VERDIEPINGSARTIKEL

Fiscale afhandeling van studietoelage voor kinderen van werknemers

In de praktijk blijken werkgevers tegemoetkomingen aan werknemers te geven voor de studiekosten die hun kinderen maken. Misschien is uw onderneming ook wel zo’n gulle gever. De vraag daarbij voor u is natuurlijk hoe zo’n vergoeding fiscaal precies moet worden afgehandeld. Er zijn namelijk mogelijkheden voor een onbelaste studiekostenvergoeding, ook zónder dat dit van uw vrije ruimte afsnoept.


17 september 2019 4 minuten Door redactie

Dit verdiepingsartikel wordt u aangeboden door Rendement online en Lotte van Rees, freelance specialist loonheffingen en voormalig hoofdredacteur van Salaris Rendement.


De Belastingdienst heeft in het Handboek Loonheffingen op diverse plekken informatie opgenomen over hoe een tegemoetkoming voor de studiekosten van kinderen van werknemers fiscaal moeten worden afgehandeld. Uw onderneming blijkt drie manieren te hebben om zo'n studiekostenvergoeding onbelast te kunnen uitbetalen. Die komen hierna aan bod.

Bedoeling

Uw onderneming kan ervoor kiezen om de werknemer een vergoeding te geven voor (een deel van) de studiekosten van zijn zoon of dochter. Omdat het niet de bedoeling zal zijn dat de betreffende werknemer hierover belasting moet betalen, zult u die studietoelage als eindheffingsloon ten laste van de vrije ruimte (moeten) brengen. Hierdoor zet u de vergoeding om in onbelast loon voor de werknemer. Er is namelijk geen andere grond waarop deze vergoeding onbelast kan blijven. Door de verwerking als eindheffingsloon ten laste van de vrije ruimte, snoept de tegemoetkoming uiteraard wel wat van de beschikbare vrije ruimte van 1,2% van de fiscale loonsom van uw onderneming af. Als hierdoor de beschikbare ruimte wordt overschreden, is uw organisatie 80% eindheffing over de overschrijding verschuldigd.

Aanwijzen

Bij het aanwijzen van de studiekostenvergoeding voor het kind van de werknemer als eindheffingsloon moet u uiteraard de gebruikelijkheidstoets in acht nemen. Dat betekent dat het aanwijzen van de vergoeding als eindheffingsloon ten laste van de vrije ruimte van uw onderneming, niet meer dan 30% mag afwijken van wat in vergelijkbare omstandigheden als gebruikelijk aangewezen eindheffingsloon geldt. In het Handboek Loonheffingen geeft de Belastingdienst als voorbeeld dat het als eindheffingsloon in de vrije ruimte onderbrengen van een vergoeding van € 3.000 voor collegegeld en bijkomende studiekosten aan werknemers met studerende kinderen, niet ongebruikelijk is. Als u twijfelt of een bepaalde tegemoetkoming voor (de studiekosten van de kinderen van) uw werknemers al dan niet als ongebruikelijk geldt, kunt u uiteraard altijd even bij de Belastingdienst aankloppen.

Fonds

U kunt ook een studiefonds oprichten voor de kinderen van werknemers en de tegemoetkoming daaruit betalen. Onder deze voorwaarden zijn de uitkeringen (en verstrekkingen) uit zo’n met de dienstbetrekking verbonden fonds belastingvrij:

  • Het gaat niet om uitkeringen (en verstrekkingen) voor adoptie, bevalling, invaliditeit, overlijden en ziekte.
  • De werknemer heeft geen vrijgestelde aanspraak op de uitkeringen (of verstrekkingen) uit het fonds.
  • Werknemers die aan het fonds bijdragen, hebben de laatste vijf jaar – of kortere bestaansduur van het fonds – gezamenlijk minstens net zo veel bijgedragen als de werkgever heeft gedaan. Zulke werknemersbijdragen aan het fonds houdt u in op hun nettoloon, u mag ze dus niet inhouden op het brutoloon en op die manier onbelast laten.

Verduidelijking op verzoek

Dat in het Handboek Loonheffingen informatie is opgenomen over de mogelijkheden om een tegemoetkoming te betalen aan de studerende kinderen van werknemers, is niet zomaar. Tijdens de behandeling in de Tweede Kamer van het Belastingplan 2019 is een motie aangenomen met het verzoek van de regering aan de Belastingdienst tot verduidelijking van de fiscale afhandeling van zulke vergoedingen.

Rechtstreeks

Uw onderneming kan er ook voor kiezen om de vergoeding rechtstreeks aan het kind van de werknemer te betalen. Als u de studietoelage aan de zoon of dochter betaalt, is er sprake van loon uit de bestaande dienstbetrekking van een ander, namelijk die van uw werknemer. Het kind ontvangt immers loon vanwege de dienstbetrekking die zijn vader of moeder bij uw onderneming heeft. U wordt hierdoor in principe inhoudingsplichtige voor deze toelage voor wat betreft de loonbelasting/premie volksverzekeringen. Het moet hierbij wel om een uitkering gaan waarop alleen het kind recht heeft en dus niet de werknemer zelf. Als dit niet het geval is, blijft er sprake van loon voor de werknemer. De belaste studietoelage voor het kind van de werknemer kwalificeert als loon uit vroegere dienstbetrekking, omdat de tegemoetkoming geen vergoeding voor arbeid is. U moet daarom de groene loonbelastingtabel toepassen, zoals voor:

  • studie-uitkeringen aan een kind van een werknemer die tijdens zijn dienstverband bij u is overleden;
  • studie-uitkeringen aan een kind van een werknemer als dat kind zelfstandig recht heeft op die uitkeringen;
  • onverplichte uitkeringen aan een studerend kind van een werknemer.

Als het gaat om een eenmalige studietoelage, moet u de groene tabel voor bijzondere beloningen toepassen.

Saldo

U kunt overigens een studietoelage tot € 6.759 ineens belastingvrij uitbetalen als het kind de loonheffingskorting bij uw onderneming laat toepassen. Vanwege de belastingkorting hoeft u namelijk pas vanaf een loon van € 6.759 loonbelasting/ premie volksverzekeringen in te houden, zodat een lagere vergoeding per saldo belastingvrij is. Het kan ook zo zijn dat het kind van de werknemer naast de belaste studietoelage ander inkomen heeft uit bijvoorbeeld een bijbaantje waarbij hij scholingskosten kan aftrekken. Hierdoor wordt er per saldo ook geen belasting geheven over de tegemoetkoming, alleen regelt het kind dit dan zelf en gaat het volledig buiten uw organisatie om.

Ontbreken

Over de betaling van een eenmalige studietoelage aan het kind van een werknemer hoeft u geen inkomensafhankelijke bijdrage Zorgverzekeringswet (ZVW) te berekenen. Uw onderneming is er dus geen werkgeversheffing ZVW over verschuldigd en u hoeft ook geen (werknemers) bijdrage ZVW op de toelage in te houden. Dat komt doordat er in dit geval geen loontijdvak voor de Zorgverzekeringswet is. Ditzelfde geldt voor de premies werknemersverzekeringen: vanwege het ontbreken van tijdvakloon, is er geen loontijdvak voor de werknemersverzekeringen en hoeft u dus geen premies werknemersverzekeringen over de tegemoetkoming te berekenen. Dat scheelt toch weer aardig wat kosten voor uw organisatie!

Niet gericht vrijgesteld

De tegemoetkoming voor studiekosten van kinderen van werknemers valt niet onder de gerichte vrijstelling voor vergoedingen van studiekosten. Dat is echt voorbehouden voor studiekosten van werknemers. Zelfs als u inhoudingsplichtige voor het kind wordt omdat de studietoelage als loon geldt, is gebruik van de gerichte vrijstelling niet mogelijk. Aan de eis voor de vrijstelling van aanwijzing als eindheffingsloon kan immers niet worden voldaan, omdat u loon uit vroegere dienstbetrekking niet als eindheffingsloon mag aanwijzen.