VERDIEPINGSARTIKEL

Uniforme beslagvrije voet maakt het voor werknemer eenvoudiger

Als er bij een werknemer beslag op inkomsten (ook wel derdenbeslag of loonbeslag) wordt gelegd, moeten werkgevers rekening houden met de beslagvrije voet. Dat is het deel van het salaris waarover de werknemer zelf kan blijven beschikken. Op 1 januari 2021 treedt de Wet vereenvoudiging beslagvrije voet in werking. De werknemer hoeft daardoor in principe zelf geen gegevens meer aan te leveren. Verder berekent elke beslaglegger de beslagvrije voet voortaan op dezelfde manier.


24 december 2020 4 minuten Door redactie

Dit verdiepingsartikel wordt u aangeboden door Rendement Online en is tot stand gekomen in samenwerking met de Koninklijke Beroepsorganisatie van Gerechtsdeurwaarders (KBvG)


De essentie van de beslagvrije voet is dat mensen met schulden in hun noodzakelijke levensbehoeften moeten kunnen blijven voorzien, ook als er beslag wordt gelegd op hun inkomen. Daarom regelt de wet dat er een beslagvrij deel is, zodat niet direct alle inkomsten voor het afbetalen van schulden worden gebruikt. De inkomsten die boven de beslagvrije voet uitkomen, houdt de werkgever of uitkeringsverstrekker in en betaalt hij aan de (gerechts)deurwaarder. Met die betalingen wordt de schuld aan de schuldeiser betaald.

Waarom de Wet vereenvoudiging beslagvrije voet?

De nieuwe Wet vereenvoudiging beslagvrije voet was nodig omdat de beslagvrije voet in de praktijk vaak te laag wordt vastgesteld. Dat is in naar schatting bij 75% van de beslagen het geval. Een te laag vastgestelde beslagvrije voet kan grote gevolgen hebben, omdat de werknemer (de schuldenaar) in dat geval niet meer in de noodzakelijke kosten van zijn levensonderhoud kan voorzien.

Gegevens werden niet goed aangeleverd

Voor de berekening van de beslagvrije voet zijn nu nog veel gegevens nodig die de werknemer met schulden zelf moet aanleveren. De hoeveelheid gegevens en de complexiteit ervan is in de loop der jaren toegenomen: tegenwoordig hebben schuldenaren meestal meer dan één inkomstenbron en ontvangen zij in steeds meer gevallen ook toeslagen. Daar zit het probleem: het aanleveren van de benodigde gegevens door de schuldenaar gebeurde niet, niet volledig of niet tijdig.

Elke beslaglegger hanteerde eigen beslagvrije voet

Bovendien berekenen beslagleggers de beslagvrije voet ieder afzonderlijk op een handmatige manier, op basis van de gegevens die zij ter beschikking hebben. Een werkgever zal – bij meerdere beslagen – dan geneigd zijn om de laagst vastgestelde beslagvrije voet te hanteren, om verwijten van een beslaglegger over het niet goed uitvoeren van het beslag te voorkomen. Hierdoor is het risico groter dat een werknemer niet voldoende middelen heeft om in zijn levensonderhoud te voorzien.

Wat verandert er?

De nieuwe wet maakt het vooral voor werknemers eenvoudiger. Voor werkgevers verandert er in de basis weinig. Hierna staan de belangrijkste wijzigingen op een rij.

Uniforme, geautomatiseerde berekening

Met ingang van 1 januari komen de gegevens die nodig zijn om de beslagvrije voet vast te stellen, automatisch uit de Basisregistratie Personen (gegevens over de leefsituatie) en de UWV Polisadministratie (gegevens over inkomen). Een werknemer hoeft dus zelf minder gegevens aan te leveren.

Met de gegevens uit de BRP en UWV berekent iedere beslaglegger, meestal een gerechtsdeurwaarder, de beslagvrije voet voortaan op een uniforme manier via een rekenmodule.

 Hoogte van de beslagvrije voet

De beslagvrije voet is gebaseerd op het belastbaar inkomen van de werknemer. Per 1 januari moet altijd ten minste 5% van het netto-inkomen gebruikt worden voor de aflossing van schulden.

 Beslagvolgorde

Er is een wettelijk verplichte, geautomatiseerde beslagvolgorde van de inkomstenbronnen waar beslag op gelegd kan worden. Meerdere (cumulatieve) beslagen op periodieke inkomsten zijn zo veel mogelijk gecentraliseerd bij één inkomstenbron.

 Coördinerende deurwaarder

Voor werknemers –en ook voor werkgevers – is er één aanspreekpunt bij meerdere beslagen: de coördinerende deurwaarder. Het is meestal de (gerechts)deurwaarder die het oudste executoriale beslag heeft gelegd, die in dat geval de coördinerende deurwaarder is namens de gemeenschappelijke beslagleggers. Die deurwaarder stelt de beslagvrije voet vast en coördineert de inning, verdeling en de betaling van bedragen die hij ontvangt.

Als de gemeente één van de beslagleggende partijen is, zal de gerechtsdeurwaarder meestal dat beslag behandelen. U hoort van de gerechtsdeurwaarder of de gemeente wie uw aanspreekpunt is.

 Modelmededeling

De werknemer ontvangt een zogenoemde ‘modelmededeling’ van de (coördinerende) deurwaarder. Hierin staat informatie over de berekende beslagvrije voet en de gegevens die hiervoor zijn gebruikt. Als een beslaglegger geen gerechtsdeurwaarder is en (nog) niet kan vaststellen of er eerder beslag is gelegd, zal hij de beslagvrije voet voorwaardelijk vaststellen.

• Begeleidend schrijven

Verder ontvangt een werknemer een begeleidend schrijven. Hierin staat onder meer wat hij moet doen als hij denkt dat de gegevens niet juist zijn. Daarnaast kan hij de beslagvrije voet zelf narekenen via de website uwbeslagvrijevoet.nl.

Werken met rekenmodule

Alle beslagleggende partijen, onder meer UWV, de Belastingdienst en gemeenten, gaan werken met een rekenmodule die uiteindelijk dezelfde beslagvrije voet berekent.

Een jaar lang overgang

Werknemers bij wie beslag op hun inkomsten is gelegd ná 1 januari 2021, zullen te maken krijgen met de nieuwe beslagvrije voet. Bij beslagen die vóór 1 januari zijn gelegd, zal de beslagvrije voet opnieuw berekend worden. Voor die beslagen geldt een overgangstermijn van maximaal een jaar. De werknemer kan in 2021 het verzoek doen om de beslagvrije voet opnieuw te laten berekenen. De (coördinerende) deurwaarder is hiervoor het aanspreekpunt voor de werknemer en de werkgever.

Met de invoering van de nieuwe wet zijn werknemer, werkgever én schuldeiser ervan verzekerd dat alle beslagleggers dezelfde beslagvrije voet hanteren. 

 De nieuwe weg naar de beslagvrije voet

In onderstaande infographic van de KBvG is in beeld gebracht hoe de bepaling van de beslagvrije voet per 2021 tot stand komt.

 



Meer informatie over de administratieve en financiële afhandeling van loonbeslag vindt u in de toolbox Zo regelt u een loonbeslag zonder hoofdbrekens.