Naast deze drie factoren kunnen ook andere omstandigheden van belang zijn, zoals de duur van de opdracht en de hoogte van de beloning. Het gaat om een afweging van verschillende omstandigheden. Je leest er meer over in dit verdiepingsartikel.

Thema's

Direct naar:

Thema's

Direct naar:

Thema's

Direct naar:

Thema's

Direct naar:

Thema's

Direct naar:

Thema's

Direct naar:

Thema's

Direct naar:

Thema's

Direct naar:

Wat is schijnzelfstandigheid?

9 maart 2026

Wat is

Thema's

Direct naar:

Thema's

Direct naar:

Thema's

Direct naar:

Thema's

Direct naar:

Thema's

Direct naar:

Thema's

Direct naar:

Thema's

Direct naar:

Thema's

Direct naar:

Thema Werken met zzp'ers

Wat is