VERDIEPINGSARTIKEL

Werk aanpassen door toepassing van job crafting

Het hele werkende leven gezond en met plezier goed presteren. Dat is wat duurzame inzetbaarheid betekent en wat zorgt voor werkgeluk (ook wel arbeidsvreugde genoemd). Belangrijk hiervoor is dat je werk aansluit bij je talenten, bij wat je belangrijk vindt en waar je energie van krijgt.

Eén van de manieren om dit te bevorderen, is ‘job crafting’. Wat is dat nou precies en hoe kunt u als HR professional hieraan bijdragen?


24 juni 2021 5 minuten Door redactie

Dit verdiepingsartikel wordt u aangeboden door Rendement Online


Er was eens… een vacature. En u vond daar de perfecte kandidaat voor. Fijn natuurlijk, maar na verloop van tijd veranderde de inhoud van de functie (andere klanten, nieuwe producten, aangepaste werkwijze) en ook de werknemer van toen is niet meer dezelfde. Door job crafting kunt u functies en werknemers met elkaar laten meebewegen.

Niet hetzelfde als job carving

Job crafting is niet hetzelfde als ‘job carving’. Bij job carving kijkt u naar de huidige functie van uw werknemer en naar de mogelijkheden om daar taken weg te halen (letterlijk ‘weg te snijden’).

Vaak zijn dit taken waar de werknemer niet gelukkig van wordt, maar die wel gedaan moeten worden. Zo kan die werknemer zich dan weer met de kerntaken van zijn functie bezighouden.

Vervolgens kunt u met de weggehaalde werkzaamheden een nieuwe functie creëren, bijvoorbeeld voor een stagiair, een langdurig zieke werknemer die aangepast werk nodig heeft of mensen met een wat grotere afstand tot de arbeidsmarkt.

Het gaat om een goede balans tussen dat wat energie geeft en dat wat energie kost

Bij job crafting is niet de functie het uitgangspunt, maar de werknemer zelf. Werknemers maken hun eigen werk aantrekkelijker en beter passend bij hun talenten, vaardigheden, behoeftes en interesses.

Dit gebeurt in de dagelijkse praktijk natuurlijk al: we steken onze vinger op als er een leuke klus gedaan moet worden en proberen vervelend werk liever te vermijden. Met job crafting pakt u het structureel aan: werknemers doen concrete aanpassingen aan hun functie.

Het doel is niet dat ze alleen nog maar dingen doen die ze leuk vinden. Het gaat erom een functie te creëren met een goede balans tussen dat wat energie geeft en dat wat energie kost. Deze balans zorgt voor meer motivatie, hogere vitaliteit, meer plezier en betere resultaten. Voilà! Duurzame inzetbaarheid in de praktijk.

Meer betrokkenheid en werkgeluk, minder verzuim

Het toepassen van job crafting heeft veel voordelen voor uw organisatie. Naast simpelweg goed werkgeverschap zorgt job crafting ook voor:

  • meer autonomie, betrokkenheid en bevlogenheid van werknemers;
  • meer ervaren werkgeluk;
  • betere prestaties en hogere productiviteit;
  • minder kans op bore-out en burn-out (en dus minder verzuim);
  • de inzet van ongebruikte talenten van werknemers;
  • de ontwikkeling van in de toekomst benodigde competenties;
  • het in beweging zetten van mensen met een hoge functieverblijfsduur;
  • het binden en boeien van mensen.

Vier verschillende technieken

Er zijn vier verschillende manieren of technieken om met job crafting aan de slag te gaan. Bij taak craften voeren werknemers veranderingen uit aan hun takenpakket. Denk aan het (her)verdelen, samenvoegen of rouleren van taken.

Bij relationeel craften gaan mensen nieuwe relaties aan of bouwen ze bepaalde relaties juist af. Dit kan zowel om collega’s als om klanten of leveranciers gaan. Contextueel craften heeft betrekking op de werkomgeving en houdt verandering op de werkplek of van uren in.

Cognitief craften ten slotte verandert niets aan de werkinhoud, werkrelaties of werkomgeving, maar kantelt het beeld dat mensen bij hun werk hebben. Ze gaan aan bepaalde taken meer betekenis geven of negatieve aspecten anders interpreteren.

Blijf realistisch en houd de organisatiedoelen altijd in het oog

Geen rotklusjes afschuiven

Er zijn een aantal dingen waar u rekening mee moet houden. De belangrijkste zijn de verwachtingen. Blijf realistisch en houd de organisatiedoelen altijd in het oog. Zorg daarbij dat alle partijen zich steeds bewust blijven van het volgende:

  • Niet alle wensen kunnen worden vervuld.
  • Het is niet de bedoeling rotklusjes op anderen af te schuiven.
  • Taken kunnen alleen in overleg worden weggehaald en alleen als er een geschikte oplossing voor is gevonden.
  • De insteek is niet het verzwaren van functies om zo het salaris te verhogen.
  • Werknemers kunnen in hun enthousiasme te veel taken en verantwoordelijkheden op zich nemen en daarmee een te hoge werkdruk creëren.

Enthousiaste leidinggevenden

Als HR-professional ziet u vast het nut van job crafting en wilt u er graag mee aan de slag binnen uw organisatie. De leidinggevenden zijn echter degenen die samen met de werknemers aan de banen gaan sleutelen.

Zorg er dus voor dat zij de voordelen van job crafting inzien en dat ze enthousiast worden om ermee aan de slag te gaan. Ook kunt u hen adviseren en ondersteunen in hun coachende rol naar de werknemers bij het job craften.

Daarnaast is het belangrijk dat werknemers enig zelfinzicht hebben, om te zien waar ze goed in zijn en waar ze blij van worden. Niet iedereen kan dat even gemakkelijk. Ondersteun uw werknemers hierbij, door bijvoorbeeld coaching en assessments aan te bieden en instrumenten als 360 graden feedback.

Bespreek eerst met de leidinggevenden waarom u wilt gaan job craften

Job crafting in acht stappen

Wilt u beginnen met job crafting?

  1. Enthousiasmeer dus eerst het management! Bespreek samen met de leidinggevenden waarom u wilt gaan job craften. Wilt u de betrokkenheid van werknemers vergroten, ziekteverzuim tegengaan, mensen met een hoge functieverblijfsduur in beweging krijgen of mensen behouden van wie u vreest dat ze weggaan? De reden moet duidelijk zijn en u als HR-professional zorgt ervoor dat die scherp wordt.
  2. Communiceer uw plannen duidelijk binnen de organisatie. Werknemers die van verandering houden, zullen er snel op inspringen. Werknemers die wat voorzichtiger zijn, hebben misschien meer informatie en aansporing nodig. Vertel duidelijk wat de bedoeling is en hoe u het gaat aanpakken.
  3. Begin met een pilot en leer van uw bevindingen. U kunt aan de slag gaan met zowel individuele werknemers als teams. Dit laatste vraagt wel meer overleg; als u weinig ervaring met job crafting heeft, kan bij teams een externe facilitator een goed idee zijn.
  4. Laat de werknemers hun huidige situatie in kaart brengen:
    • Welke taken hebben ze, welke zijn het belangrijkst en welke minder?
    • Hoe is de verhouding in tijd?
    • In welke werkzaamheden zijn ze heel goed en waarin minder?
    • Met welke klanten en collega’s werken ze samen?
    • Hoe ziet hun werkomgeving eruit?
  5. Laat ze vervolgens hun wensen in kaart brengen:
    • Waar krijgen ze energie van, wat vinden ze leuk om te doen en waar willen ze meer van?
    • Wat kost ze energie en willen ze graag aanpassen?
    • Waar willen ze in groeien?
  6. Leg de huidige situatie naast de wenssituatie en laat werknemers in overleg beslissen met welke craft-techniek ze beginnen (taken, relaties, context, beleving). Besef dat kleine wijzigingen al een grote impact kunnen hebben!
  7. Maak afspraken specifiek, meetbaar, acceptabel, realistisch en tijdsgebonden (SMART) en leg deze schriftelijk vast. Evalueer en stel bij.
  8. Communiceer de aanpassingen met de mensen die ermee te maken krijgen.